වැට් බදු ඉහළ දමා ඇති බවට පළවන වාර්තා අසත්‍යයි -නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය නිශාන්ත ජයවීර පවසයි

රජය විසින් මෑතකදී නිකුත් කරන ලද ගැසට් පත්‍රයක් පදනම් කර ගනිමින්, එකතු කළ අගය මත බද්ද (VAT) සියයට 20.5 දක්වා ඉහළ නංවා ඇති බවට සමාජ මාධ්‍ය හරහා පැතිර යන ප්‍රකාශ සම්පූර්ණයෙන්ම අසත්‍ය බව ආර්ථික සංවර්ධන නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය නිශාන්ත ජයවීර අවධාරණය කරයි.

කොළඹ කොටුව මුදල් අමාත්‍යංශයේ අද  (04) පැවැති විශේෂ මාධ්‍ය හමුවකදී අදහස් දක්වමින් ඔහු කියා සිටියේ, මෙම සංශෝධනය මගින් පොදු වැට් බදු අනුපාතය ඉහළ දැමීමක් සිදු නොවන අතර, සිදුවන්නේ මූල්‍ය සේවා සඳහා පනවා ඇති බදු ක්‍රමය සරල කිරීමක් පමණක් බවයි.

නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරයා පෙන්වා දෙන පරිදි, බැංකු හා මූල්‍ය ආයතන විසින් සපයනු ලබන මූල්‍ය සේවා සඳහා මින් පෙර සියයට 18ක වැට් බද්දක් සහ සියයට 2.5ක සමාජ ආරක්ෂණ දායකත්ව බද්දක් (SSCL) ලෙස බදු වර්ග දෙකක් අය කරන ලදී. මෙම බදු දෙකේ එකතුව සියයට 20.5කි.

නව සංශෝධනය යටතේ සිදුකර ඇත්තේ මූල්‍ය සේවා මත පනවා තිබූ සියයට 2.5ක සමාජ ආරක්ෂණ බද්ද ඉවත් කර, එම ප්‍රමාණය වැට් බද්දට එකතු කිරීමයි. ඒ අනුව 2026 ජූලි මස සිට මූල්‍ය සේවා සඳහා වන වැට් බද්ද සියයට 20.5ක් ලෙස සටහන් වුවද, මූල්‍ය ආයතන මත පැටවෙන සමස්ත බදු බරෙහි කිසිදු වෙනසක් සිදු නොවන බව නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය නිශාන්ත ජයවීර පැහැදිලි කළේය.

සාමාන්‍ය භාණ්ඩ හා සේවා සඳහා දැනට පවතින සියයට 18ක වැට් බදු අනුපාතයෙහි කිසිදු වෙනසක් සිදු කර නොමැති බවත්, පාරිභෝගික භාණ්ඩ මත අමතර බදු බරක් පැටවීමට රජය කටයුතු කර නොමැති බවත් නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරයා මෙහිදී සහතික විය.

මෙම වෙනස සිදුකිරීමට ප්‍රධානතම හේතුව බදු පරිපාලනය කාර්යක්ෂම කිරීම සහ සරල කිරීම බව නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරයා ප්‍රකාශ කළේය.

මින් පෙර බැංකු හා මූල්‍ය ආයතන බදු වර්ග දෙකක් වෙනුවෙන් වෙන් වෙන් වශයෙන් වාර්තා රැසක් ඉදිරිපත් කළ යුතු වූ අතර, නව ක්‍රමය යටතේ ඔවුන්ට ඉදිරිපත් කළ යුතු වන්නේ එක් බදු වාර්තාවක් පමණි. මෙය බැංකු ක්ෂේත්‍රයේ ද ඉල්ලීමක් වූ බවත්, එමගින් බදු ගෙවන්නන්ට මෙන්ම බදු පරිපාලනයට ද විශාල පහසුවක් සැලසෙන බවත් හෙතෙම සඳහන් කළේය.

බදු ක්‍රමය වඩාත් විනිවිදභාවයකින් යුතුව පවත්වාගෙන යාම සඳහා නවීන තාක්ෂණය භාවිතා කිරීමට රජය සැලසුම් කර ඇත. ඒ යටතේ වැට් බදු ගෙවන්නන් සඳහා 'Point of Sale' (POS) යන්ත්‍ර පද්ධතියක් හඳුන්වා දීමට කටයුතු කරන බවත්, එමගින් ගනුදෙනු පිළිබඳ දත්ත සෘජුවම දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුවට ලැබෙන බැවින් බදු වාර්තා සැකසීම සරල වන අතර බදු ප්‍රතිපූරණ (Refunds) කඩිනමින් ලබා දීමට හැකි වන බවත් අමාත්‍යවරයා පෙන්වා දුන්නේය.

රජයේ අවසන් අරමුණ බදු පදනම පුළුල් කර ආදායම වැඩිකර ගැනීම හරහා දැනට පවතින සියයට 18ක වැට් බදු අනුපාතය අනාගතයේදී තවදුරටත් අඩු කර ජනතාවට සහන සැලසීම බව නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය නිශාන්ත ජයවීර වැඩිදුරටත් කියා සිටියේය.

(සටහන | ජේ. මුණසිංහ)