මැයි 15 න් පසු විවෘත කළ ණයවර ලිපි යටතේ එන වාහනවල මිල ගණන් ඉහළ යාමේ අවදානමක්.
ශ්‍රී ලංකාවේ විදේශ විනිමය සංචිත සුරක්ෂිත කර ගැනීමේ හා රුපියලේ අගය ස්ථාවරව පවත්වා ගැනීමේ උපායමාර්ගික පියවරක් ලෙස, තෝරාගත් මෝටර් රථ ආනයනය සඳහා පනවා තිබූ 50% ක රේගු ආනයන බදු අධිභාරය (Customs Import Duty Surcharge) ලබන දෙසැම්බර් 31 වැනිදා දක්වා දීර්ඝ කිරීමට රජය තීරණය කර තිබේ.
මුදල්, ක්‍රමසම්පාදන සහ ආර්ථික සංවර්ධන අමාත්‍යවරයා ලෙස ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක විසින් අංක 2501/88 දරන අතිවිශේෂ ගැසට් නිවේදනය මගින් මෙම නියෝගය නිකුත් කර ඇති අතර, එය අගෝස්තු 15 වැනිදා සිට බලාත්මක කර ඇත.
බදු අධිභාරය දීර්ඝ වීමේ පසුබිම
වසර කිහිපයක් පුරා පැවති ආනයන සීමාවන් ලිහිල් කරමින් මෝටර් රථ ආනයනය සඳහා යළි ඉඩ ප්‍රස්ථාව ලබා දීමත් සමඟ, කෙටි කාලයක් තුළ විදේශ විනිමය පිටතට ගලා යාමේ ප්‍රවණතාවක් දක්නට ලැබිණි. අප්‍රේල් මාසය වන විට වාහන ඇණවුම් වෙනුවෙන් ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 821 කට ආසන්න මුදලක් වැයවීම හේතුවෙන් විනිමය අනුපාතය මත ඇති විය හැකි පීඩනය පාලනය කිරීමට රජය මැයි මාසයේදී මෙම තාවකාලික බදු පියවර හඳුන්වා දුන්නේය.
කෙසේ වෙතත්, අගෝස්තු 15 වැනිදායින් මෙම බදු අධිභාරය අවසන් වනු ඇතැයි වාහන වෙළෙඳ ක්ෂේත්‍රය අපේක්ෂා කළද, පවතින ආර්ථික තුලනය ආරක්ෂා කර ගැනීම වෙනුවෙන් එය වසර අවසානය දක්වා දීර්ඝ කිරීමට බලධාරීන් පියවර ගෙන ඇත. යතුරුපැදි, ත්‍රිරෝද රථ සහ වාණිජ වාහන මෙම අධිභාරයෙන් නිදහස් කර තිබේ.
වෙළෙඳපොළට සහ මිල ගණන්වලට එල්ල වන පීඩනය
ලංකා වාහන ආනයනකරුවන්ගේ සංගමයේ (VIASL) සභාපති ප්‍රසාද් මනෝජ් සඳහන් කරන්නේ, මේ දක්වා මෙරටට ගෙන්වා නිදහස් කරගත් වාහනවලින් 90% ක් පමණ පැමිණ ඇත්තේ මැයි 15 ට පෙර විවෘත කරන ලද ණයවර ලිපි (LC) යටතේ බැවින් එම වාහන මෙම අධිභාරයෙන් නිදහස් වූ බවයි.
නමුත් මැයි 15 න් පසු විවෘත කරන ලද ණයවර ලිපි යටතේ වාහන නිදහස් කර ගැනීම ආරම්භ වීමත් සමඟ, ඉදිරි කාලයේදී වෙළෙඳපොළ තුළ වාහන මිල ගණන් ඉහළ යාම නොවැළැක්විය හැකි බව ඔහු පෙන්වා දෙයි.
ක්ෂේත්‍රයේ තක්සේරුවලට අනුව විවිධ මාදිලිවල වාහන මිල ගණන්වල සිදුවිය හැකි වැඩිවීම්:
| සුසුකි වැගන් ආර් (Wagon R) - ආසන්න වශයෙන් රුපියල් ලක්ෂ 5 කින්
| ටොයෝටා රයිස් (Toyota Raize) - ආසන්න වශයෙන් රුපියල් ලක්ෂ 10 කින්
| හොන්ඩා වෙසල් (Honda Vezel) - රුපියල් ලක්ෂ 15 ත් 20 ත් අතර මුදලකින්
| ප්‍රාඩෝ (Prado) සහ ලෑන්ඩ් කෲසර් (Land Cruiser) - රුපියල් ලක්ෂ 30 සිට ලක්ෂ 50 දක්වා අගයකින්
සංකීර්ණ බදු ව්‍යුහය සහ පාරිභෝගික අවදානම
මෝටර් රථ සඳහා අදාළ වන රේගු බදු, 50% අධිභාරය, වැට් (VAT), සමාජ ආරක්ෂණ දායකත්ව බද්ද (SSCL) මෙන්ම සුඛෝපභෝගී සහ සුරාබදු හේතුවෙන් අවසාන වෙළෙඳපොළ මිල තීරණය වීම වඩාත් සංකීර්ණ වී ඇත. විශේෂයෙන් විදුලි (EV) සහ ප්ලග්-ඉන් හයිබ්‍රිඩ් වාහනවල ධාරිතාව මත පදනම්ව බදු සංශෝධනය වීම නිසා පරිසර හිතකාමී වාහන සඳහා පැවති වාසිය ද යම් පමණකට සීමා වී තිබේ.
මෙහිදී ආර්ථික විශ්ලේෂකයන් මතු කරන ප්‍රධාන කාරණය වන්නේ, කෙටි කාලීන බදු හේතුවෙන් ඉහළ මිල ගණන් යටතේ වාහන මිලදී ගන්නා පාරිභෝගිකයන්, ඉදිරියේදී බදු සහන හෝ වෙළෙඳපොළ යථා තත්ත්වයට පත්වීමකදී ප්‍රාග්ධන ක්ෂයවීම් (Depreciation) අවදානමකට මුහුණ දීමේ හැකියාවයි.
ස්ථාවර ප්‍රතිපත්තියක අවශ්‍යතාව
නිරන්තරයෙන් බදු අධිභාර වෙනස් කිරීම වෙනුවට ණයවර ලිපි පාලනය කිරීම, නියමිත කාලරාමුවක් සහිත බදු ප්‍රතිපත්ති සහ ස්ථාවර අනුපාත ක්‍රමවේද හඳුන්වා දීම මගින් වෙළෙඳපොළ අස්ථාවර නොවී ආනයන පාලනය කළ හැකි බව වාහන ආනයනකරුවන්ගේ සංගමය යෝජනා කරයි.
විදේශ විනිමය සංචිත සුරැකීම රජයක ප්‍රමුඛ වගකීමක් වන අතරම, දීර්ඝ කාලීන ආර්ථික ස්ථායීතාව වෙනුවෙන් විනිවිදභාවයෙන් යුත්, පුරෝකථනය කළ හැකි බදු යාන්ත්‍රණයක් පැවතීම පාරිභෝගිකයාට මෙන්ම සමස්ත වෙළෙඳපොළටම හිතකර වනු ඇතැයි ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රවීණයෝ පෙන්වා දෙති.
මුලාශ්‍රය
New Vehicle Surcharge Risks Market Shock and Buyer Losses
