ස්පර්ශයේ සීමා සහ දණ්ඩ නීති සංග්‍රහය: ජාතික ළමාරක්ෂක අධිකාරියෙන් පැහැදිලි කිරීමක්
නිවාස, ඉදිකිරීම් සහ ජල සම්පාදන නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය ටී.බී. සරත් සහභාගී වූ නිල උත්සව කිහිපයකදී කුඩා ගැහැනු දරුවන් පිරිසකගේ අත් අල්ලාගෙන සිටින ආකාරය දැක්වෙන ඡායාරූප කිහිපයක් සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ සංසරණය වීමත් සමඟ, ළමා ආරක්ෂාව, වැඩිහිටි හැසිරීම් රටා සහ ශ්‍රී ලාංකේය දේශපාලන සංස්කෘතිය පිළිබඳව පුළුල් සමාජ කතිකාවතක් නිර්මාණය වී තිබේ.
අදාළ ඡායාරූපවල පෙනෙන ආකාරයට නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරයාගේ ක්‍රියාකලාපය 'නුසුදුසු ස්පර්ශයක්' (improper touch) බවට සමාජ ක්‍රියාකාරීන්, මනෝවිද්‍යාඥයන් සහ සමාජ මාධ්‍ය පරිශීලකයින් චෝදනා නගන අතර, අමාත්‍යවරයා අවධාරණය කරන්නේ තම පාර්ශ්වයෙන් කිසිදු අයහපත් චේතනාවක් හෝ අනිසි අරමුණක් එහි නොතිබූ බවයි.
"දේශපාලනඥයින්ට වඳින්න එපා කියන්නයි හැදුවේ"
තමන්ට එල්ල වන දැඩි විවේචන සහ චෝදනා සම්බන්ධයෙන් බීබීසී සිංහල සේවය වෙත අදහස් දක්වමින් නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය ටී.බී. සරත් සඳහන් කරන්නේ, අලුතින් ඉදිකළ නිවාස ප්‍රතිලාභීන්ට භාරදීමේ උත්සව අතරතුර දරුවන් තමන්ට බුලත් අතක් දී වැඳීමට උත්සාහ කළ මොහොතේ එය වැළැක්වීමට යාමේදී මෙම ස්පර්ශය සිදුවූ බවයි.
"ඔය දරුවා බුලත් අත දීලා මට වඳින්න හදනකොට, මම වඳින්න එපා පුතේ කියලා අත් දෙකෙන් උස්සනවා. මගේ එහා පැත්තේ හිටපු දෙන්නට ඒ දරුවා වැන්දා. මම කිව්වා, වඳින්න එපා පුතේ, දේශපාලනඥයින්ට වඳින්න ඕන නැහැ ඕගොල්ලෝ කියලා, අම්මා තාත්තට වඳින්න කියලා මම අත් දෙකෙන් අල්ලලා අයින් කළා. ඔය හැම ෆොටෝ දෙක තුනේ ම, ඒ දරුවන්ගේ අතින් අල්ලගෙන මම කියන්නේ වඳින්න එපා කියලා," යනුවෙන් අමාත්‍යවරයා එහිදී පවසා තිබේ.
මැටි ගෙවල්වල ජීවත්වූ අසරණ දරුවන්ට ස්ථිර නිවාස හිමිවීමේ සතුට මානුෂීය ලෙස බෙදාගැනීමට ගිය අවස්ථාවක් දේශපාලන ඊර්ෂ්‍යාව මත ඇතැම් පාර්ශ්ව වැරදි ලෙස අර්ථකථනය කරමින් සිටින බව පෙන්වාදෙන නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරයා, අතීතයේ සිදුවූ බරපතළ ළමා අපචාර සිදුවීම් හමුවේ නිහඬව සිටි පිරිස් මෙවැනි සිදුවීම් පටු දේශපාලන වාසි සඳහා යොදාගන්නා බවට ද චෝදනා කරයි. කෙසේවෙතත්, ළමා අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් පෙනී සිටින සංවිධාන නීතිමය රාමුව තුළින් මේ පිළිබඳව කරුණු පෙන්වාදීම තමන් කිසිසේත් අභියෝගයට ලක් නොකරන බව ද ඔහු සඳහන් කර ඇත.
සමාජ ක්‍රියාකාරීන්ගේ සහ විද්වතුන්ගේ දැඩි අවධානය
කෙසේ වෙතත්, මෙම සිදුවීම සමාජ මාධ්‍ය හරහා දැඩි කම්පනයක් සහ විවේචනයක් මතු කිරීමට හේතු වී තිබේ. 'Stop Child Cruelty Trust' සංවිධානයේ සභාපතිනි වෛද්‍ය තුෂ් වික්‍රමනායක, සමාජ විද්‍යාඥ ආචාර්ය අනුෂ්කා කහඳගමගේ සහ පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ කථිකාචාර්ය ආචාර්ය සුනන්දා ප්‍රේමසිරි ඇතුළු විද්වතුන් රැසක් පෙන්වා දෙන්නේ වැඩිහිටියන්, විශේෂයෙන්ම වගකිවයුතු මහජන නියෝජිතයන් දරුවන් ඇසුරු කිරීමේදී දැඩි විනයක් සහ සීමාවන් පවත්වා ගත යුතු බවයි.
