ඉහළ පුටුවල පිරිමි බහුතරය තවමත් පවතිද්දී, වැටුප් ගැටලු හමුවේ තරුණයින් විදෙස් හා ඩිජිටල් රැකියා වෙත
ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව විසින් නිකුත් කරන ලද රාජ්‍ය හා අර්ධ රාජ්‍ය අංශයේ සේවා නියුක්තයන් පිළිබඳ නවතම මූලික සංගණන දත්ත මඟින් මෙරට රාජ්‍ය සේවයේ සේවක සංයුතියේ සිදුවන පැහැදිලි වෙනසක් පෙන්නුම් කරයි. සමස්ත රාජ්‍ය සේවක සංඛ්‍යාව තුළ පිරිමි නියෝජනය සියයට 50.5ක් සහ කාන්තා නියෝජනය සියයට 49.5ක් ලෙස සමාන අගයක් ගන්නා බව බැලූ බැල්මට පෙනුණ ද, ක්ෂේත්‍ර මට්ටමින් සහ වෘත්තීය මට්ටමින් එම සංයුතිය තුළ ගැඹුරු වෙනස්කම් ගණනාවක් නිර්මාණය වෙමින් පවතින බව එම සංඛ්‍යාලේඛන අනාවරණය කරයි.
වෘත්තීය ක්ෂේත්‍රයේ කාන්තා නියෝජනයේ කැපී පෙනෙන වර්ධනය
නව සංගණන දත්තවලට අනුව වඩාත්ම සුවිශේෂී ලක්ෂණය වන්නේ වෘත්තීය මට්ටමේ (professional level) සේවකයන් අතර කාන්තා බහුතරය තහවුරු වී තිබීමයි. සමස්ත රාජ්‍ය අංශයේ වෘත්තීය ශ්‍රේණිගත කිරීම් අතරින් සියයට 61.5ක ප්‍රමාණයක් කාන්තාවන් නියෝජනය කරයි.
විශේෂයෙන්ම පළාත් රාජ්‍ය සේවය තුළ මෙම තත්ත්වය ඉතා පැහැදිලිව දෘශ්‍යමාන වන අතර, එහි සේවය කරන කාන්තා සේවිකාවන් සංඛ්‍යාව 310,573කි. එය පිරිමි සේවකයන් සංඛ්‍යාව (152,707) මෙන් දෙගුණයකටත් වඩා වැඩි අගයකි. අධ්‍යාපන සහ සෞඛ්‍ය වැනි මහජන සේවාවන් සෘජුවම සැපයෙන ක්ෂේත්‍රවල ප්‍රධාන මෙහෙයුම් බලකාය බවට කාන්තාවන් පත්වෙමින් සිටින බව මෙයින් තහවුරු වේ. උසස් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සහ රාජ්‍ය විශ්වවිද්‍යාලවල කාන්තා සහභාගීත්වය හා උපාධිධාරිනියන්ගේ සංඛ්‍යාව අඛණ්ඩව ඉහළ යාම රාජ්‍ය අංශයේ වෘත්තීය ක්ෂේත්‍රයන් වෙත කාන්තාවන් වැඩි වශයෙන් යොමුවීමට ප්‍රධාන සාධකයක් වී තිබේ.
ඉහළ කළමනාකාරීත්වය සහ ව්‍යුහාත්මක සංයුතිය
වෘත්තීය ශ්‍රේණිවල කාන්තා සහභාගීත්වය වේගයෙන් වර්ධනය වුව ද, මධ්‍යම රජයේ සහ අර්ධ රාජ්‍ය ආයතනවල විධායක හා ඉහළ පරිපාලන මට්ටම්වල තවමත් පිරිමි පාර්ශ්වයේ සැලකිය යුතු නියෝජනයක් දක්නට ලැබේ. වාර්තා වන දත්ත අනුව, එම මට්ටම්වල පිරිමි නියෝජනය කාන්තා නියෝජනය මෙන් දළ වශයෙන් දෙගුණයක පරතරයකින් යුක්තය.
