නාගරික කලාප කරා ව්‍යාප්ත වන අලි-මිනිස් ගැටුම ගැන පරිසරවේදීන්ගේ අවධානය
කුරුණෑගල නගරයට ආසන්න උයන්දන–කෝවාන ප්‍රදේශයට අද (31) අලුයම වන අලි තිදෙනකු කඩා වැදීම හේතුවෙන් උද්ගත වූ නොසන්සුන්කාරී තත්ත්වයක් අතරතුර පුද්ගලයන් දෙදෙනෙකු ප්‍රහාරයට ලක්ව කුරුණෑගල ශික්ෂණ රෝහලට ඇතුළත් කර තිබේ. සාමාන්‍යයෙන් වන අලි ගැවසීමක් වාර්තා නොවන අර්ධ නාගරික කලාපයකට මෙලෙස වන අලින් ඇතුළුවීමත් සමඟ ප්‍රදේශවාසීන් අතර දැඩි බියක් හා නොසන්සුන්තාවක් හටගෙන ඇත.
වාර්තා වන තොරතුරු අනුව, අලුයම් කාලයේදී ගම්මානයට කඩා වැදුණු වන අලි තිදෙනාගෙන් එක් සතෙකු නිවසක් අසල ළිඳකින් දිය නාමින් සිටි 45 හැවිරිදි කාන්තාවක වෙත කඩා පැන ඇයව තල්ලු කර දමා තිබේ. එම අවස්ථාවේදී කලබලයට පත් ප්‍රදේශවාසීන් වන අලින් පලවා හැරීමට උත්සාහ දැරීමේදී තවත් පුද්ගලයෙකු වන අලි ප්‍රහාරයකට ලක්ව ඇති බව පොලිසිය තහවුරු කරයි. තුවාල ලැබූ කාන්තාව සහ අනෙක් පුද්ගලයා කඩිනමින් කුරුණෑගල ශික්ෂණ රෝහලට ඇතුළත් කර ප්‍රතිකාර සඳහා යොමු කෙරිණි.
ජනතාව කලබල නොවී ආරක්ෂිතව සිටින්නැයි දැනුම්දීමක්
සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් අදහස් දැක්වූ ආපදා කළමනාකරණ අංශයේ නියෝජ්‍ය අධ්‍යක්ෂ විරාජ් දිසානායක සඳහන් කළේ, උයන්දන ප්‍රදේශය වන අලි ගැටුම් සම්බන්ධයෙන් නිරන්තර අත්දැකීම් ඇති කලාපයක් නොවන බැවින්, ජනතාව කලබල වී වන අලින් ලුහුබැඳීම හෝ පලවා හැරීමට උත්සාහ කිරීම තත්ත්වය තවත් බරපතළ කළ හැකි බවයි. එම නිසා වනජීවී හා ආරක්ෂක අංශ මැදිහත් වන තෙක් ආරක්ෂිත ස්ථානවල රැඳී සිටින ලෙස ජනතාවගෙන් ඉල්ලා සිටින බව හෙතෙම පැවසීය.
වන අලි තිදෙනා ආරක්ෂිතව මුදාගෙන සුදුසු වනාන්තර ප්‍රදේශයකට යොමු කිරීම සඳහා මල්ලවපිටිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාලය, වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව, දොරටියාව පොලිසිය සහ ශ්‍රී ලංකා යුද හමුදාව එක්ව ඒකාබද්ධ මෙහෙයුමක් ආරම්භ කර ඇත.
අර්ධ නාගරික කලාපවලට වන අලි ඇතුළුවීමේ අවදානම
මල්ලවපිටිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට අයත් උයන්දන ප්‍රදේශය කුරුණෑගල–මහනුවර ප්‍රධාන මාර්ගයට යාබදව පිහිටි, ඝන ජනගහනයක් සහ අධික රථවාහන සංසරණයක් සහිත නාගරික ලක්ෂණ පවතින ප්‍රදේශයකි. මෙවැනි අධි ජන ඝනත්වයක් සහිත පරිසරයකට වන අලි පැමිණීම මිනිස් ජීවිතවලට මෙන්ම සතුන්ගේ පැවැත්මටද දැඩි තර්ජනයක් එල්ල කරන සංකීර්ණ තත්ත්වයකි.
පරිසර විද්‍යාඥයන් සහ වනජීවී ක්ෂේත්‍රයේ විද්වතුන් පෙන්වා දෙන්නේ සාම්ප්‍රදායිකව වියළි කලාපීය ගම්මාන සහ වගාබිම් ආශ්‍රිතව දැකිය හැකි වූ අලි-මිනිස් ගැටුම, වාසස්ථාන ඛණ්ඩනය වීම සහ සංචරණ මාර්ග අවහිර වීම හේතුවෙන් ක්‍රමයෙන් නාගරික හා අර්ධ නාගරික මායිම් කරා ව්‍යාප්ත වීමේ ප්‍රවණතාවක් පෙන්නුම් කරන බවයි. කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ දකුණු හා බටහිර කලාප සාමාන්‍යයෙන් අලි ගහනයෙන් තොර වුවද, යාබද වනාන්තර ප්‍රදේශ ඔස්සේ සතුන් අතරමංව ජනාවාස දෙසට ඇදී ඒම මෙවැනි හදිසි තත්ත්වයන්ට හේතු වන බව නිරීක්ෂණය වේ.
ජාත්‍යන්තර ප්‍රවණතා සහ අලි සංරක්ෂණ අභියෝග
ලෝක සංරක්ෂණ සංගමයේ (IUCN) ආසියානු අලි විශේෂඥ කණ්ඩායමේ (AsESG) දත්ත අනුව, ආසියානු කලාපයේ රටවල් රැසක වන අලින්ගේ ස්වභාවික වාසභූමි අවට සිදුවන සීඝ්‍ර යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය සහ මාර්ග ජාල ව්‍යාප්තිය නිසා අලින් සිය ස්වභාවික චර්යාවන්ගෙන් බැහැරව අනපේක්ෂිත ප්‍රදේශ කරා සංක්‍රමණය වීමේ සිදුවීම් ඉහළ ගොස් තිබේ.
විශේෂඥයන් පෙන්වා දෙන්නේ හදිසියේ නාගරික ප්‍රදේශ කරා ඇතුළු වන වන අලින් පලවා හැරීමේදී ප්‍රජා සහභාගිත්වය නිසි මඟපෙන්වීමකින් තොරව සිදුවීම දෙපාර්ශ්වයටම අනතුරුදායක වන බැවින්, විද්‍යාත්මක ක්‍රමවේද සහ විශේෂඥ කණ්ඩායම්වල මැදිහත්වීම අත්‍යවශ්‍ය සාධකයක් වන බවයි.
මුලාශ්‍රය - vinivida.lk
