අපනයන ඉපැයීම් ඉහළට: බිලියන 36 ඉලක්කයට මඟ සකස්වේ ද?

විදේශ ණය ගෙවීම් සහ අත්‍යවශ්‍ය ආනයන සඳහා ඩොලර් සංචිත රැකගැනීමේ අසීරු සටනක නිරත ශ්‍රී ලංකාවට, අපනයන ක්ෂේත්‍රයෙන් සාධනීය පෙරනිමිති කිහිපයක් මතුව තිබේ.

ශ්‍රී ලංකා රේගුව සහ අපනයන සංවර්ධන මණ්ඩලයේ (EDB) නවතම නිල වාර්තාවලට අනුව, මේ වසරේ මුල් මාස නවය තුළ මෙරට උපයා ඇති සමස්ත අපනයන ආදායම ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 13.61කි.

පසුගිය වසරේ එම කාලසීමාවේ වාර්තා වූ ඩොලර් බිලියන 12.96 හා සසඳන විට මෙය 5.04%ක ස්ථාවර වර්ධනයකි. මෙම ගණනයට මැණික්, ස්වර්ණාභරණ සහ ඛනිජ තෙල් නිෂ්පාදන ආශ්‍රිත ඇස්තමේන්තුගත ඉපැයීම්ද ඇතුළත් වේ.

භාණ්ඩ අංශයේ පිබිදීම හමුවේ සේවාවල පසුබෑම

සමස්ත ආදායම ඉහළ යාමට ප්‍රධානම පිටුවහලක් වී ඇත්තේ මෙරට භාණ්ඩ අපනයනයයි.

* භාණ්ඩ අපනයන ආදායම: පසුගිය වසරට සාපේක්ෂව 5.35%කින් ඉහළ ගොස් ඇති අතර, උපයා ඇති මුදල ඩොලර් බිලියන 10.76කි.

* සේවා අපනයන ආදායම: තොරතුරු තාක්ෂණය, මූල්‍ය හා වෘත්තීය සේවා අංශය වාර්තා කර ඇත්තේ 3.88%ක මන්දගාමී වර්ධනයක් පමණි. එහි ආදායම ඩොලර් බිලියන 2.85ක් ලෙස සටහන් විය.

සැප්තැම්බර් මාසය තුළ පමණක් භාණ්ඩ අපනයනය 21.66%කින් ඉහළ යමින් ඩොලර් බිලියන 1.69ක කැපීපෙනෙන ආදායමක් හිමිවිය.

එහෙත් එම මාසයේ සේවා අපනයනයේ වර්ධනය 0.67%ක් වැනි නොගැඹුරු මට්ටමක සිරවීම ආර්ථික නිරීක්ෂකයින්ගේ විමසුමට ලක්ව ඇත. ලෝක වෙළඳපොළේ සේවා අංශය වේගයෙන් ප්‍රසාරණය වන මොහොතක, මෙරට සේවා අංශයේ මෙම මන්දගාමී ස්වභාවය ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයින්ගේ අවධානයට ලක්විය යුත්තකි.

ඩොලර් බිලියන 36 සීමාව සහ පවතින පරතරය

රජයේ ජාතික අපනයන සංවර්ධන සැලැස්ම (2026–2030) මගින් අපේක්ෂා කරන්නේ මෙම දශකය අවසන් වනවිට වාර්ෂික අපනයන ආදායම ඩොලර් බිලියන 36ක් දක්වා වර්ධනය කරගැනීමටයි.

පවතින 5%ක සාමාන්‍ය වර්ධන වේගය රටේ මූලික පැවැත්මට ප්‍රමාණවත් වුවද, බිලියන 36 ඉලක්කය කරා ළඟාවීමට නම් අපනයන ක්ෂේත්‍රයේ ගුණාත්මක පිම්මක් අවශ්‍ය වේ.

තේ, ඇඟලුම් හෝ රබර් වැනි සම්ප්‍රදායික ක්ෂේත්‍රවල අමුද්‍රව්‍ය පමණක් යැවීමෙන් මෙම ඉලක්කය සපුරාගත නොහැකි බව ක්ෂේත්‍ර ප්‍රවීණයෝ අවධාරණය කරති. ඉහළ වටිනාකමක් එකතු කළ තාක්ෂණික නිෂ්පාදන, නවීන ඉලෙක්ට්‍රොනික උපාංග සහ උසස් තොරතුරු තාක්ෂණ විසඳුම් කෙරෙහි ලෝක වෙළඳපොළ ආකර්ෂණය කරගැනීම මීට අත්‍යවශ්‍ය වේ.

බාධක ජයගැනීමේ රාජ්‍ය සහ පෞද්ගලික වගකීම

EDB සභාපති සහ ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී මංගල විජේසිංහ පෙන්වා දෙන්නේ ගෝලීය වෙළඳපොළේ පවතින දැඩි තරගකාරීත්වය හමුවේ වුවද දේශීය අපනයන ක්ෂේත්‍රය සාර්ථක ඔරොත්තු දීමේ හැකියාවක් පෙන්වා ඇති බවයි.

දේශීය නිෂ්පාදන ගෝලීය සැපයුම් දාමයන් සමඟ ශක්තිමත්ව ඒකාබද්ධ කිරීමත්, අලුත් වෙළඳපොළ කලාප සොයායෑමත් ඉදිරි ගමනට තීරණාත්මක සාධක බව ඔහු සඳහන් කරයි.

රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණය පැත්තෙන් අපනයනකරුවන්ට මුහුණදීමට සිදුවන අනවශ්‍ය ලියකියවිලි, රේගු ප්‍රමාදයන් සහ සැපයුම් බාධක කඩිනමින් ඉවත් විය යුතුය. එසේම, ව්‍යාපාරික ප්‍රජාවද ජාත්‍යන්තර ප්‍රමිතීන් සහ නව තාක්ෂණය වැළඳගැනීමට කටයුතු කළ යුතුය.

තනි මාසයක වාර්තා වන ඉහළ ඉලක්කම්වලින් ඔබ්බට ගොස්, මෙම වර්ධනය ස්ථාවර ආර්ථික ආරක්ෂණ පවුරක් බවට පත්කර ගැනීම ශ්‍රී ලංකාවේ අනාගත මූල්‍ය ස්වාධීනත්වය තීරණය කරන ප්‍රධානතම සාධකයයි.


වැඩිදුර තොරතුරු ඇතුළත් විශ්වාසනීය මූලාශ්‍ර සබැඳි

නිල සංඛ්‍යාලේඛන හා ප්‍රගති වාර්තා: ශ්‍රී ලංකා අපනයන සංවර්ධන මණ්ඩලය (EDB නිල වෙබ් අඩවිය)

විශ්ලේෂණ සහ විඩියෝ වාර්තා: ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව (CBSL) නිල මාධ්‍ය සහ දත්ත නාලිකාව