තනි කවුළු ආයෝජන පද්ධතියක් සහ නව ආයෝජන ආරක්ෂණ පනතක් ගෙන ඒමට රජයෙන් ප්‍රතිචාර
GSP+ නව රාමුව සහ ශ්‍රී ලංකාවට හිමිවන කාලසීමාව
යුරෝපා සංගමය (EU) විසින් මෙරටට ලබාදී ඇති GSP+ සහනදායී වෙළෙඳ ගිවිසුමේ නීතිරීති තවදුරටත් දැඩි කිරීමට පියවර ගනිමින් සිටින අතර, එම තත්ත්වය හමුවේ යුරෝපීය ආයෝජන දිනාගැනීම සඳහා ආයෝජන පරිසරය පුළුල් ලෙස ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමේ අවශ්‍යතාව මතු වී තිබේ.
කොළඹදී පැවති ශ්‍රී ලංකා - යුරෝපා සංගම් ආයෝජන සංවාදයේදී (Sri Lanka-EU Investment Dialogue) මේ පිළිබඳව දීර්ඝ වශයෙන් කරුණු සාකච්ඡා විය. දැනට පවතින GSP රෙගුලාසි 2026 දෙසැම්බර් 31 වැනිදායින් අවසන් වන අතර, 2027 ජනවාරි 01 සිට 2036 දක්වා ක්‍රියාත්මක වන නව රාමුවක් හඳුන්වා දීමට නියමිතය.
සංක්‍රාන්ති විධිවිධාන යටතේ නව ඉල්ලුම්පත්‍ර ඉදිරිපත් කිරීම හරහා දැනට සහනය ලබන රටවලට 2028 දෙසැම්බර් 31 දක්වා සහන කාලයක් හිමිවන නමුත්, නව ක්‍රමවේදය යටතේ සම්මුතීන් සංඛ්‍යාව 27 සිට 32 දක්වා ඉහළ නංවා තිබීම විශේෂත්වයකි.
යුරෝපා සංගමය සහ ශ්‍රී ලංකා වෙළෙඳ - ආයෝජන දත්ත
| GSP+ බදු සහන: යුරෝපා සංගමයේ තීරුබදු කාණ්ඩවලින් 66%කට සම්පූර්ණ බදු නිදහස (ඇඟලුම් සහ ධීවර ක්ෂේත්‍ර ප්‍රමුඛයි)
| සමස්ත වෙළෙඳ පදනම: ශ්‍රී ලංකාවේ භාණ්ඩ වෙළෙඳාමෙන් 12.5%ක් නියෝජනය කරමින් දෙවන විශාලතම වෙළෙඳ සහකරු බවට පත්වීම
| වෙළෙඳ වටිනාකම: ද්විපාර්ශ්වික භාණ්ඩ වෙළෙඳාම යුරෝ බිලියන 3.9ක් සහ සේවා වෙළෙඳාම යුරෝ බිලියන 1.9ක් ලෙස වාර්තා වීම
| නව කොන්දේසි: ජාත්‍යන්තර සම්මුතීන් 27 සිට 32 දක්වා වැඩිවීම (මානව හා කම්කරු අයිතිවාසිකම්, පරිසරය සහ යහපාලනය)
| සංක්‍රාන්ති කාලය: නව රාමුවට අනුගත වීම සඳහා 2027 සිට 2028 දෙසැම්බර් දක්වා වසර දෙකක ක්‍රියාකාරී කාලසීමාවක්
අපනයන රැකගැනීම සහ ආයෝජන වටපිටාවේ ප්‍රතිසංස්කරණ
ශ්‍රී ලංකාවෙන් යුරෝපා සංගමයට සිදුකරන අපනයනවලින් අඩකට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් ඇඟලුම් නිෂ්පාදන වන බැවින්, තීරුබදු රහිත වෙළෙඳ පහසුකම අඛණ්ඩව පවත්වා ගැනීම මෙරට ආර්ථික ස්ථාවරත්වයට අතිශය තීරණාත්මක සාධකයකි.
කෙසේ වෙතත්, තීරුබදු සහන හිමිවූ පමණින් සෘජු විදේශ ආයෝජන (FDI) ස්වයංක්‍රීයව නොපැමිණෙන බව පෙන්වා දෙන යුරෝපා සංගම් නියෝජිතයෝ, නියාමන ස්ථාවරත්වය, කඩිනම් ආයෝජන අනුමැතීන්, රේගු ප්‍රතිසංස්කරණ සහ කර්මාන්ත කලාප නවීකරණය කඩිනමින් සිදුවිය යුතු බව අවධාරණය කරති.
මීට අමතරව, යුරෝපා සංගමයේ ගෝලීය යටිතල පහසුකම් සංවර්ධන වැඩසටහන වන 'Global Gateway' උපායමාර්ගය හරහා මෙරටට ලබාගත හැකි ආයෝජන අවස්ථා පිළිබඳව ද මෙහිදී මූලික අවධානය යොමුව තිබේ.
රජය යෝජනා කළ නව නෛතික හා ඩිජිටල් පියවර
ආයෝජක විශ්වාසය තහවුරු කිරීම සහ පවතින ගැටලුවලට විසඳුම් ලබාදීම වෙනුවෙන් රජය විසින් ක්‍රියාමාර්ග රැසක් සැලසුම් කර ඇති බව මෙම සංවාදයේදී අනාවරණය විය.
* ආයෝජන අනුමත කිරීමේ ක්‍රියාවලියේ ප්‍රමාදයන් අවම කිරීම සඳහා ඩිජිටල් තනි කවුළු ආයෝජන අනුමත කිරීමේ පද්ධතියක් (Digital Single Window Investment Approval System) ස්ථාපිත කිරීම.
* විදේශ ආයෝජකයන්ගේ ආරක්ෂාව සහ නීතිමය ස්ථාවරභාවය තහවුරු කිරීම පිණිස නව ආයෝජන ආරක්ෂණ පනත් කෙටුම්පතක් (Investment Protection Bill) හඳුන්වා දීම.
* රේගු ක්‍රියාවලිය විධිමත් කිරීම සහ කාර්මික කලාපවල යටිතල පහසුකම් නවීකරණය කිරීම.
2027-2028 අතර කාලසීමාව ශ්‍රී ලංකාවට හිමිවන තාවකාලික සහන කාලයක් පමණක් නොව, ප්‍රකාශයට පත් කළ ප්‍රතිසංස්කරණ ප්‍රායෝගිකව බිම් මට්ටමේ ක්‍රියාත්මක කර පෙන්වීමේ තීරණාත්මක පරීක්ෂණයක් වනු ඇති බව ආර්ථික විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.
මුලාශ්‍රය :
Beyond GSP+: EU Demands Reform as Sri Lanka Chases Investment
