මිල්කෝ අර්බුදය: බිලියන ගණනක පාඩුවෙන් ගොඩ ආ හැටි

පසුගිය වසර ගණනාව පුරා රාජ්‍ය ව්‍යවසාය ක්ෂේත්‍රයේ දැඩි කතාබහට ලක්වූ මිල්කෝ (MILCO) සමාගම මුහුණදුන් මූල්‍ය හා පරිපාලන අර්බුද පිළිබඳ පුළුල් සමාලෝචනයක් මේ වන විට ආරම්භ වී තිබේ.

ජාතික කිරි නිෂ්පාදනය ඉහළ නැංවීමේ අරමුණින් ආරම්භ කළ ආනයනික ව්‍යාපෘති සහ අභ්‍යන්තර පාලන දුර්වලතා හේතුවෙන් මෙරට බදු ගෙවන ජනතාවට මෙන්ම කිරි ගොවීන්ට ද දැරීමට සිදුවූ පාඩුව සුළුපටු නොවේ.


කිරි එකතු කිරීම සහ වෙළෙඳපොළ බිඳවැටීම

දිනකට දියර කිරි ලීටර් 165,000 ක ධාරිතාවක් පැවති මිල්කෝ ආයතනයේ දෛනික කිරි එකතු කිරීම ලීටර් 55,000 දක්වා පහත වැටී තිබුණි.

මෙම පසුබෑම හේතුවෙන් සමස්ත ජාතික දියර කිරි වෙළෙඳපොළ තුළ සමාගම සතුවූ කොටස 7.9% ක් තරම් අවම අගයකට සීමා විය.

නිසි පරිදි ක්‍රියාත්මක නොවූ බඳල්ගම කිරි සැකසුම් කර්මාන්තශාලා පරිශ්‍රය නඩත්තු කිරීම වෙනුවෙන් පමණක් විදුලි හා ආරක්ෂක ගාස්තු ලෙස විශාල රාජ්‍ය මුදලක් දිගින් දිගටම වැයවී තිබූ බව විගණන වාර්තා පෙන්වා දෙයි.


ඩොලර් මිලියන 74 ක ආනයනික ගව ව්‍යාපෘතිය

දේශීය කිරි අවශ්‍යතාව සපුරාලීමේ අරමුණින් ඕස්ට්‍රේලියානු අපනයන මූල්‍ය ආයතනයේ (EFIC) සහාය ඇතිව රබෝබැංකුව (Rabobank) හරහා ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 73.95 ක වාණිජ ණය පහසුකමක් ලබාගැනිණි.

එම ව්‍යාපෘතිය යටතේ මෙරටට ගෙන්වූ පළමු අදියරේ ගවයන් 5,000 කින් යුත් තොගයෙන් 4,700 කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් මියයාම හේතුවෙන් රජයට සිදුවූ පාඩුව රුපියල් බිලියන 2.1 ඉක්මවයි.

උසස් තාක්ෂණික ගව මඩු සකස් කරමින් ආයෝජනය කළ මෙරට සුළු හා මධ්‍ය පරිමාණ කිරි ගොවීන් රැසක් මේ හේතුවෙන් දැඩි ණය අර්බුදයකට මැදිවිය.


මූල්‍ය විමර්ශන සහ අත්තිකාරම් ගැටලුව

ව්‍යාපෘතියේ දෙවැනි අදියර යටතේ තවත් ගවයන් 15,000 ක් ගෙන්වීම සඳහා ගෙවන ලද බව කියන ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 11.09 ක අත්තිකාරම් මුදල සම්බන්ධයෙන් ද විශේෂ විගණන පරීක්ෂණ ක්‍රියාත්මක වේ.

එම සතුන් මෙරටට භාර නොදීම සහ ලේඛනගත ඇතැම් ගොවිපළවල් භූමියේ නොපැවතීම පිළිබඳව ද විමර්ශනවල අවධානය යොමුව ඇත.

අදාළ ජාත්‍යන්තර ණය ගනුදෙනුවල මුදල් විශුද්ධිකරණ වැළැක්වීමේ (AML) ප්‍රමිතීන් පිළිබඳ නීතිමය කරුණු විමසා බලමින් පවතින අතර, එමඟින් මෙරටට පැවරී ඇති මූල්‍ය වගකීම් ලිහිල් කරගැනීමට රජය උත්සාහ දරයි.


මූල්‍ය ස්ථාවරත්වය සහ ඉදිරි සැලසුම්

පසුගිය වසර අවසන් වන විට මිල්කෝ ආයතනය රුපියල් බිලියන 1.49 ක ශුද්ධ ලාභයක් වාර්තා කරමින් යම් මූල්‍ය ස්ථාවරත්වයක් පෙන්නුම් කර තිබේ.

එමෙන්ම බැංකු ණය ලෙස රුපියල් බිලියන 3.5 ක් සහ දේශීය සැපයුම්කරුවන්ට හිඟව තිබූ රුපියල් බිලියන 1.7 ක් පියවීමට ආයතනය පියවර ගෙන ඇත.

ගොවීන් දිරිගැන්වීම සඳහා ලාභාංශ ප්‍රතිලාභ ලෙස රුපියල් මිලියන 180 ක් වෙන් කිරීම සහ විශ්‍රාම වැටුප් ක්‍රමවේදයක් හඳුන්වා දීමට සැලසුම් කර ඇති අතර, මෙවැනි රාජ්‍ය ආයතන විනිවිදභාවයෙන් පවත්වා ගැනීම ඉදිරි ප්‍රධාන අභියෝගය ලෙස සැලකේ.

වැඩිදුර තොරතුරු සඳහා මූලාශ්‍රය :
මිල්කෝ පුද්ගලික සමාගම (Milco Pvt Ltd - Official Financial Data)