සයිබර් වංචාවලදී නිදහසට කරුණු නොකියා බැංකු වන්දි ගෙවිය යුතුයි

'ඩිජිටල් අත්අඩංගුව' සහ ඉහළ අධිකරණයේ මැදිහත්වීම

පොලිස් නිලධාරීන්, රහස් පරීක්ෂකයින් හෝ අධිකරණ සේවකයින් ලෙස පෙනී සිටිමින් අන්තර්ජාල වීඩියෝ ඇමතුම් හරහා පුද්ගලයින් භීතියට පත්කර කප්පම් ගැනීමේ ‘ඩිජිටල් අත්අඩංගුව’ (Digital Arrest) ජාවාරම මේ වනවිට කලාපීය වශයෙන් බරපතල අර්බුදයක් නිර්මාණය කර තිබේ.

අගවිනිසුරු සූර්යා කාන්ත්, ජස්ටිස් ජෝයිමල්යා බාග්චි සහ ජස්ටිස් වී. මෝහනා යන ඉන්දීය ත්‍රිපුද්ගල ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරු මඬුල්ලක් හමුවේ මෙම නඩුව කැඳවූ අවස්ථාවේදී, මූල්‍ය ආයතන සතු වගකීම පිළිබඳව ඉතා තීරණාත්මක නිරීක්ෂණ රැසක් ඉදිරිපත් විය.

තමන් සතු පද්ධතිවල ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීම පැහැරහරින බැංකුවලට එරෙහිව දැඩි වගකීම (Strict Liability) පැවරෙන නීතිමය යාන්ත්‍රණයක් කඩිනමින් අවශ්‍ය බව විනිසුරු මඬුල්ලේ ස්ථාවරය විය.

කුමන්ත්‍රණ සහ 'කුලී ගිණුම්' ජාලයේ සැඟවුණු ඇත්ත

වංචනිකයින් අතට මුදල් ගලායන්නේ එක් රැයකින් විවෘත කෙරෙන ව්‍යාජ හෝ කුලියට ගත් ගිණුම් (Mule Accounts) හරහා බව නීති විශාරදයෝ පෙන්වා දෙති. මෙවැනි අසාමාන්‍ය ගනුදෙනු ක්ෂණිකව සිදුවෙද්දී බැංකු පද්ධති නිහඬව සිටීම දැඩි සැකයකට තුඩුදෙන්නකි.

බැංකු නිලධාරීන්ගේ කිසියම් රහසිගත සම්බන්ධයක්, අනුබලදීමක් හෝ රාජකාරි පැහැරහැරීමක් සිදුව ඇත්නම්, පාරිභෝගිකයා අතින් අත්වැරැද්දක් සිදුවුවද බැංකුවට එම පාඩුවේ වගකීමෙන් මිදිය නොහැකි බව අධිකරණය අවධාරණය කළේය.

මුදල් විශුද්ධිකරණය වැළැක්වීමේ ක්‍රමවේද සහ ‘ඔබේ ගනුදෙනුකරු හඳුනාගන්න’ (KYC) මූලික නීති රීති බැංකු විසින් අකුරටම ක්‍රියාත්මක කළේ නම් මෙවැනි වංචාවලින් වැඩි ප්‍රමාණයක් මුල් පියවරේදීම වළක්වා ගැනීමට ඉඩ තිබුණි.

ශ්‍රී ලංකාවේ බැංකු පද්ධතියටත් රතු එළියක්

මෙම අධිකරණමය ස්ථාවරය ඉන්දියාවට පමණක් නොව, මාර්ගගත මූල්‍ය වංචා ඉහළ යමින් පවතින ශ්‍රී ලංකාවටද සෘජුව අදාළ වන ප්‍රබල පණිවිඩයකි.

ශ්‍රී ලංකාව තුළද OTP අංක වංචා සහ බැංකු ගිණුම් ක්ෂණිකව හිස්කිරීමේ සිදුවීම් වාර්තා වන සෑම අවස්ථාවකදීම, සියලු වැරදි ගනුදෙනුකරු පිට පටවා අතපිසදා ගැනීමට මූල්‍ය ආයතන කටයුතු කරන බවට මහජන චෝදනා එල්ල වේ.

මහජන මුදල්වල නීත්‍යානුකූල භාරකරුවා බැංකුවයි. තාක්ෂණික අවදානම් හමුවේ පාරිභෝගිකයා තනිකර දැමීම වෙනුවට, ආරක්ෂිත පද්ධති සහ කාර්යමණ්ඩල විමසිලිමත්භාවය තහවුරු කිරීමේ පූර්ණ වගකීම බැංකු සතු බවට වන මෙම තීන්දුව කලාපීය බැංකු නියාමනයන්ට නව මාවතක් විවර කරනු ඇත.

වැඩිදුර තොරතුරු ඇතුළත් විශ්වාසනීය මූලාශ්‍ර:

සවිස්තරාත්මක නීතිමය වාර්තාව: LiveLaw - Supreme Court on Bank's Strict Liability for Cyber Fraud Negligence

වීඩියෝ විශ්ලේෂණය: 'Digital Arrest' සහ සයිබර් මූල්‍ය වංචා මැඩපැවැත්වීම පිළිබඳ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ නඩු විභාග විග්‍රහය සහ විශේෂ වාර්තා LiveLaw YouTube නිල නාලිකාව ඔස්සේ