දිගුකාලීන වටිනාකම සහ බැටරි අවදානම පිළිබඳව පාරිභෝගික අවධානය යොමුවෙයි
ශ්රී ලංකාවේ මෝටර් රථ ක්ෂේත්රය විදුලි බලයෙන් ක්රියාත්මක වන වාහන (Electric Vehicles) දෙසට සීඝ්රයෙන් නැඹුරු වෙමින් පැවතුණද, දැනට ක්රියාත්මක වන එන්ජින් ධාරිතාව (Engine Displacement) මත පදනම් වූ බදු ක්රමවේදය හේතුවෙන් වෙළෙඳපොළ තුළ අසමතුලිතතාවක් නිර්මාණය වෙමින් පවතින බව ආර්ථික හා මෝටර් රථ ක්ෂේත්ර විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.
වත්මන් බදු සූත්රය මඟින් පූර්ණ විදුලි සහ දිගු දුර ධාවන (Extended-Range) විදුලි වාහන සඳහා සහනදායී බදු වාසියක් හිමිවන අතරතුර, ලොව පුරා ඉහළ ඉන්ධන කාර්යක්ෂමතාවක් සහ විශ්වාසනීයත්වයක් තහවුරු කර ඇති හයිබ්රිඩ් (Hybrid) රථ වෙත ඉහළ බදු බරක් පැටවී ඇති බව වාර්තා වේ.
එන්ජින් ධාරිතාව සහ ඉන්ධන කාර්යක්ෂමතාව අතර පරස්පරය
කොටස් වෙළෙඳපොළ සහ ආර්ථික පර්යේෂණ ආයතනයක් වන ජේබී සෙකියුරිටීස් (JB Securities) හි ප්රධාන විධායක නිලධාරී මුර්තාසා ජැෆර්ජී පෙන්වා දෙන්නේ, ටොයෝටා ප්රියස් (Toyota Prius), රාව් 4 හයිබ්රිඩ් (RAV4 Hybrid) සහ කොරෝලා ක්රොස් හයිබ්රිඩ් (Corolla Cross Hybrid) වැනි ගෝලීය වශයෙන් ප්රචලිත මාදිලි දේශීය පාරිභෝගිකයාට මිලදී ගැනීමට ඇති හැකියාව සීමා වී ඇති බවයි. ඊට ප්රධාන හේතුව වී ඇත්තේ එම රථවල පවතින ලීටර් 2.0 (2,000cc) හයිබ්රිඩ් එන්ජින් සඳහා පනවා ඇති ඉහළ බදු අනුපාතයන්ය.
වාහනයක් සිය ධාවන කාලය තුළ දහනය කරන සැබෑ ඉන්ධන ප්රමාණය හෝ පරිසරයට නිකුත් කරන කාබන් විමෝචනය මැන බැලීමට සාම්ප්රදායික එන්ජින් ධාරිතා සූත්රය ප්රමාණවත් නොවන බව විද්වත් මතයයි. මෙහි ප්රතිඵලයක් ලෙස, ඉහළ තාප හා ඉන්ධන කාර්යක්ෂමතාවක් සහිත ලීටර් 2.0 හයිබ්රිඩ් එන්ජිමකට වඩා, කුඩා අභ්යන්තර දහන එන්ජිමක් සහිත EV-first තාක්ෂණික මාදිලියක් අඩු බදු බරකට යටත් වන විෂමතාවක් හටගෙන තිබේ. ඒ අනුව, පාරිසරික කාර්යසාධනය වෙනුවට නිශ්චිත තාක්ෂණික සැලසුමකට පමණක් බදු වාසි හිමිවන පසුබිමක් නිර්මාණය වී ඇත.
ලියාපදිංචි දත්තවල කැපී පෙනෙන වෙනස
මෝටර් රථ ලියාපදිංචි දත්ත පරීක්ෂා කිරීමේදී මෙම ප්රවණතාව පැහැදිලිව දක්නට ලැබේ. ජුනි මාසයේදී ඒකක 3,023ක් ලෙස සටහන් වූ හයිබ්රිඩ් වාහන ලියාපදිංචිය ජූලි මාසයේදී ඒකක 2,288 දක්වා පහත වැටී තිබේ. මෙම කාණ්ඩයේ ලියාපදිංචි වූ වාහන අතරින් වැඩි බහුතරය SUV රථ වන අතර, Toyota, Honda සහ BYD යන නිෂ්පාදකයන් එහි ප්රමුඛස්ථානයේ රැඳී සිටියි.
