සුනාමි ආධාරයෙන් පටන් ගත් ප්‍රංශයේ AFD ලංකාවට වසර 20ක් ‘ණය දුන්’ සැබෑ රහස එළියට!

ශ්‍රී ලංකාව මුහුණ දුන් බරපතලම ස්වභාවික ව්‍යසනය වූ 2004 ඉන්දියන් සාගර සුනාමි ඛේදවාචකයෙන් පසු විපතට පත් වෙරළබඩ කලාප ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම සඳහා මෙරටට පැමිණි ප්‍රංශ සංවර්ධන නියෝජිතායතනය (AFD), ශ්‍රී ලංකාව තුළ සිය දශක දෙකක (වසර 20ක) සංවර්ධන දායකත්වය නිල වශයෙන් සමරුහ.

උපායමාර්ගික සහ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික වශයෙන් ඉහළ වටිනාකමක් ගත් මෙම සැමරුම් උත්සවය සඳහා ශ්‍රී ලංකාව, ප්‍රංශය සහ යුරෝපා සංගමයේ (EU) උසස් රාජ්‍යතාන්ත්‍රික නියෝජිතයන් පිරිසක් සහභාගි වී සිටියහ.

මෙහිදී අදහස් දැක්වූ විදේශ කටයුතු සහ විදේශ රැකියා නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය අරුණ හේමචන්ද්‍ර පෙන්වා දුන්නේ, පසු-ව්‍යසන ආධාර සැපයීමේ ආයතනයක් ලෙස ආරම්භ වූ AFD මෙහෙයුම, වර්තමානය වන විට ලංකාවේ සාර්ව ආර්ථික වර්ධනය තීරණය කරන බහුවිධ සංවර්ධන හවුල්කාරිත්වයක් දක්වා පරිණාමය වී ඇති බවයි.

පැලැස්තර වෙනුවට තිරසාර ව්‍යාපෘති

පසුගිය වසර විස්සක කාලය තුළ AFD ආයතනය විසින් ශ්‍රී ලංකාවේ පිරිසිදු පානීය ජල ව්‍යාපෘති, සනීපාරක්ෂක පද්ධති නැංවීම, නාගරික සංවර්ධනය, පුනර්ජනනීය බලශක්ති ප්‍රසාරණය සහ දේශගුණික විපර්යාසයන්ට ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව (Climate Resilience) ශක්තිමත් කිරීම උදෙසා විශාල ප්‍රාග්ධනයක් ආයෝජනය කර ඇත.

ආර්ථික විද්‍යාඥයන් පෙන්වා දෙන්නේ ලංකාව වැනි සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල් දැනට මුහුණ දෙන දේශගුණික අවදානම්, ජල හිඟය, ආහාර සුරක්ෂිතතාවය සහ සාර්ව ආර්ථික අර්බුද ජයගැනීමට නම්, දේශපාලනමය වාසි තකා සිදුකරන කෙටිකාලීන ව්‍යාපෘති වෙනුවට දිගුකාලීන විසඳුම් (Long-term Solutions) අත්‍යවශ්‍ය බවයි.

AFD ආයතනයේ ව්‍යාපෘති මඟින් යටිතල පහසුකම් දියුණු කරනවාට අමතරව පොදු ජනතාවගේ ජීවන තත්ත්වය ඉහළ නැංවීමට සෘජු දායකත්වයක් ලැබී ඇති බව රජයේ නිලධාරීන් ද පිළිගනී.

තුන්වැනි දශකයේ අලුත් ‘යුරෝපා’ උපායමාර්ගය

පසුගිය කාලයේ ලංකාව මුහුණ දුන් දරුණු මූල්‍ය අර්බුදය සහ දේශපාලන අස්ථාවරත්වයන් මධ්‍යයේ වුවද, ප්‍රංශය සහ යුරෝපා සංගමය AFD හරහා ලංකාව සමඟ පැවැත්වූ සබඳතා අත්නෑර පවත්වාගෙන යාම කැපී පෙනේ. වසර 20ක අත්දැකීම් සමඟින් AFD ආයතනය සිය මෙහෙයුම්වල තුන්වැනි දශකයට පා තබන විට, ශ්‍රී ලංකා රජය අපේක්ෂා කරන්නේ මෙම සහයෝගිතාවය තවදුරටත් පුළුල් කිරීමටයි.

