* නීතිමය සහ තාක්ෂණික සුදුසුකම් සම්බන්ධයෙන් මතු වූ විවාදයක් සහ අභ්‍යන්තර මූල්‍ය අක්‍රමිකතා අනාවරණය කිරීම මෙයට හේතු වූ බව වාර්තා වේ.
වසර ගණනාවක මූල්‍ය පසුබෑමෙන් මිදී දැවැන්ත වර්ධනයක් අත්පත් කරගනිමින් සිටි ප්‍රාදේශීය සංවර්ධන බැංකුවේ (RDB) සභාපති ලසන්ත ප්‍රනාන්දු ඇතුළු අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩලයේ සාමාජිකයන් කිහිපදෙනෙකු හදිසියේ ඉවත් කිරීම සම්බන්ධයෙන් මූල්‍ය සහ දේශපාලන ක්ෂේත්‍රවල දැඩි සංවාදයක් නිර්මාණය වී තිබේ. මෙම සිදුවීම සම්බන්ධයෙන් ප්‍රවීණ මාධ්‍යවේදී සරෝජ් පතිරණගේ "Sandeshaya by Saroj" යූටියුබ් නාලිකාව හරහා ද විශේෂ විමර්ශනාත්මක තොරතුරු රැසක් අනාවරණය කර ඇත.
බැංකුව විසින් වාර්තා කර ඇති නිල දත්ත අනුව, 2025 වසරේදී රුපියල් බිලියන 2.37 ක බදු පසු ලාභයක් (PAT) උපයා ඇති අතර, එය පෙර වසරට සාපේක්ෂව 86% ක වර්ධනයකි. එම වේගය තවදුරටත් තහවුරු කරමින් 2026 පළමු කාර්තුවේදී රුපියල් බිලියන 1.08 ක ලාභයක් වාර්තා කිරීමට බැංකුව සමත්ව ඇත්තේ පෙර වසරේ අනුරූපී කාර්තුවට සාපේක්ෂව 187.3% ක ඉහළ යාමක් සටහන් කරමිනි.
පත්වීම් මතභේදය සහ සභාපතිවරයා ඉවත් කිරීම
මාධ්‍ය වාර්තා සහ බැංකු අභ්‍යන්තර ආරංචි මාර්ග පෙන්වා දෙන්නේ, ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරී පත්වීමක් මුල් කරගනිමින් ඇති වූ මතභේදයක් මෙම හදිසි ඉවත් කිරීමට ප්‍රධාන හේතුවක් වී ඇති බවයි. අමාත්‍යවරයෙකුගේ සමීප හිතවතියක බව කියන අධ්‍යක්ෂ ජෙනරාල් මට්ටමේ නිලධාරිනියක් බැංකුවේ ඉහළ තනතුරකට පත්කිරීමට ගත් උත්සාහයකට සභාපතිවරයා සහ බැංකුවේ විධායක කණ්ඩායම විරෝධය පළ කර ඇති බවට චෝදනා එල්ල වේ.
ශ්‍රී ලංකා බැංකු පනත සහ නියාමන විධිවිධාන යටතේ අදාළ තනතුර සඳහා අවශ්‍ය නීතිමය හා තාක්ෂණික සුදුසුකම් එම පුද්ගලයා සතුව නොමැති බව බැංකුවේ ප්‍රධාන විධායක නිලධාරියා (CEO) විසින් අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩලයට දැනුම් දී තිබූ බවත්, නියාමන රාමුව උල්ලංඝනය කිරීමට එකඟ නොවීම හේතුවෙන් අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩලය විසුරුවා හැර ඇති බවත් එම වාර්තාවල වැඩිදුරටත් සඳහන් වේ.
දූෂණ විරෝධී ක්‍රියාමාර්ග සහ වාලච්චේන සිද්ධිය
මීට අමතරව, සභාපතිවරයා දැඩි දූෂණ විරෝධී ස්ථාවරයක සිටිමින් බැංකුවේ වාලච්චේන ශාඛාවේ සිදුවූ බව කියන රුපියල් මිලියන 400 ක මූල්‍ය වංචාවක් අනාවරණය කරගැනීමට පියවර ගෙන තිබිණි. එම වංචාවට සම්බන්ධ සේවකයන්ට එරෙහිව අභ්‍යන්තර විනය ක්‍රියාමාර්ග මෙන්ම නීතිමය පියවර ගැනීම ආරම්භ කර තිබියදී මෙම ඉවත් කිරීම සිදුවීම විමර්ශනයට ලක්විය යුතු කරුණක් බව විචාරකයෝ පෙන්වා දෙති.
යහපාලන සහ විනිවිදභාවය පිළිබඳ පොරොන්දු මධ්‍යයේ බලයට පත් වත්මන් පරිපාලනය යටතේ, මෙවැනි වෘත්තීය නිලධාරීන් ඉවත් කිරීම මඟින් රාජ්‍ය ආයතන ප්‍රතිසංස්කරණ ක්‍රියාවලියට සිදුවන බලපෑම පිළිබඳවද 'සංදේශය' නාලිකාව ප්‍රශ්න කර සිටියි.
මූල්‍ය ප්‍රකෘතිමත්භාවය සහ වර්ධන දර්ශක
ලසන්ත ප්‍රනාන්දුගේ නායකත්වය යටතේ ප්‍රාදේශීය සංවර්ධන බැංකුව සැලකිය යුතු ප්‍රතිසංස්කරණ රැසක් අත්පත් කරගෙන තිබුණි:
| භාණ්ඩාගාරයට ලාභාංශ:
වසර හයකට පසු පළමු වතාවට රුපියල් මිලියන 250 ක ලාභාංශ මුදලක් රජයේ භාණ්ඩාගාරයට ගෙවීමට බැංකුවට හැකි විය.
| ආදායම් වර්ධනය:
2025 දී දළ ආදායම රුපියල් බිලියන 42.81 ක් වූ අතර, ශුද්ධ පොලී ආදායම 23.89% කින් ඉහළ ගොස් රුපියල් බිලියන 24.23 ක් ලෙස වාර්තා විය.
| අක්‍රීය ණය පාලනය:
2023 දී 8.80% ක් වූ 3 වන අදියරේ අක්‍රීය ණය (Stage 3 impaired loans) ප්‍රතිශතය 2025 වන විට 4.06% දක්වාත්, 2026 මාර්තු වන විට 3.77% දක්වාත් පහත හෙළීමට සමත් විය.
| මූල්‍ය ශක්තිය:
මුළු වත්කම් ප්‍රමාණය රුපියල් බිලියන 366 ක් වූ අතර, ප්‍රාග්ධන ප්‍රමාණතා අනුපාතය (CAR) නියාමන අවශ්‍යතාවය වන 12.5% ඉක්මවා 14.07% ක මට්ටමක පැවතිණි.
රාජ්‍ය බැංකු පද්ධතිය ලාභ ලබන මට්ටමට ගෙන ඒමට සහ අක්‍රමිකතා මැඩපැවැත්වීමට කටයුතු කරන වෘත්තීය නිලධාරීන්ට ලැබෙන ආරක්ෂාව සහ රාජ්‍ය ආයතනවල ස්වාධීනත්වය පිළිබඳ මෙම සිදුවීම කේන්ද්‍ර කරගනිමින් ඉදිරියටත් පුළුල් සංවාදයක් නිර්මාණය වනු ඇත.