අනෙක් අතට, පූර්ණ විදුලි මගී මෝටර් රථ (Pure-electric passenger cars) ලියාපදිංචිය ජූලි මාසයේදී ඒකක 992ක් දක්වා ඉහළ ගොස් ඇත. ඉන් ඒකක 801ක්, එනම් සමස්ත කාණ්ඩයෙන් 80%කට වඩා වැඩි ප්රමාණයක් නියෝජනය කර ඇත්තේ චීන BYD සමාගමයි. ඊට අමතරව BAW සහ Wuling සමාගම් පිළිවෙළින් ඒකක 63ක් සහ 53ක් වාර්තා කර තිබේ. විදුලි SUV රථ කාණ්ඩයේ වාර්තා වූ ලියාපදිංචි කිරීම් 433න් 314ක්ම BYD Atto මාදිලිය කේන්ද්ර කරගනිමින් සිදුව ඇත.
කෙසේ වෙතත්, වාහන මිලදී ගැනීමේ මූල්ය පහසුකම් ලබාගැනීමේ අනුපාතය (Automotive financing penetration) 41.2% සිට 34.7% දක්වා පහත වැටී තිබීමෙන් පෙනී යන්නේ වෙළෙඳපොළ තුළ පාරිභෝගික මූල්ය ශක්යතාව තවමත් පීඩනයකට ලක්ව ඇති බවයි.
නැවත විකිණීමේ වටිනාකම සහ බැටරි අවදානම
ශ්රී ලංකාවේ දෙවන පෙළ (Second-hand) වාහන වෙළෙඳපොළ තුළ ජපාන හයිබ්රිඩ් රථ දීර්ඝ කාලයක සිට ශක්තිමත් ඉල්ලුමක් සහ විශ්වාසයක් ගොඩනගාගෙන තිබේ. අමතර කොටස් බහුලත්වය, කාර්මික අත්දැකීම් සහ බැටරි අලුත්වැඩියා කිරීමේ පහසුකම් හේතුවෙන් එම රථවල වටිනාකම දිගුකාලීනව ආරක්ෂා වීම ඊට හේතුවයි.
නමුත් සීඝ්රයෙන් වෙනස් වන පූර්ණ විදුලි වාහන තාක්ෂණය හමුවේ, නිෂ්පාදන වගකීම් කාලය (Warranty) ඉක්මවූ පසු අධික පිරිවැයක් දැරීමට සිදුවන බැටරි ප්රතිස්ථාපනය සහ නව තාක්ෂණයන් හඳුන්වාදීමත් සමඟ පැරණි මාදිලිවල වටිනාකම ක්ෂය වීමේ අවදානම (Depreciation risk) පිළිබඳව පාරිභෝගිකයින් තුළ අවධානයක් මතුව පවතී.
ප්රතිපත්ති සම්පාදනය සහ විමෝචන මූලික බදු රාමුව
ප්රවාහන ක්ෂේත්රයේ කාබන් විමෝචනය අවම කිරීම රජයේ අපේක්ෂාව වන්නේ නම්, එන්ජින් ධාරිතාව මත පදනම් වූ සාම්ප්රදායික ක්රමවේදයෙන් බැහැරව සැබෑ විමෝචන ප්රමාණය (Emissions-based) හෝ ජීවන චක්ර කාබන් බලපෑම (Lifecycle carbon framework) පදනම් කරගත් බදු ක්රමයක් හඳුන්වා දීමේ වැදගත්කම ක්ෂේත්රයේ විශේෂඥයෝ පෙන්වා දෙති.
එවැනි ක්රමවේදයක් මඟින් විදුලි වාහන අධෛර්යමත් කිරීමක් සිදු නොවන අතර, පාරිසරික දායකත්වය මත පදනම්ව හයිබ්රිඩ් සහ විදුලි වාහන අතර සාධාරණ වෙළෙඳපොළ තරගකාරීත්වයක් නිර්මාණය වන බවත්, එමඟින් පාරිභෝගිකයාට වඩාත් පුළුල් හා සාධාරණ තේරීමක් හිමිවන බවත් ආර්ථික විශ්ලේෂණවල වැඩිදුරටත් සඳහන් වේ.
මුලාශ්රය :
Lanka News වාර්තාව | Hybrid Cars Face Tax Squeeze As Electric Imports Surge
වැඩිදුර කියවීම සඳහා:
Daily Mirror වාර්තාව: Engine displacement tax regime distorts automotive market, restricting hybrid choices and favouring EVs
Daily FT වාර්තාව: Advocata calls for vehicle tax regime overhaul




