ඩොලර් බිලියන 4ක හානිය සහ සියයට 5ක රැකවරණය
දිට්වා සුළි කුණාටුව හේතුවෙන් මෙරට ආර්ථිකයට එල්ල වූ සෘජු භෞතික හානිය ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 4.1ක් හෙවත් දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් සියයට 4ක් පමණ වන බව ලෝක බැංකු ඇස්තමේන්තුවල දැක්වේ.
එම විනාශය හමුවේ ජුනි මස අවසානය වන විට වාර්තා වී ඇත්තේ රුපියල් බිලියන 57ක රක්ෂණ වන්දි ඉල්ලීම් පමණක් බවත්, එය සමස්ත හානියෙන් සියයට 5කටත් අඩු අගයක් බවත් මහ බැංකු වාර්තා සනාථ කරයි.
ස්වභාවික විපත්වලදී සිදුවන ආර්ථික පාඩුව සහ ඒ වෙනුවෙන් ලැබෙන විධිමත් රක්ෂණ රැකවරණය අතර පවතින මෙම පරතරය, ආපදා මූල්‍ය කළමනාකරණ පද්ධතියේ පවතින ගැටලුවක් බව මූල්‍ය විශ්ලේෂකයින්ගේ අදහසයි.
ප්‍රමාද වන රුපියල් බිලියන 28ක වන්දි
ශ්‍රී ලංකා රක්ෂණ නියාමන කොමිෂන් සභාවේ (IRCSL) දත්ත අනුව, ජුනි මස අවසන් වන විටත් රුපියල් බිලියන 28.2ක වන්දි මුදල් පියවා නොමැති අතර එය සමස්ත ඉල්ලීම්වලින් සියයට 49.5කි.
එම නොවිසඳුණු වන්දිවලින් සියයට 97.2ක්ම වාර්තා වන්නේ මෝටර් රථ නොවන නිවාස, ගබඩා සහ කර්මාන්තශාලා ආශ්‍රිත දේපළ හානි වෙනුවෙනි.
සුළි කුණාටුව පහව ගොස් මාස ගණනාවක් ඉක්ම ගියද, නිසි වන්දි නොලැබීම හේතුවෙන් පීඩාවට පත් ව්‍යාපාරිකයන් හා නිවාස හිමියන් දැඩි මූල්‍ය අර්බුදයක පසුවන බව වෙළඳ ප්‍රජාව පවසයි.
භාණ්ඩාගාරයට පැටවෙන අවදානම සහ සමාගම්වල පීඩනය
සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල මෙවැනි ආපදා පාඩුවලින් සියයට 80 සිට 90 දක්වා ප්‍රමාණයක් රක්ෂණය නොවන බව 'ස්විස් රී' (Swiss Re) වාර්තා පදනම් කරගනිමින් මහ බැංකුව පෙන්වා දෙයි.
විධිමත් රක්ෂණ ක්‍රමවේද ක්‍රියාත්මක නොවන පසුබිමක, ප්‍රතිසංස්කරණ පිරිවැය සෘජුවම මහජනතාව සහ රජය මත පැටවෙන හෙයින් රාජ්‍ය මූල්‍ය අවකාශය දැඩි පීඩනයකට ලක්වන බව ආර්ථික විශේෂඥයෝ අනතුරු අඟවති.
සාමාන්‍ය රක්ෂණ සමාගම්වල කොටස් ප්‍රාග්ධනය මත ප්‍රතිලාභය (ROE) 2026 මුල් භාගයේදී සියයට 17.4 දක්වා පහත වැටී ඇති අතර, ප්‍රතිරක්ෂණ මුදල් ලැබෙන තෙක් ද්‍රවශීලතාව පවත්වා ගැනීම සමාගම් මුහුණ දෙන අභියෝගයක් බව වාර්තා වේ.
දේශගුණ අවදානම හමුවේ ගතයුතු පියවර
මෙරට රක්ෂණ විනිවිදභාවය දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයට සාපේක්ෂව සියයට 1.5ක මට්ටමක පැවතුණද, එය ආපදා අවදානම කළමනාකරණයට ප්‍රමාණවත් නොවන බව ක්ෂේත්‍ර නිරීක්ෂකයින්ගේ මතයයි.
ඉදිරියේදී සියයට 90ක සම්භාවිතාවකින් යුත් ප්‍රබල 'එල් නිනෝ' (El Niño) තත්ත්වයක් අපේක්ෂා කරන බව කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව ප්‍රකාශ කර ඇති බැවින්, හදිසි ආපදා සූදානම කඩිනම් කළ යුතු බවට විද්වත්හු පෙන්වා දෙති.
වන්දි ප්‍රමාදයන් පිළිබඳ ආයතන මට්ටමේ දත්ත නිතිපතා ප්‍රකාශයට පත් කරන ලෙසත්, සුළු හා මධ්‍ය පරිමාණ ව්‍යාපාරිකයන් ඉලක්ක කරගත් සහනදායී රක්ෂණ ක්‍රම සම්පාදනය කරන ලෙසත් ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයින්ගෙන් සහ නියාමන ආයතනවලින් ඉල්ලා සිටින බව වාර්තා වේ.
විශ්වාසනීය මූලාශ්‍ර සබැඳි
Lanka News : Ditwah Exposes Sri Lanka’s Dangerous Insurance Protection Gap
ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව (Central Bank of Sri Lanka - CBSL):