ඒ අනුව ඉදිරි වසර කිහිපය තුළ රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණය ඩිජිටල් පරිවර්තනයකට (Digital Transformation) ලක් කිරීම, සාගර කලාපීය සහයෝගිතාව ශක්තිමත් කිරීම (Maritime Cooperation) සහ ආයතනික ධාරිතාවන් වර්ධනය කිරීම (Capacity Building) කෙරෙහි ප්‍රංශයේ සහය ලබා ගැනීමට ප්‍රමුඛතාව ලබා දී ඇත. භූ-දේශපාලනික බලපෑම්වලින් තොරව, පාරිසරික සහ සමාජයීය වශයෙන් මැනිය හැකි ප්‍රගතියක් අත්කර ගැනීම සඳහා ජාත්‍යන්තර සංවර්ධන ආයතන සමඟ පවතින මෙවැනි සබඳතා ලංකාවේ ඉදිරි ආර්ථික ගමන් මඟට අතිශය තීරණාත්මක වනු ඇත.

අදහස සහ යෝජනා :

විදේශීය සංවර්ධන ආයතනවලින් (AFD වැනි) ලැබෙන ආධාර සහ සහනදායී ණය, හුදු පරිභෝජන මට්ටමේ ව්‍යාපෘතිවලට වැය නොකර රටේ ඵලදායීතාව (Productivity) වැඩි කිරීමට යොදාගත යුතුය. ඒ සඳහා පහත පියවර යෝජනා කරමි.

1- 'Climate-Smart Agriculture' (දේශගුණික-දැනුමැති කෘෂිකර්මාන්තය):
AFD ආයතනයේ දේශගුණික ඔරොත්තු දීමේ (Climate Resilience) අරමුදල්, ලංකාවේ වියළි කලාපයේ පවතින බඳවා ගැනීමේ ගැටලුවලට සහ ජල හිඟයට මුහුණ දෙන ගොවීන් වෙනුවෙන් 'Smart-irrigation' (තාක්ෂණික ජල සම්පාදන) සහ හරිතාගාර තාක්ෂණයන් (Greenhouse Technology) හඳුන්වා දීමට 100%ක්ම යොමු කළ යුතුය. එමඟින් ආහාර සුරක්ෂිතතාව තහවුරු කරගත හැක.

2- පුනර්ජනනීය බලශක්ති ව්‍යාපෘති වේගවත් කිරීම:
ලංකාවේ පවතින ඉහළ විදුලි ගාස්තු පාලනය කිරීමට නම් ප්‍රංශයේ පවතින උසස් සූර්ය (Solar) සහ සුළං (Wind) බලශක්ති තාක්ෂණයන් දේශීය පෞද්ගලික අංශය සමඟ ඒකාබද්ධ කර (Public-Private Partnerships), මෙරට ජාතික විදුලි බල පද්ධතියට පුනර්ජනනීය බලශක්තිය එකතු කිරීමේ ක්‍රියාවලිය කඩිනම් කළ යුතුය.

3- සාගර ආර්ථිකය (Blue Economy) ප්‍රවර්ධනය කිරීම:
මාරිටයිම් සහයෝගිතාව (Maritime Cooperation) යටතේ, ලංකාව වටා ඇති සාගර කලාපයේ මත්ස්‍ය සම්පත ඩිජිටල් තාක්ෂණයෙන් සිතියම්ගත කිරීමටත්, දේශීය ධීවර වරායන් ජාත්‍යන්තර ප්‍රමිතීන්ට අනුව නවීකරණය කර අපනයන ආදායම වැඩි කර ගැනීමටත් ප්‍රංශයේ තාක්ෂණික විශේෂඥ දැනුම (Technical Expertise) උපරිමයෙන් ලබාගත යුතුය.

(වාර්තාව - සම්පත් ධීරසේකර )