බදු ක්‍රමවේදයේ දෝෂ නිසා ලංකාවේ තරුණ තාක්ෂණික ව්‍යවසායකයන් සිංගප්පූරුවට පලායෑමේ අවදානමක්
මුදල් කමිටුව (COPF) මඟහැර පනත් සම්මත කරගන්නා ආණ්ඩුවේ ක්‍රියාව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයට පටහැනි බවට චෝදනා
ආණ්ඩුව අලුතින් හඳුන්වා දීමට උත්සාහ කරන ඩිජිටල් බදු ක්‍රමවේදය හේතුවෙන් දේශීය තාක්ෂණික ව්‍යවසායකයන් දැඩි අසීරුතාවකට පත්වන බවත්, 'Uber' වැනි විදේශීය සමාගම්වලට වඩා දේශීය 'PickMe' සමාගමෙන් දස ගුණයක බද්දක් අයවීම බරපතළ අසාධාරණයක් බවත් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී හර්ෂ ද සිල්වා ඊයේ (23) පාර්ලිමේන්තුවේදී ප්‍රකාශ කළේය.
මුදල් පනත් කෙටුම්පත් සභාවට ඉදිරිපත් කිරීමට පෙර රජයේ මුදල් පිළිබඳ කාරක සභාවේ (COPF) නිර්දේශ ලබාගත යුතු වුවත්, ආණ්ඩුව එය මඟහැර කටයුතු කිරීමට උත්සාහ කරන බවට ද ඔහු චෝදනා කළේය.
වත්මන් බදු ක්‍රමවේදය (Tax asymmetry) තුළ දේශීය සමාගම් මුළු ගමන් ගාස්තුවටම වැට් (VAT) බදු ගෙවිය යුතු වුවද, විදේශීය සමාගම්වල තාක්ෂණික පද්ධති මෙරටින් බැහැරව පිහිටුවා ඇති බැවින් ඔවුන් බදු ගෙවන්නේ ඔවුන්ගේ මෘදුකාංග සේවා ගාස්තුවට (Software service fee) පමණි. මෙම අසමතුලිතතාව නිසා දේශීය නව නිපැයුම්කරුවන් සහ තරුණ තාක්ෂණික ව්‍යවසායකයන් (Tech entrepreneurs) තම සමාගම් සිංගප්පූරුව වැනි රටවල ලියාපදිංචි කිරීමට පෙළඹෙන අතර, එය රටේ ඩිජිටල් ආර්ථිකයේ අනාගතයට දැඩි තර්ජනයකි.
හර්ෂ ද සිල්වා මතු කළ ප්‍රධාන මූල්‍ය කරුණු
බදු පදනමේ අසමතුලිතතාව:
රුපියල් 500ක ගමන් වාරයක් සඳහා Uber සමාගම සිය සේවා ගාස්තුව (රු. 75) මත පමණක් බදු ගෙවද්දී (එය රුපියල් 13.50ක් වැනි සුළු අගයකි), PickMe වැනි දේශීය සමාගමකට සමස්ත ගමන් ගාස්තුව වන රුපියල් 500ටම බදු පැනවීම නිසා ඔවුන්ගේ බදු මුදල රුපියල් 90 දක්වා (දස ගුණයකට ආසන්න අගයකින්) ඉහළ යාම.
සමාන දේට සමාන බදු නීති:
බදු පැනවීමේදී ආයතනයේ පුද්ගලයා හෝ දේශීය/විදේශීය භාවය නොබලා, සපයන සේවාව (Service nature) පදනම් කරගනිමින් සැමට සමාන මට්ටමේ බදු ප්‍රතිපත්තියක් (Level playing field) සකස් කළ යුතු වීම.
මිලියන 36 සීමාව වැළැක්වීම ජනතා ජයග්‍රහණයක්:
සැලූන්, ගරාජ් වැනි කුඩා පරිමාණ ව්‍යාපාර බද්දට යටත් වන පිරිවැටුම් සීමාව රුපියල් මිලියන 60 සිට 36 දක්වා පහත හෙළීමට ආණ්ඩුව කළ සැලසුම, විපක්ෂයේ දැඩි මැදිහත් වීම නිසා හකුලාගෙන නැවත මිලියන 60 මට්ටමේම තැබීමට සිදුවීම මහජනතාව ලැබූ ජයග්‍රහණයක් වීම.
මූල්‍ය සහ බදු විශ්ලේෂකයන් පෙන්වා දෙන පරිදි, ඩිජිටල් ආර්ථිකය තුළ දේශීය ව්‍යාපාර ආරක්ෂා කිරීම (Protection of domestic digital ecosystem) ඕනෑම රටක ප්‍රමුඛතාවයකි. එහෙත් ලංකාවේ පවතින සාම්ප්‍රදායික බදු නීති හරහා දේශීය ව්‍යවසායකයා දඩයම් වී, විදේශීය බහුජාතික සමාගම්වලට (Multinational Corporations) බදු සහන ලැබෙන පසුබිමක් නිර්මාණය වී ඇත.
එසේම, බ්‍රිතාන්‍ය පාර්ලිමේන්තු සම්ප්‍රදායයන් උල්ලංඡනය කරමින් මුදල් කමිටුවේ විනිවිදභාවය සහ අනුමැතිය මඟහැර බදු පනත් සම්මත කිරීමට ආණ්ඩුව උත්සාහ කරන්නේ නම්, එය රටේ මූල්‍ය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය බරපතළ ලෙස අනතුරේ හෙළීමකි.
