තාක්ෂණික සහතිකකරණය සහ මූල්‍ය විනිවිදභාවයේ වැදගත්කම
ගුවන් හමුදාවේ මෙහෙයුම් කාර්යක්ෂමතාව ඉහළ නැංවීමට සහ දේශීය ප්‍රවාහන හා ආපදා කළමනාකරණ කටයුතු සඳහා භාවිත කෙරෙන මි-17 හෙලිකොප්ටර් යානා සංරක්ෂණය අත්‍යවශ්‍ය කටයුත්තකි. කෙසේ වෙතත්, මෙම යානා අලුත්වැඩියා කිරීම සඳහා වන නව ප්‍රසම්පාදන ගිවිසුම පිළිබඳව මේ වන විට මතුව ඇති විවිධ පාර්ශ්වයන්ගේ නිරීක්ෂණ මගින් අවධාරණය කරන්නේ, ආරක්ෂක අංශවල ගුවන් යානා ප්‍රසම්පාදන ක්‍රියාවලිය තුළ පවතින සංකීර්ණතා සහ ඒ සම්බන්ධයෙන් අනුගමනය කළ යුතු විධිමත් පාලන යාන්ත්‍රණයන් පිළිබඳවය.
ශ්‍රී ලංකාව මීට පෙර අත්විඳි මිග්-27 ප්‍රහාරක ජෙට් යානා ප්‍රසම්පාදන සිදුවීමෙහිදී මතු වූ ප්‍රධාන ගැටලුවක් වූයේ, රජය සහ සැබෑ සැපයුම්කරු අතරට මැදිහත්කරුවන් (Intermediaries) ඇතුළත් වීම හේතුවෙන් ගනුදෙනුවල සැබෑ ස්වභාවය නිරීක්ෂණය කිරීමේ අපහසුතාවයයි. එම අවස්ථාවේදී සිදු වූ බව පැවසෙන මූල්‍ය විෂමතා සම්බන්ධයෙන් විමර්ශන පැවැත්වුණු අතර, එයින් පසක් වූයේ අන්තර්ජාතික ආරක්ෂක ගනුදෙනුවලදී නිසි අධීක්ෂණයක් නොමැති විට ඇතිවිය හැකි අවදානම් තත්ත්වයයි.
ප්‍රසම්පාදන ව්‍යුහය සහ වගකීම
වර්තමාන මි-17 හෙලිකොප්ටර් අලුත්වැඩියා ගිවිසුම වටිනාකමින් ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 18ක් පමණ වේ. බොස්නියාවේ සහ හර්සගොවිනාහි 'වින්ස්ලි ඩිෆෙන්ස් ගෘප්' (Winsley Defence Group d.o.o.) සමාගමට මෙම කොන්ත්‍රාත්තුව පිරිනමා ඇති අතර, 'සිකියුරටෙක් ලංකා' (Securatec Lanka (Pvt) Ltd) ආයතනය ඒ සඳහා දේශීය නියෝජිතයා ලෙස කටයුතු කරයි.
ආරක්ෂක ක්ෂේත්‍රයේ විශේෂඥයින් පෙන්වා දෙන පරිදි, මෙවැනි ගනුදෙනුවලදී පවතින ප්‍රධානතම අභියෝගය වන්නේ විදේශීය කොන්ත්‍රාත්කරු, දේශීය නියෝජිතයා සහ යම් අවස්ථාවක උප කොන්ත්‍රාත්කරුවන්ද සම්බන්ධ වන විට, කාර්යභාරයන්ගේ වගකීම නිසි ලෙස හඳුනා ගැනීමයි. මෙහිදී යම් සැකයක් හෝ ප්‍රශ්නයක් මතු වූ විට, එම කටයුත්ත සඳහා වගකිය යුත්තේ කවුරුන්ද යන්න නිශ්චිතව තහවුරු කිරීමේ යාන්ත්‍රණයක් පැවතීම අනිවාර්ය වේ.
තාක්ෂණික අනුමැතිය සහ මූල්‍ය විනිවිදභාවය
මෙම ටෙන්ඩර් ක්‍රියාවලිය සම්බන්ධයෙන් මතුව ඇති විවේචනවලදී ප්‍රධාන වශයෙන් අවධානය යොමු වී ඇත්තේ කොන්ත්‍රාත්කරු සතු නිෂ්පාදක අනුමැතිය (Manufacturer approval) සහ අදාළ ගුවන් සේවා බලධාරීන්ගෙන් ලැබිය යුතු සහතිකකරණයන් පිළිබඳවයි. ගුවන් යානා අලුත්වැඩියාව වැනි ඉහළ තාක්ෂණික අංශයකදී, සැපයුම්කරුවන් ඉදිරිපත් කරන ලේඛනවලට පමණක් සීමා නොවී, අදාළ නිෂ්පාදකයා සහ විදේශීය ගුවන් සේවා බලධාරීන් සමඟ සෘජුව සන්නිවේදනය කරමින් කරුණු සත්‍යාපනය කිරීමේ වැදගත්කම මෙම සිදුවීම මගින් යළි සිහිපත් කර දෙයි.
තවද, ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 4.5ක සාමාන්‍ය වියදමක් එක් යානයක් සඳහා වැය වන්නේ නම්, ඒ සඳහා ශ්‍රමිකයන්, අමතර කොටස්, විශේෂිත උපකරණ, ප්‍රවාහනය සහ රක්ෂණ ආවරණ වැනි සියලු වියදම් ඇතුළත් සවිස්තරාත්මක වාර්තාවක් (Breakdown) පැවතීම මගින් මූල්‍ය විනිවිදභාවය තහවුරු වේ. යම් හෙයකින් අතරමැදි පාර්ශ්වයන්ට කොමිස් මුදල් හෝ ගාස්තු ගෙවන්නේ නම්, ඒවාද නිසි ලෙස හෙළිදරව් වීම ප්‍රසම්පාදන ප්‍රතිපත්තිවලට අනුකූල වේ.
අනාගත ආරක්ෂණ පියවර
අතීත මිග්-27 සිදුවීම මෙන්ම, වර්තමාන මි-17 ගිවිසුම ද පෙන්නුම් කරන්නේ ආරක්ෂක ගනුදෙනු අනුක්‍රමිකව පරීක්ෂා කළ හැකි විය යුතු බවයි. යානය අලුත්වැඩියාවට පෙර එහි පවතින තත්ත්වය පරීක්ෂා කිරීම, වැඩ නිමවූ පසු නැවත සේවයට එක් කිරීමට පෙර අනුමත උපාංග සවිකර ඇති දැයි ස්වාධීන පරීක්ෂාවකට ලක් කිරීම, ප්‍රසම්පාදන ක්‍රියාවලිය ශක්තිමත් කිරීමට ඉවහල් වනු ඇත.
අත්‍යවශ්‍ය සේවාවන් සඳහා මෙම යානා ඉක්මනින් යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම අවශ්‍ය වුවද, හදිසි අවශ්‍යතාවය නිසා ප්‍රසම්පාදන පාලනයන් ලිහිල් නොකිරීම ජාතික ආරක්ෂාවට සහ රාජ්‍ය අරමුදල්වලට විශාල අත්වැලකි. පූර්ණ විනිවිදභාවයෙන් සහ ස්වාධීන අධීක්ෂණයකින් යුතුව කටයුතු කිරීමෙන්, අනාගතයේදී මෙවැනි ගනුදෙනු සම්බන්ධයෙන් මතුවිය හැකි අවදානම් අවම කර ගත හැකි බව ක්ෂේත්‍රයේ විශ්ලේෂකයන්ගේ මතයයි.
