භාණ්ඩාගාරයේ රුපියල් පිරුණත් තෙල් බිලෙන් ඩොලර් සංචිතයට තර්ජනයක්

රාජ්‍ය මූල්‍ය හිඟයට තාවකාලික තිතක්

2022 වසරේ පැවති රුපියල් බිලියන 700ක දැවැන්ත මූල්‍ය හිඟය වෙනුවට, වර්තමානය වන විට භාණ්ඩාගාරය තුළ රුපියල් ට්‍රිලියනයකට ආසන්න මුදල් අතිරික්තයක් ගොඩනැගී ඇති බව ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතා අනාවරණය කළේය. බත්තරමුල්ලේ පැවති රජයේ මිනින්දෝරු සංගමයේ ශත සංවත්සර සම්මේලනය අමතමින් ජනාධිපතිවරයා පෙන්වා දුන්නේ, රාජ්‍ය ආදායම් එකතු කිරීමේ ක්‍රියාවලිය විධිමත් වීම හේතුවෙන් හිඟය පියවීමට මුදල් මුද්‍රණය කිරීමට හෝ දේශීය වාණිජ බැංකුවලින් අසීමිතව ණය ගැනීමට තිබූ අවශ්‍යතාව අවසන් වූ බවයි.

මෙම අතිරික්තය රට අභ්‍යන්තරයේ රුපියල් කළමනාකරණය සම්බන්ධයෙන් පැහැදිලි සහනයක් සලසයි. භාණ්ඩ හිඟය, මුදලේ අගය කඩාවැටීම සහ ඉහළ උද්ධමනය හමුවේ පීඩාවට පත්ව සිටි මෙරට ආර්ථිකයට මෙය ස්ථාවරත්වයේ වැදගත් සලකුණක් වුවද, සමස්ත ආර්ථික ප්‍රතිසාධනය තවමත් පූර්ණ අවදානම්-රහිත මට්ටමකට පැමිණ නොමැති බව ක්ෂේත්‍ර නිරීක්ෂකයෝ පෙන්වා දෙති.

ආදායම් ඉලක්ක සපුරා ගැනීම සහ විනිවිදභාවය

2025 වසර සඳහා අපේක්ෂිත රාජ්‍ය ආදායම් ඉලක්කය 110%කින් සපුරා ගැනීමට හැකි වූ බව රජය පවසයි. දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකා රේගුව සහ සුරාබදු දෙපාර්තමේන්තුව යන ප්‍රධාන ආදායම් මාර්ග හරහා 2026 වසර තුළදීත් මෙම වේගය පවත්වා ගැනීම රජයේ මූලික ඉලක්කය වී තිබේ.

කෙසේ වෙතත්, ආදායම් ඉලක්ක සම්පූර්ණ වීම පමණක් බදු එකතු කිරීමේ ව්‍යුහාත්මක සාර්ථකත්වය මැනීමට ප්‍රමාණවත් නොවන බව ආර්ථික විශ්ලේෂකයින්ගේ මතයයි. මෙම වර්ධනය බදු දැල පුළුල් වීමෙන්, බදු අනුපාත ඉහළ දැමීමෙන් හෝ පරිපාලන කාර්යක්ෂමතාවයෙන් සිදු වූවක්ද යන්න පිළිබඳ නිශ්චිත දත්ත පාර්ලිමේන්තුවට සහ මහජනතාවට විවෘතව ඉදිරිපත් කිරීම දිගුකාලීන මූල්‍ය විනය සහ විශ්වසනීයත්වය තහවුරු කිරීමට අත්‍යවශ්‍ය සාධකයකි.

මැදපෙරදිග අර්බුදය සහ විදේශ විනිමය පීඩනය

2025 වසරේදී ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 1.8ක ජංගම ගිණුමේ අතිරික්තයක් වාර්තා කිරීමට ශ්‍රී ලංකාව සමත් විය. එමගින් විදේශ සංචිතවල යම් ස්ථාවරත්වයක් පෙන්නුම් කළද, මැදපෙරදිග කලාපයේ උත්සන්න වන යුදමය හා ගැටුම්කාරී වාතාවරණය මෙරට බාහිර අංශයට සෘජු ආර්ථික තර්ජනයක් එල්ල කරමින් සිටී.

2025 වසරේ මෙරට ඛනිජ තෙල් ආනයනය වෙනුවෙන් වැය වූ මුදල ඩොලර් බිලියන 4කි. 2026 වසරේ අගෝස්තු වන විටත් තවත් ඩොලර් බිලියන 4ක් ඒ සඳහා වැයවී අවසන්ව ඇති අතර, වසර අවසානය වන විට මුළු තෙල් වියදම ඩොලර් බිලියන 6 ඉක්මවනු ඇතැයි ගණන් බලා තිබේ. මෙම දැවැන්ත විදේශ විනිමය කාන්දුව හේතුවෙන් අනෙකුත් අත්‍යවශ්‍ය ආනයන සහ විදේශ ණය සේවාකරණ කටයුතු වෙනුවෙන් ඇති ඉඩකඩ සීමා වීමේ බරපතළ අවදානමක් පවතී.

දේශීය ශක්තියෙන් ඔබ්බට ගිය ආර්ථික පවුරක්

දේශීය මූල්‍ය කම්පන දරාගැනීමට භාණ්ඩාගාරයේ රුපියල් සංචිත ශක්තිමත් වුවද, සංචාරක කර්මාන්තය, විදේශ ප්‍රේෂණ සහ ලෝක වෙළඳපොළේ ඉන්ධන මිල උච්චාවචනයන් හමුවේ රට තවමත් දැඩි බාහිර අවදානම්වලට නිරාවරණය වී සිටින බව ආර්ථික බලධාරීහු පිළිගනිති. රට තුළ කොතෙක් රුපියල් අතිරික්තයක් පැවතියද, එයින් විදේශ විනිමය හිඟය හෝ ඉහළ යන ආනයන පිරිවැය සෘජුව පියවිය නොහැක.

භාණ්ඩාගාරයේ දේශීය ශක්තිය සැබවින්ම අර්ථවත් වන්නේ, සාමාන්‍ය ජනතාවගේ ජීවන මට්ටම සුරැකෙන, ඵලදායී නිෂ්පාදන ආයෝජන දිරිගැන්වෙන සහ බාහිර කම්පනයකදී නැවත ගෙවුම් ශේෂ අර්බුදයකට රට ඇද නොවැටෙන ව්‍යුහාත්මක පරිවර්තනයක් මත පදනම් වූ විට පමණි.

වැඩිදුර තොරතුරු ඇතුළත් විශ්වාසනීය මූලාශ්‍ර සබැඳි :

Lankanews.lk - Treasury Surplus Signals Recovery, But External Shocks Threaten Stability

Central Bank of Sri Lanka - Economic Indicators and External Sector Performance