මිල පාලනය සඳහා රුසියානු රාජ්‍ය අනුබද්ධ සමාගම් දෙකක් ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාව සමඟ ලියාපදිංචි වෙයි
මැදපෙරදිග කලාපය තුළ පවතින උණුසුම් භූ-දේශපාලනික සහ යුදමය වාතාවරණය හේතුවෙන් ගෝලීය වෙළෙඳපොළේ බොරතෙල් මිල නැවත වරක් ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යමින් පවතින අතර, මේ හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ වත්මන් ආර්ථික පුනරුත්ථාපන ක්‍රියාවලියට සහ ජීවන වියදමට එල්ල විය හැකි අහිතකර බලපෑම් වළක්වා ගැනීම සඳහා පෙට්‍රල් සහ ඩීසල් වෙනුවෙන් නැවතත් රාජ්‍ය ඉන්ධන සහනාධාර ක්‍රමවේදයක් හඳුන්වා දීමට රජයේ අවධානය යොමුව තිබේ.
පසුගිය ජූනි මාසයේදී නතර කරන ලද මෙම සහනාධාර වැඩපිළිවෙළ නැවත ක්‍රියාත්මක කිරීම සම්බන්ධයෙන් ජ්‍යෙෂ්ඨ රාජ්‍ය නිලධාරීන් අතර මේ වන විට විශේෂ සාකච්ඡා ආරම්භ වී ඇති බව වාර්තා වේ.
ගෝලීය තෙල් වෙළෙඳපොළේ උච්චාවචනය
මැදපෙරදිග කලාපයේ උපායමාර්ගික බලශක්ති කොරිඩෝවක් වන හොර්මුස් සමුද්‍ර සන්ධිය (Strait of Hormuz) ඇතුළු ප්‍රධාන නාවික ගමන් මාර්ගයන්හි ආරක්ෂාව පිළිබඳ අවදානමක් මතුවීමත් සමඟ, පසුගිය සතියක කාලය තුළ පමණක් ගෝලීය වෙළෙඳපොළේ බොරතෙල් මිල සියයට 14කට (14%) වඩා වැඩි ප්‍රතිශතයකින් ඉහළ ගොස් ඇත. මෙතෙක් තෙල් සැපයුමට සෘජු බාධාවක් එල්ල වී නොමැති වුවද, භූ-දේශපාලනික අවිනිශ්චිතභාවය හේතුවෙන් ජාත්‍යන්තර බලශක්ති වෙළෙඳපොළේ මිල ගණන් සීඝ්‍රයෙන් වෙනස් වෙමින් පවතී.
ඛනිජ තෙල් අවශ්‍යතාව සඳහා සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ ආනයන මත යැපෙන ශ්‍රී ලංකාව වැනි රටවලට ලෝක වෙළෙඳපොළේ සිදුවන මෙම මිල ඉහළ යාම, විදේශ විනිමය සංචිතවලට දැඩි පීඩනයක් එල්ල කරන අතරම මෙරට ආනයන වියදම් ඉහළ නැංවීමට ද සෘජුවම බලපානු ලබයි.
සහනාධාර ක්‍රියාවලිය සහ උද්ධමන අභියෝගය
මීට පෙර මැදපෙරදිග කලාපයේ ඇති වූ නොසන්සුන්තාව හේතුවෙන් තෙල් මිල ඉහළ ගිය අවස්ථාවේදී, පසුගිය අප්‍රේල් මාසයේදී රජය විසින් තාවකාලික ඉන්ධන සහනාධාරයක් හඳුන්වා දෙනු ලැබීය. එහිදී ඩීසල් ලීටරයකට රුපියල් 100ක සහ පෙට්‍රල් ලීටරයකට රුපියල් 20ක සහනාධාරයක් ලබා දෙමින්, දේශීය සිල්ලර මිල පාලනය කිරීම සඳහා රජය රුපියල් බිලියන 57ක මුදලක් වෙන් කිරීමට පියවර ගත්තේය. පසුව වෙළෙඳපොළ ස්ථාවර වීමත් සමඟ ජූනි මාසයේදී එම සහනාධාරය ඉවත් කෙරිණි.
ඉදිරි මිල සංශෝධනයේදී පවතින මිල මට්ටම් එලෙසම පවත්වා ගැනීමට උපරිම උත්සාහ ගන්නා බවත්, ජාත්‍යන්තර මිල තවදුරටත් ඉහළ ගියහොත් මිල වැඩි කිරීමක් වැළැක්විය නොහැකි වන බැවින් පාරිභෝගිකයා ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා සහනාධාරයක් නැවත ලබා දෙන ලෙස ජනාධිපතිවරයාගෙන් ඉල්ලීමක් කිරීමට අපේක්ෂා කරන බවත් රජයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරියෙක් මාධ්‍ය වෙත ප්‍රකාශ කර තිබේ. ප්‍රවාහන වියදම්, ආහාර ද්‍රව්‍ය මිල සහ අනෙකුත් අත්‍යවශ්‍ය භාණ්ඩවල මිල ගණන් කෙරෙහි ඉන්ධන මිල සෘජුවම බලපාන බැවින්, උද්ධමනය (Inflation) නැවත ඉහළ යාම වැළැක්වීම රජය සතු ප්‍රධාන අභියෝගයකි.
විකල්ප සැපයුම්කරුවන් ලෙස රුසියානු සමාගම් වෙළෙඳපොළට
මේ අතර, ඉන්ධන මිලදී ගැනීමේ ක්‍රියාවලිය තුළ තරඟකාරීත්වය ඉහළ නැංවීම සහ සැපයුම් මූලාශ්‍ර විවිධාංගීකරණය කිරීමේ අරමුණින් රුසියානු රාජ්‍ය අනුබද්ධ සමාගම් දෙකක් (02) බොරතෙල් සහ පිරිපහදු කළ ඛනිජ තෙල් නිෂ්පාදන සැපයීම සඳහා ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාව (CPC) සමඟ අලුතින් ලියාපදිංචි වී ඇත.
ගෝලීය වෙළෙඳපොළ අස්ථාවර පවතින මෙවැනි වකවානුවක අතිරේක ජාත්‍යන්තර සැපයුම්කරුවන් මෙරට වෙළෙඳපොළට පිවිසීම තුළින් දිගුකාලීනව මිල ස්ථාවර කර ගැනීමට සහ තරඟකාරී මිල ගණන් යටතේ තෙල් ආනයනය කිරීමට ශ්‍රී ලංකාවට අවස්ථාව හිමිවනු ඇතැයි නිලධාරීහු විශ්වාසය පළ කරති.
මුලාශ්‍රය :
Middle East tensions push global oil prices higher
