ලක්ෂ හතකට ආසන්න බලපත්‍ර ප්‍රමාදය
මෝටර් රථ ප්‍රවාහන දෙපාර්තමේන්තුව (DMT) වෙතින් නිකුත් කෙරෙන රියදුරු බලපත්‍ර 678,000කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් මුද්‍රණය නොවී ගොඩගැසී පැවතීම හේතුවෙන් දහස් සංඛ්‍යාත රියදුරෝ දැඩි අපහසුතාවට පත්ව සිටිති.
මීට අමතරව වාහන අංක තහඩු නිකුත් කිරීමේ කටයුතු ද වසර ගණනාවක් තිස්සේ නිසි කළමනාකරණයකින් තොරව ප්‍රමාද වෙමින් පැවති බව වාර්තා වේ.
රාජ්‍ය සේවයේ අත්‍යවශ්‍ය තාක්ෂණික මෙහෙයුම් දීර්ඝ කාලයක් මුළුල්ලේ බාහිර පාර්ශ්වයන්ට පැවරීම මෙවැනි පරිපාලන අර්බුදයකට මූලික හේතුවක් ලෙස හඳුනාගෙන තිබේ.
දශක දෙකහමාරක කොන්ත්‍රාත්තු දීර්ඝ කිරීම්
වාර්තා වන තොරතුරුවලට අනුව, වාහන අංක තහඩු නිෂ්පාදනය වසර 25කට ආසන්න කාලයක් එක් ප්‍රමුඛ පුද්ගලික සමාගමකට පවරා තිබී ඇත.
එමෙන්ම රියදුරු බලපත්‍ර මුද්‍රණය කිරීමේ කටයුත්ත ද තවත් ප්‍රමුඛ සමාගම් ජාලයක් යටතේ වසර 26ක පමණ කාලයක් අඛණ්ඩව ක්‍රියාත්මක වී තිබේ.
* 2025 අප්‍රේල් මාසයේදී අංක තහඩු සැපයීමේ කොන්ත්‍රාත්තුව අවසන් විය.
* විකල්ප රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණයක් සූදානම් කර නොතිබීම නිසා සේවාව මුළුමනින්ම අඩාල විය.
* රාජ්‍ය ආයතනයක් තුළ අභ්‍යන්තර ධාරිතාව ගොඩනැගීමට පියවර නොගැනීමෙන් පද්ධතිය බිඳවැටුණි.
කාඩ්පතක නිෂ්පාදන වියදම 31%කින් පහළට
පසුගිය කාලසීමාවේ පුද්ගලික අංශය හරහා එක් බලපත්‍ර කාඩ්පතක් මුද්‍රණය කිරීම සඳහා රජයට දැරීමට සිදු වූ මුදල රුපියල් 534.54කි (ඇමරිකානු ඩොලර් 1.80ක් පමණ).
නමුත් මෝටර් රථ ප්‍රවාහන දෙපාර්තමේන්තුව සෘජුවම එම මුද්‍රණ කටයුතු භාර ගැනීමෙන් අනතුරුව, එක් කාඩ්පතක පිරිවැය රුපියල් 368.10 (ඇමරිකානු ඩොලර් 1.25ක් පමණ) දක්වා අඩු කර ගැනීමට හැකි වී ඇත.
ඒ අනුව එක් කාඩ්පතකින් රජයට ඉතිරි වන මුදල රුපියල් 166.44කි (31%ක මූල්‍ය ඉතිරියක්). විශාල පරිමාණ කාඩ්පත් ප්‍රමාණයක් මුද්‍රණය කිරීමේදී මෙය දැවැන්ත රාජ්‍ය මුදල් ඉතිරියක් සනිටුහන් කරයි.
ඔක්තෝබර් 15 නව මුද්‍රණ යන්ත්‍ර සවි කෙරේ
දැනට පවතින ප්‍රමාදය මඟහරවා ගැනීම සඳහා නව අධිවේගී මුද්‍රණ යන්ත්‍ර දෙකක් ස්ථාපනය කිරීමට පියවර ගෙන තිබේ.
මෙම නව යන්ත්‍ර ක්‍රියාත්මක වීමත් සමඟ දෙපාර්තමේන්තුවේ දෛනික කාඩ්පත් මුද්‍රණ ධාරිතාව 4,600 සිට 8,200 දක්වා දෙගුණයකින් පමණ ඉහළ යනු ඇතැයි ගණන් බලා ඇත.
කෙසේ වෙතත්, දෛනිකව ලැබෙන නව අයදුම්පත්වලට සමගාමීව පැරණි අයදුම්පත් 678,000 සම්පූර්ණයෙන් නිම කිරීම සඳහා සැලකිය යුතු කාලයක් සහ කාර්යක්ෂම ක්‍රමවේදයක් අවශ්‍ය වේ.
තත්ත්ව සහතික පරීක්ෂණ නිසා මතු වූ බාධා
වාහන අංක තහඩුවල ආරක්ෂිත ලක්ෂණ හතක් (Security Features 7) පරීක්ෂා කිරීමේ අවශ්‍යතාව ද මෙම ප්‍රමාදයට තවත් හේතුවක් වී තිබේ.
එම ලක්ෂණ අතුරින් හයක් මොරටුව විශ්වවිද්‍යාලය හරහා පරීක්ෂා කිරීමට හැකි වුවද, අවසන් ලක්ෂණය තහවුරු කිරීමට විදේශීය රසායනාගාර පහසුකම් ලබා ගැනීමට සිදු විය.
තාක්ෂණික තත්ත්ව පාලනය ඉහළ මට්ටමක තබා ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය වුවත්, ඒ සඳහා දේශීයව කඩිනම් පහසුකම් නොතිබීම හේතුවෙන් පරිපාලන ක්‍රියාවලිය තවදුරටත් කල්ගත විය.
පාර්ලිමේන්තු කාරක සභාවෙන් දින 45ක විමර්ශනයක්
මෙම ප්‍රසම්පාදන ක්‍රියාවලීන්, ටෙන්ඩර් පටිපාටි සහ සේවා ප්‍රමාදයන් පිළිබඳව සවිස්තරාත්මක විමර්ශනයක් සිදු කරන ලෙස පාර්ලිමේන්තුවේ ආංශික අධීක්ෂණ කාරක සභාව නියෝග කර ඇත.
* පසුගිය කාලසීමාවේ වසරින් වසර කොන්ත්‍රාත්තු දීර්ඝ කිරීමට අනුමැතිය දුන්නේ කවුරුන්ද?
* තරගකාරී ලංසු තැබීම් හෝ විකල්ප ක්‍රමවේද සොයා බැලුවේද?
* රාජ්‍ය ආයතනය තුළ අභ්‍යන්තර තාක්ෂණික පහසුකම් සංවර්ධනය නොකළේ මන්ද?
* සාමාන්‍ය පිරිවැයට වඩා වැඩි මුදලක් දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ ගෙවා තිබේද?
දින 45ක් ඇතුළත සිදු කෙරෙන මෙම අධිකරණමය මට්ටමේ විගණන විමර්ශනය (Forensic Investigation) මඟින් ඉදිරිපත් වන වාර්තාව, රාජ්‍ය සේවයේ ප්‍රතිසංස්කරණ ක්‍රියාවලියට තීරණාත්මක මඟපෙන්වීමක් වනු ඇත.