මෙම තත්ත්වය තුළින් රාජ්‍ය සේවය අභ්‍යන්තරයේ ස්ථර දෙකක ක්‍රියාකාරීත්වයක් (two-speed structure) නිර්මාණය වී ඇති බව සමාජ විද්‍යා හා ආර්ථික විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති. එනම්, සේවා සැපයීමේ වෘත්තීය මට්ටමේ කාන්තා ශ්‍රම දායකත්වය පුළුල් වන අතරතුර, ප්‍රතිපත්ති සම්පාදනය සහ ඉහළ පරිපාලන තීරණ ගැනීමේ මට්ටම්වල කාන්තා නියෝජනය සාපේක්ෂව අඩු ප්‍රතිශතයක් ගැනීමයි.
තරුණ ප්‍රජාවගේ වෘත්තීය තේරීම්වල විතැන්වීම
ජනවිකාසමය (Demographic) සමබරතාවට බලපාන අනෙක් ප්‍රධාන සාධකය වන්නේ ශ්‍රම බලකායට අලුතින් එක්වන තරුණ පිරිමි ප්‍රජාව සාම්ප්‍රදායික රාජ්‍ය සේවයෙන් බැහැරව වෙනත් ආර්ථික මාර්ග වෙත යොමුවීමේ ප්‍රවණතාවයි.
පසුගිය කාලසීමාවේ ඇති වූ ආර්ථික අභියෝග, ඉහළ උද්ධමනය සහ ජීවන වියදම් ඉහළ යාම හමුවේ ස්ථාවර රාජ්‍ය වැටුප්වල සැබෑ වටිනාකම කෙරෙහි බලපෑම් එල්ල වී තිබේ. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස;
| තොරතුරු තාක්ෂණ (IT), සැපයුම් ජාල (Logistics), මූල්‍ය හා ජාත්‍යන්තර වෙළෙඳපොළ ඉලක්ක කරගත් පෞද්ගලික අංශයේ ක්ෂේත්‍ර වෙත තරුණයන්ගේ යොමුවීම වැඩි වීම.
| විදේශ රැකියා අවස්ථා මෙන්ම විදේශ විනිමය ආදායම් උපයන ඩිජිටල් සේවා, නිදහස් වෘත්තීන් (freelancing) සහ ඊ-වාණිජ්‍යය (e-commerce) වැනි නම්‍යශීලී රැකියා ආකෘති තෝරා ගැනීම.
| සාම්ප්‍රදායික රාජ්‍ය පරිපාලන ක්‍රමවේදයට වඩා තරගකාරී පෞද්ගලික සහ ගෝලීය ශ්‍රම වෙළෙඳපොළට මුල්තැන දීම.
අනාගත ආයතනික අභියෝග සහ ප්‍රතිපත්තිමය අවශ්‍යතා
මෙම සාධක හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍ය අංශය ඉදිරි දශක කිහිපය තුළ මුහුණ දිය හැකි තත්ත්වයන් හුදු ස්ත්‍රී-පුරුෂ සමාජභාවී සංඛ්‍යාලේඛන ඉක්මවා ගිය ආයතනික තිරසාරභාවය පිළිබඳ පුළුල් කතිකාවකට මගපාදයි.
පළපුරුදු ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරීන් විශ්‍රාම යාමත් සමඟ පුරප්පාඩු වන තනතුරු සඳහා නව පරපුරේ කුසලතා පූර්ණ ශ්‍රමිකයන් ආකර්ෂණය කරගැනීමත්, ඒ සමඟම ඉහළ පරිපාලන තනතුරු දක්වා දක්ෂ වෘත්තිකයන්ට සාධාරණව ළඟාවිය හැකි වෘත්තීය දියුණුවේ ක්‍රමවේදයන් ශක්තිමත් කිරීමත් ඉදිරි රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්ති සම්පාදනයේදී වැදගත් වන බව වෘත්තීයවේදීන්ගේ අදහසයි.
වැඩිදුර අධ්‍යයනය සඳහා තොරතුරු මූලාශ්‍ර:
ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව - රාජ්‍ය හා අර්ධ රාජ්‍ය අංශයේ රැකියා සංගණන වාර්තාව
ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව - වාර්ෂික ආර්ථික වාර්තාව හා ශ්‍රම බලකා දර්ශක
ජාත්‍යන්තර කම්කරු සංවිධානය (ILO) - ශ්‍රී ලංකාවේ ශ්‍රම වෙළෙඳපොළ සහ ස්ත්‍රී-පුරුෂ සහභාගීත්වය පිළිබඳ වාර්තා
