වත්මන් ආරක්ෂක ලේකම්වරයා ඇතුළු ඉහළ නිලධාරීන් දෙදෙනෙකුගේ භූමිකාව ගැනත් ප්‍රකාශයේ සඳහන් වෙයි
2004-2007 කාලයේ හයිටියේදී සිදුවූ බව කියන ළමා අපයෝජන චෝදනා සහ ලෙහී පනත (Leahy Law) යටතේ සිදුකළ ප්‍රතික්ෂේප කිරීම්
හයිටි රාජ්‍යයේ ක්‍රියාත්මක බහුජාතික ආරක්ෂක මෙහෙයුම් සඳහා ශ්‍රී ලංකා සේනාංකවලට අයත් 900කට ආසන්න සෙබළුන් සහ පොලිස් නිලධාරීන් 140 දෙනෙකු අනුයුක්ත කිරීම වහාම අත්හිටුවන ලෙස ජාත්‍යන්තර මානව හිමිකම් සහ වින්දිතයන්ගේ සංවිධාන 14ක් එක්ව එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයෙන් (UN) සහ හයිටි රජයෙන් අද (26) නිල වශයෙන් ඉල්ලා තිබේ.
ඔවුන් පෙන්වා දෙන්නේ අදාළ මෙහෙයුම් සඳහා තෝරාගෙන ඇති නිලධාරීන් මීට පෙර කිසියම් මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීමකට සම්බන්ධ වී ඇත්දැයි සලකා බැලීම සඳහා ස්වාධීන හෝ විශ්වසනීය පරීක්ෂණ යාන්ත්‍රණයක් (Vetting Process) දැනට ක්‍රියාත්මක නොවන බවයි.
හයිටියේ මැර කල්ලි මර්දන මෙහෙයුම් (Counter-gang operations) සඳහා ලාංකීය ආරක්ෂක අංශ සම්බන්ධ කරගැනීමට සූදානම් වන පසුබිමක, ලංකාවේ හමුදාමය ස්වයං-සහතික කිරීම් (Self-certification) සහ ඇමරිකානු තානාපති කාර්යාලයේ පරීක්ෂාවන් පමණක් ප්‍රමාණවත් නොවන බව පවසමින් ජාත්‍යන්තර සංවිධාන මෙලෙස සෘජුව මැදිහත් වීම විදේශීය සබඳතා අතින් තීරණාත්මක වේ.
ජාත්‍යන්තර සංවිධාන මතු කරන ප්‍රධාන කරුණු කිහිපයක්
ස්වාධීන පරීක්ෂණ යාන්ත්‍රණය බිඳ වැටීම:
ලංකා හමුදාවේ සාම සාධක බලඇණි යෙදවීමේදී මීට පෙර පැවති එකම විශ්වසනීය පරීක්ෂණ ක්‍රමවේදය වූ ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාව (HRCSL) සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් පිළිබඳ මහකොමසාරිස් කාර්යාලය (OHCHR) ඒකාබද්ධව සිදුකළ විමර්ශන පද්ධතිය 2024 වසරේදී බිඳ වැටී ඇති බව සංවිධාන පෙන්වා දෙයි. ඇමරිකානු ලෙහී පනත (Leahy Law) යටතේ දැනටමත් අවම වශයෙන් එක් අපේක්ෂකයෙකු ප්‍රතික්ෂේප වී තිබීමෙන් හමුදාව ඉදිරිපත් කළ ලේඛනවල පවතින ගැටලු සහගත බව තහවුරු වන බව ඔවුහු පවසති.
ඉහළ නිලධාරීන් සහ උනන්දුවක් දක්වන ගැටුම්:
මෙම සේනාංක යෙදවීමේ ක්‍රියාවලියට සෘජුව සම්බන්ධ වී සිටින වත්මන් ආරක්ෂක ලේකම් එච්.එස්. සම්පත් තුයියකොන්ත (යුද සමයේ අංක 9 ප්‍රහාරක හෙලිකොප්ටර් බලඇණියේ අණදෙන නිලධාරී) සහ නිව්යෝර්ක් හි UN ශ්‍රී ලංකා මිලිටරි උපදේශක එයාර් කොමදෝරු අසල වසන්ත ජයසේකර (MiG-27 බලඇණියේ සේවය කළ) දෙදෙනා පිළිබඳව ප්‍රකාශයේ සඳහන් වේ. ඔවුන් කිසිවෙකු පුද්ගලිකව මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීම්වලට වගකිව යුතු බවට නිල වශයෙන් තහවුරු වී නොමැති වුවද, ආයතනික වශයෙන් ස්වාධීන ඇගයීමකට ලක්විය යුතු භූමිකාවන් දැරූ නිලධාරීන් අනෙක් අයගේ පරීක්ෂණ සහතික කිරීම හෝ අධීක්ෂණය නොකළ යුතු බවට එම ප්‍රකාශය තර්ක කරයි.
හයිටියේ පැරණි සාම සාධක වාර්තා:
2004 සහ 2007 කාලසීමාව තුළ හයිටියේ ස්ථානගත කර සිටි ශ්‍රී ලංකා සාම සාධක බලඇණිවල නිලධාරීන් 134 දෙනෙකු එරට කුඩා ළමුන් ලිංගික උපයෝජනයට ලක්කිරීමේ සිදුවීම්වලට සම්බන්ධ බවට එල්ල වූ පැරණි UN විමර්ශන වාර්තා මෙම ප්‍රකාශයෙන් නැවත මතක් කර දී ඇත. එම සිදුවීම්වලට අදාළව ලංකාවෙන් නිසි පරිදි දඬුවම් ලැබූ පිරිස පිළිබඳ දත්ත විවිධ අවස්ථාවල වෙනස් වී ඇති බවත්, වින්දිතයන්ට වන්දි ගෙවීම් හෝ එක්සත් ජාතීන්ගේ වධහිංසාවලට එරෙහි කමිටුවේ ප්‍රශ්න කිරීම්වලට මෙතෙක් නිසි ප්‍රතිචාර දක්වා නොමැති බවත් එහි දැක්වේ.
