කෑම පිඟානට එන ආහාරවල ප්‍රමිතිය රැකගන්න අලුත් ප්‍රතිපත්තියක්

*අපනයන සහ සංචාරක ක්ෂේත්‍රයට වාසි ගෙනාත්, බිම් මට්ටමේ නීති ක්‍රියාත්මක වීම සහ කුඩා ව්‍යාපාරිකයන් රැකගැනීම තීරණාත්මකයි

ශ්‍රී ලංකාව විසින් ප්‍රථම වතාවට හඳුන්වා දෙන ලද ජාතික ආහාර ආරක්‍ෂණ ප්‍රතිපත්තිය (National Food Safety Policy) රටේ ආහාර පාලන පද්ධතියේ පැවති විවිධ ආයතන අතර විසිරී පැවති ක්‍රියාකාරීත්වය එකම උපායමාර්ගික රාමුවක් යටතට ගෙන ඒම සඳහා තබන ලද වැදගත් පියවරකි. මෙතෙක් පැවති ප්‍රතික්‍රියාශීලී (reactive) ක්‍රමවේදයෙන් බැහැරව, ආහාර දූෂණය වීම් හෝ රෝග පැතිරී යාම් සිදු වන තෙක් බලා නොසිට, නිෂ්පාදනයේ සිට පරිභෝජනය දක්වා සමස්ත ආහාර දාමය පුරාම අවදානම් කලින් හඳුනාගෙන කළමනාකරණය කරන විද්‍යාත්මක හා අවදානම් පදනම් කරගත් (science-based and risk-based) ක්‍රමවේදයක් වෙත මාරුවීම මෙම ප්‍රතිපත්තියේ ඇති සුවිශේෂී ලක්ෂණයකි.  

මෙමගින් මහජන සෞඛ්‍ය ආරක්ෂා වීම, ආහාරවලිනුත් බෝවන රෝග සහ ආහාර අපතේ යාම අවම වීම මෙන්ම දේශීය ආහාර නිෂ්පාදන කෙරෙහි පාරිභෝගික විශ්වාසය තහවුරු වීම අපේක්ෂා කෙරේ. එපමණක් නොව, ජාත්‍යන්තර වෙළඳපොලේ අවශ්‍ය වන ප්‍රමිති, ආහාර සැපයුම් දාමයේ විශ්වාසනීයත්වය (Traceability) සහ තත්ත්ව සහතික සපුරාලමින් ශ්‍රී ලංකාවේ අපනයන අංශය ශක්තිමත් කිරීමටත්, සංචාරක කර්මාන්තයේ තරඟකාරීත්වය ඉහළ නංවා ගැනීමටත් මෙමඟින් මාවත් විවර වේ. ආහාර සුරක්ෂිතතාව සම්බන්ධයෙන් පාලන තන්ත්‍රය, නිරීක්ෂණ පද්ධති, විද්‍යාගාර පහසුකම්, නියාමනය, අධ්‍යාපනය සහ අධීක්ෂණය (Monitoring) ඇතුළු ප්‍රමුඛතා ක්ෂේත්‍ර හයක් මෙහිදී විශේෂ අවධානයට ලක් කර ඇත.

නීති ක්‍රියාත්මක කිරීමේ අභියෝග සහ කුඩා පරිමාණ ව්‍යාපාර කෙරෙහි වන බලපෑම

කෙසේ වෙතත්, ප්‍රතිපත්තියක් කඩදාසිවලට පමණක් සීමා නොවී සාර්ථක කර ගැනීම සඳහා දැඩි හා විනිවිදභාවයකින් යුත් ක්‍රියාත්මක කිරීමේ යාන්ත්‍රණයක් අවශ්‍ය වේ. ශ්‍රී ලංකාව තුළ මීට පෙරද ආහාර ආරක්‍ෂාව සම්බන්ධයෙන් නීතිරීති පවතිද්දී, ආයතනික වගකීම් විසිරී තිබීම, නීති ක්‍රියාත්මක කිරීමේ අසමානතා සහ සම්පත් සීමිත වීම වැනි ගැටලු හේතුවෙන් අපේක්ෂිත ප්‍රතිඵල ලබාගැනීම අසීරු විය. නව ප්‍රතිපත්තිය ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී යාවත්කාලීන කරන ලද නව ආහාර පනත (Food Act) හරහා හිමිකාරීත්වය සහ දඬුවම් විධිමත් කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වන බව විශේෂඥයෝ පෙන්වා දෙති.  

මෙහිදී මතු විය හැකි තවත් ප්‍රධාන අභියෝගයක් වන්නේ කුඩා පරිමාණ නිෂ්පාදකයින් සහ ආහාර ව්‍යාපාරිකයන්ය. ප්‍රමාණවත් තාක්ෂණික සහායක්, පහසුකම් සහ සාධාරණ සංක්‍රාන්ති කාලයක් ලබානොදී හදිසියේ දැඩි ප්‍රමිති පැනවීමෙන් කුඩා ව්‍යාපාරිකයන් දැඩි ආර්ථික බරකට මුහුණ දීමට ඉඩ ඇත. එය ඇතැම් විට එම ව්‍යාපාර නියාමන පද්ධතියෙන් බැහැර වීමට හේතු විය හැකි බැවින්, සියලු පාර්ශ්වයන් එකතු කරගනිමින් ක්‍රියාත්මක කිරීම රජය මුහුණ දෙන ප්‍රධානතම පරීක්ෂාව වනු ඇත. ආහාර හා කෘෂිකර්ම සංවිධානය (FAO) සහ යුරෝපා සංගමයේ (EU) BESPA වැඩසටහනේ තාක්ෂණික දායකත්වයෙන් ක්‍රියාත්මක වන මෙම ජාතික ප්‍රතිපත්තියේ අවසාන සාර්ථකත්වය රඳා පවතින්නේ ගොවිපළේ සිට පාරිභෝගිකයාගේ මේසය දක්වා එය කොතරම් දුරට සාර්ථකව හා සමබරව බිම් මට්ටමේ ක්‍රියාත්මක වේද යන්න මතය.  


වැඩිදුර කියවීම සඳහා මුලාශ්‍රය :

Food Safety Policy Raises Standards, But Enforcement Holds Key | Lanka News