සන්ධ්‍යා එක්නැලිගොඩ ඇතුළු පිරිසක් ඉදිරිපත් කළ මූලික අයිතිවාසිකම් පෙත්සම්වල තීන්දුව ප්‍රකාශයට පත්වේ.
අධිකරණ තීන්දුව සහ නීතිමය පසුබිම
අධිකරණයට අපහාස කිරීමේ චෝදනාව මත සිරදඬුවම් නියම වී සිටි බොදු බල සේනා සංවිධානයේ මහලේකම් පූජ්‍ය ගලගොඩඅත්තේ ඥානසාර හිමියන්ට හිටපු ජනාධිපති මෛත්‍රීපාල සිරිසේන විසින් 2019 වසරේදී ලබාදුන් ජනාධිපති විශේෂ සමාව නීතියට පටහැනි මෙන්ම බලරහිත එකක් බව ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය අද (10) තීන්දු කළේය.
විනිසුරු ජනක් ද සිල්වා ප්‍රමුඛ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ ත්‍රිපුද්ගල විනිසුරු මඩුල්ලක් විසින් මෙම තීන්දුව ලබාදුන්නේ, අතුරුදන්ව සිටින මාධ්‍යවේදී ප්‍රගීත් එක්නැලිගොඩ ගේ බිරිඳ වන මානව හිමිකම් ක්‍රියාකාරිනී සන්ධ්‍යා එක්නැලිගොඩ ඇතුළු පාර්ශ්ව කිහිපයක් ගොනුකර තිබූ මූලික අයිතිවාසිකම් පෙත්සම් දීර්ඝ ලෙස විභාග කිරීමෙන් අනතුරුවය.
අදාළ විශේෂ සමාව ප්‍රදානය කිරීමේදී ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙන් ජනාධිපතිවරයා වෙත පැවරී ඇති බලතල අත්තනෝමතික ලෙස සහ නිසි ක්‍රමවේදයෙන් බැහැරව භාවිත කර ඇති බවත්, එමගින් නීතිය ඉදිරියේ සැමට සමාන ආරක්ෂාව හිමිවිය යුතුය යන මූලික අයිතිවාසිකම උල්ලංඝනය වී ඇති බවත් අධිකරණ තීන්දුවේ සඳහන් වේ.
හෝමාගම සිදුවීම සහ වසර හයක සිරදඬුවම
ප්‍රගීත් එක්නැලිගොඩ අතුරුදන්වීමේ නඩුව හෝමාගම මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයේදී විභාග වෙමින් පැවති අවස්ථාවේදී අධිකරණ ශාලාව තුළ නොසන්සුන්කාරී ලෙස හැසිරෙමින් විනිසුරුවරයාට සහ නඩු කටයුතුවලට බාධා කිරීම මෙන්ම සන්ධ්‍යා එක්නැලිගොඩ ට තර්ජනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් ඥානසාර හිමියන්ට එරෙහිව අධිකරණයට අපහාස කිරීමේ චෝදනා ගොනුකර තිබිණි.
එම චෝදනාවලට අදාළව 2018 අගෝස්තු මාසයේදී අභියාචනාධිකරණය විසින් ඥානසාර හිමියන් වරදකරු කරමින් වසර 19ක බරපතළ වැඩසහිත සිරදඬුවමක් නියම කළ අතර, එය වසර 6කින් ගෙවී යන පරිදි ක්‍රියාත්මක විය යුතු බවට නියෝග කෙරිණි. පසුව එම තීන්දුවට එරෙහිව ඉදිරිපත් කළ අභියාචනය ද ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් නිෂ්ප්‍රභ කරනු ලැබීය.
ජනාධිපති සමාව අභියෝගයට ලක්වීම
කෙසේ වෙතත්, නියම වූ සිරදඬුවමෙන් මාස නවයක පමණ කාලයක් බන්ධනාගාරගතව සිටි ඥානසාර හිමියන් වෙත 2019 මැයි මාසයේදී හිටපු ජනාධිපති මෛත්‍රීපාල සිරිසේන විසින් ව්‍යවස්ථාවේ 34(1) වගන්තිය යටතේ විශේෂ ජනාධිපති සමාවක් ප්‍රදානය කරමින් නිදහස ලබාදෙන ලදී.
එම තීරණය නීතියේ ආධිපත්‍යයට සහ අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වයට දැඩි තර්ජනයක් බව පෙන්වා දෙමින් සන්ධ්‍යා එක්නැලිගොඩ, විකල්ප ප්‍රතිපත්ති කේන්ද්‍රය (CPA) ඇතුළු සිවිල් සංවිධාන විසින් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය හමුවේ මූලික අයිතිවාසිකම් පෙත්සම් ගොනුකරමින් කියා සිටියේ, අදාළ නිදහස් කිරීම අත්තනෝමතික සහ නීතිවිරෝධී එකක් බවයි.
විධායක බලතල සහ නීතියේ ආධිපත්‍යය පිළිබඳ පූර්වාදර්ශය
මෙම තීන්දුව මෙරට ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා ඉතිහාසයේ විධායක ජනාධිපතිවරයෙකු ලබාදුන් සමාවක් අධිකරණය විසින් බලරහිත කළ තවත් සුවිශේෂී අවස්ථාවක් ලෙස නීති ක්ෂේත්‍රයේ අවධානයට ලක්ව තිබේ.
මීට පෙර මහත් ආන්දෝලනයකට තුඩු දුන් රෝයල් පාර්ක් මිනී මැරුම් සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් මරණීය දණ්ඩනය නියම වී සිටි ජූඩ් ශ්‍රමන්ත ජයමහට අදාළව ලබාදුන් ජනාධිපති සමාව මෙන්ම හිටපු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී දුමින්ද සිල්වාට ලබාදුන් ජනාධිපති සමාව ද ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් මෑත කාලයේදී බලරහිත කරනු ලැබීය. ඒ අනුව ජනාධිපතිවරයා සතු සමාව දීමේ ව්‍යවස්ථාපිත බලය අසීමිත එකක් නොවන බවත්, එය අධිකරණමය සමාලෝචනයට (Judicial Review) යටත් වන බවත් මෙම තීන්දුව මඟින් නැවත වරක් තහවුරු කර ඇත.
