මන්නාරම් ද්‍රෝණියේ තෙල් හා ගෑස් ගවේෂණයට යළි දොර විවර වේ: විදේශ ආයෝජකයන්ට ලැබෙන නව අවස්ථාව

ඩොලර් බිලියන 267ක භූ විද්‍යාත්මක සම්පතක් ගොඩගැනීමේ අභියෝගය ජාත්‍යන්තර ආයෝජකයන් හමුවේ

ශ්‍රී ලංකාවේ බලශක්ති අංශයේ උපායමාර්ගික හැරවුම් ලක්ෂයක් සනිටුහන් කරමින්, මන්නාරම් ද්‍රෝණියේ පවතින තෙල් හා ගෑස් ගවේෂණ කටයුතු යළි ආරම්භ කිරීමට රජය පියවර ගෙන තිබේ. දිගු කාලයක් තිස්සේ ඉන්ධන ආනයන වියදම සහ විදේශ විනිමය අර්බුද හේතුවෙන් පීඩාවට පත්ව සිටි ශ්‍රී ලංකාව, මෙරට මුහුදු සීමාවේ පවතින බලශක්ති සම්පත් වාණිජමය වශයෙන් ගොඩගැනීම සඳහා ජාත්‍යන්තර ආයෝජකයන්ට ආරාධනා කිරීමට තීරණය කර ඇත.

මෙම ක්‍රියාවලිය ලංකා ඛනිජ තෙල් සංස්ථාව (CPC) සහ ශ්‍රී ලංකා ඛනිජ තෙල් සංවර්ධන අධිකාරිය (PDASL) විසින් ඒකාබද්ධව අධීක්ෂණය කරනු ලබයි. ටෙන්ඩර් පටිපාටිය නිල වශයෙන් විවෘත වූ පසු, සුදුසුකම් ලත් ජාත්‍යන්තර සමාගම් වෙත සිය තාක්ෂණික සහ මූල්‍ය යෝජනා ඉදිරිපත් කිරීම සඳහා මාස පහක පමණ කාලයක් හිමිවන බව වාර්තා වේ.

ගවේෂණ ඉතිහාසය සහ භූ විද්‍යාත්මක සාක්ෂි

මන්නාරම් ද්‍රෝණිය පිළිබඳ මීට පෙර සිදුකළ සමීක්ෂණවලට අනුව, එහි පවතින සම්පත්වල වටිනාකම ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 267ක් දක්වා විය හැකි බව පාර්ලිමේන්තු මාධ්‍ය ඒකකය මීට පෙර පෙන්වා දී තිබුණි. 2011 වසරේදී ඉන්දියාවේ කේන් එනර්ජි (Cairn Energy) සමාගමේ අනුබද්ධ ආයතනයක් වන 'කේන් ලංකා' විසින් සිදුකළ ගැඹුරු මුහුදු ගවේෂණ කැනීම්වලදී මන්නාරම් ද්‍රෝණියේ හයිඩ්‍රොකාබන පවතින බවට ප්‍රායෝගික සාක්ෂි ලැබිණි.

එහිදී සිදුකළ 'දොරදෝ' (Dorado) සහ 'බරකුඩා' (Barracuda) ගවේෂණ ළිං මගින් ස්වභාවික ගෑස් සහ ද්‍රව ඝනීභවනයන් (condensates) හඳුනා ගැනීමට හැකි විය. දත්ත වාර්තා අනුව, මෙම සොයාගැනීම්වලදී ස්වභාවික ගෑස් ඝන අඩි ට්‍රිලියනයකට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් සහ ද්‍රව ඝනීභවනය බැරල් මිලියන 10ක් පමණ පවතින බව ඇස්තමේන්තු කර තිබිණි. කෙසේ වෙතත්, 2015 වසරේදී ගෝලීය වෙළෙඳපොළේ ඉන්ධන මිල අඩුවීම සහ මෙරට පැවති නීතිමය සහ ප්‍රතිපත්තිමය අවිනිශ්චිතතාවයන් හේතුවෙන් එම ගවේෂණ කටයුතු අතරමග නතර කිරීමට එම සමාගමට සිදුවිය.

නව නීතිමය රාමුව සහ ඉදිරි අපේක්ෂා

පසුගිය කාලය පුරා පැවති නීතිමය ගැටලු විසඳීම සඳහා 2021 අංක 21 දරන පෙට්‍රෝලියම් සම්පත් පනත (Petroleum Resources Act) හරහා මේ වන විට උඩුමහල් (upstream) පෙට්‍රෝලියම් ක්‍රියාකාරකම් සඳහා ප්‍රමිතිගත රාමුවක් ස්ථාපිත කර තිබේ. රජයේ බලාපොරොත්තුව වන්නේ මෙම නව නීතිමය වටපිටාව මගින් ආයෝජකයන්ට අවශ්‍ය ස්ථාවරත්වය ලබා දීමයි.

මෙම ව්‍යාපෘතියේ සාර්ථකත්වය, ශ්‍රී ලංකාවේ බලශක්ති සුරක්ෂිතතාව කෙරෙහි කෙලින්ම බලපානු ඇත. ආනයනික ෆොසිල ඉන්ධන මත පවතින යැපීම අවම කර ගැනීම සහ රටට අත්‍යවශ්‍ය විදේශ විනිමය ඉතිරි කර ගැනීම මෙම මුලපිරීමේ මූලික අරමුණයි. එසේම, තාක්ෂණික වශයෙන් දියුණු සහ විශාල ප්‍රාග්ධනයක් අවශ්‍ය මෙම කර්මාන්තය සඳහා ජාත්‍යන්තර ආයෝජන ආකර්ෂණය කර ගැනීම තුළින් ආර්ථිකයට නව ජවයක් ලැබෙනු ඇතැයි බලාපොරොත්තු පළවේ.

කෙසේ වෙතත්, භූ විද්‍යාත්මක විභවය සැබෑ වාණිජමය නිෂ්පාදනයක් බවට පත් කිරීම මෙම ව්‍යාපෘතිය හමුවේ ඇති ප්‍රධාන අභියෝගයයි. දශකයකට පෙර පැවති අත්දැකීම් සහ ගෝලීය වෙළෙඳපොළේ උච්චාවචනයන් සැලකිල්ලට ගනිමින්, මෙවර ගවේෂණ ක්‍රියාවලිය වඩාත් විනිවිදභාවයකින් සහ ස්ථාවර ප්‍රතිපත්තියකින් යුතුව ක්‍රියාත්මක කිරීමේ වගකීම අදාළ ආයතන වෙත පැවරී තිබේ.

මුලාශ්‍රය :

Sri Lanka Opens Mannar Basin to Global Oil Explorers