වාණිජ ඉපැයීම් නිසා මතුවූ ප්‍රවණතාව
ෆේස්බුක් ඇතුළු ඩිජිටල් මාධ්‍ය ජාල ඔස්සේ මුදල් ඉපැයීමේ (Monetization) අවස්ථා පුළුල් වීමත් සමඟ, ළමුන්ගේ දර්ශන අන්තර්ජාලයට මුදාහැරීම සීඝ්‍රයෙන් ඉහළ ගොස් ඇති බව කාන්තා හා ළමා කටයුතු අමාත්‍යාංශය සඳහන් කරයි.
දරුවන්ගේ දක්ෂතා හා සුරතල් ක්‍රියා පෙන්වීමේ මුවාවෙන් ඇතැම් පාර්ශ්වයන් මෙම දර්ශන වාණිජ වාසි තකා භාවිත කරන බවට තොරතුරු අනාවරණය වී තිබේ.
දෙමාපියන්ගේ හෝ භාරකරුවන්ගේ පූර්ණ අවබෝධයකින් තොරව මෙලෙස පළවන දර්ශන හේතුවෙන් දරුවන්ගේ අයිතිවාසිකම් සහ සුරක්ෂිතතාව බරපතළ අර්බුදයකට ලක්වන බව නිරීක්ෂණය වේ.
ළමා ආරක්ෂාවට සහ පෞද්ගලිකත්වයට තර්ජන
දෛනික ජීවන තොරතුරු විදහා දක්වන වීඩියෝ (Vlogs) අන්තර්ජාලයට එක්කිරීම මඟින් දරුවන් සිටින ස්ථාන හා පෞද්ගලික තොරතුරු අනාරක්ෂිත පාර්ශ්වයන් වෙත නිරාවරණය වේ.
විශේෂයෙන්ම, වර්තමානයේ ශීඝ්‍රයෙන් වර්ධනය වන කෘත්‍රිම බුද්ධි තාක්ෂණය (AI) උපයෝගී කරගනිමින් මෙවැනි ඡායාරූප සහ වීඩියෝ අවභාවිත කර අසභ්‍ය හෝ අහිතකර නිර්මාණ සිදුකිරීමේ බරපතළ ප්‍රවණතාවක් පවතින බව අමාත්‍යාංශය පෙන්වා දෙයි.
එම නිසා දරුවන්ගේ ආරක්ෂාව සම්බන්ධයෙන් දෙමාපියන් සහ භාරකරුවන් පහත කරුණු පිළිබඳ දැඩි අවධානය යොමු කළ යුතුය:
පෞද්ගලිකත්වය සුරැකීම:
දරුවන්ගේ එදිනෙදා ජීවිතය සහ ඔවුන් ගැවසෙන ස්ථාන හෙළිවන දර්ශන පළකිරීමෙන් වැළකීම.
ඩිජිටල් ආරක්ෂාව:
නාඳුනන පාර්ශ්වයන් අතට දරුවන්ගේ දෘශ්‍ය දත්ත පත්වීමෙන් සිදුවිය හැකි සයිබර් අපරාධ වැළැක්වීම.
වගකීම් සහගත පරිශීලනය:
වාණිජ හෝ ප්‍රචාරක අරමුණු වෙනුවෙන් දරුවන් ප්‍රදර්ශනය නොකිරීම.
ජාත්‍යන්තර ප්‍රවණතා
අන්තර්ජාලය ඔස්සේ දෙමාපියන් විසින් දරුවන්ගේ පෞද්ගලික ජීවිතය ප්‍රසිද්ධ කිරීම හෙවත් "Sharenting" සම්බන්ධයෙන් ලොව පුරා දැඩි නීතිමය හා සමාජයීය සංවාදයක් මේ වන විටත් නිර්මාණය වී ඇත.
යුරෝපා සංගමය ඇතුළු රටවල් ගණනාවක ළමා දත්ත ආරක්ෂණය පිළිබඳ විශේෂ නීති පනවා ඇති අතර, දරුවන්ට තම ඩිජිටල් අනන්‍යතාව රැකගැනීමට ඇති අයිතිය එහිදී මූලික කොට සලකයි.
ශ්‍රී ලංකාව තුළද ඩිජිටල් ආර්ථිකය හා සමාජ මාධ්‍ය ක්‍රියාකාරකම් ව්‍යාප්ත වන වටපිටාවක, දරුවන්ගේ ඩිජිටල් ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීම කාලීන අවශ්‍යතාවක් ලෙස හඳුනාගෙන තිබේ.