බුලත් අතක් පිළිගැන්වීමේදී පාසල් වියේ පසුවන දැරියකගේ අතින් අල්ලා සිටින ආකාරය කිසිසේත්ම අනුමත කළ නොහැකි අනවශ්‍ය ක්‍රියාවක් බවත්, වැඩිහිටියන්ගේ යටි සිත කියවීමට සමාජයට නොහැකි බැවින් මෙවැනි ස්පර්ශයන් වැළැක්වීමේ පැහැදිලි සීමා තිබිය යුතු බවත් එම විචාරකයෝ පෙන්වා දෙති. තවද, ජනතාවගෙන් සහ කුඩා දරුවන්ගෙන් වැඳුම් පිදුම් අපේක්ෂා කරන හෝ එවැනි පසුබිම් නිර්මාණය වන වැඩවසම් දේශපාලන උත්සව සංස්කෘතිය වහා වෙනස් විය යුතු බවට ද සමාජය තුළින් මත පළවෙමින් පවතී.
ජාතික ළමාරක්ෂක අධිකාරියේ ස්ථාවරය සහ නීතිමය රාමුව
මෙම සිදුවීම සම්බන්ධයෙන් අදහස් දක්වමින් ජාතික ළමාරක්ෂක අධිකාරියේ නීතිය බලාත්මක කිරීමේ අධ්‍යක්ෂ, නීතිඥ සජීවනී අබේකෝන් බීබීසී සිංහල සේවයට ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ, අදාළ ඡායාරූප නිරීක්ෂණය කිරීමේදී ඒවායේ දැක්වෙන ස්පර්ශයන් නුසුදුසු ස්වභාවයක් ගන්නා බවයි.
කෙසේ වෙතත්, මෙවැනි සිදුවීමක් සම්බන්ධයෙන් නීතිමය පියවර ගැනීම සඳහා අදාළ ස්පර්ශය හේතුවෙන් තමන් අපහසුතාවට, ලැජ්ජාවට හෝ බියට පත් වූ බවට වින්දිත පාර්ශ්වය විසින් ප්‍රකාශයක් ලබා දීම අත්‍යවශ්‍ය බව ඇය පෙන්වා දෙයි. ශ්‍රී ලංකා දණ්ඩ නීති සංග්‍රහයේ 345 වන වගන්තිය යටතේ ලිංගික හිරිහැරයක් හෝ නුසුදුසු ස්පර්ශයක් සම්බන්ධයෙන් අධිකරණය හමුවේ වරදකරුවෙකු වන තැනැත්තෙකුට වසර 5ක් දක්වා වන සිරදඬුවම් නියම කළ හැකි බව ද නීතිඥවරිය සිහිපත් කරයි. අදාළ ඡායාරූපවල පෙනී සිටින දරුවන් සම්බන්ධ කරගනිමින් මේ පිළිබඳ ඉදිරි නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග ගැනීමට ඔවුන්ගේ කැමැත්තක් තිබේදැයි විමර්ශනය කරන බව ද අධිකාරිය සඳහන් කර තිබේ.
'හොඳ ස්පර්ශය' සහ 'නරක ස්පර්ශය' හඳුනාගැනීම
මෙම ආන්දෝලනාත්මක සිදුවීමත් සමඟ එක්සත් ජාතීන්ගේ ළමා අරමුදල (UNICEF) සහ ශ්‍රී ලංකා පොලිසිය විසින් නිරන්තරයෙන් අවධාරණය කරනු ලබන 'හොඳ ස්පර්ශය' (Safe/Proper Touch) සහ 'නරක ස්පර්ශය' (Unsafe/Improper Touch) පිළිබඳ මූලධර්ම කෙරෙහි යළිත් අවධානය යොමුව ඇත.
හොඳ ස්පර්ශය:
දරුවාට ආරක්ෂාව, සෙනෙහස සහ ආදරය දැනෙන, දෙමව්පියන් හෝ ළඟම ඥාතීන් වැළඳ ගැනීම්, ජයග්‍රහණයකදී අතට අත දීම හෝ දෙමව්පියන් ඉදිරියේ සිදුවන වෛද්‍ය පරීක්ෂණ වැනි දෑ මීට අයත් වේ.
නරක ස්පර්ශය:
දරුවාට අපහසුතාවක්, අනාරක්ෂිත බවක්, ලැජ්ජාවක් හෝ බියක් ඇති කරවන ඕනෑම ආකාරයක ශරීර ස්පර්ශයක්, රහස් ප්‍රදේශ ස්පර්ශ කිරීමක් හෝ දරුවාගේ අකමැත්ත මත සිදුවන බලහත්කාරී ඇල්ලීම් මීට අයත් වේ.
විශේෂයෙන්ම තමන් අකමැති හෝ අපහසුතාවට පත්වන ඕනෑම ස්පර්ශයකදී කිසිදු බියකින් තොරව "එපා" (No) යැයි පැවසීමටත්, වහාම එම ස්ථානයෙන් ඉවත්ව විශ්වාසවන්ත වැඩිහිටියෙකුට ඒ පිළිබඳ දැනුම් දීමටත් දරුවන් කුඩා කල සිටම පුහුණු කළ යුතු බව ළමා මනෝවිද්‍යාඥයෝ පෙන්වා දෙති. සමාජ සබඳතා හෝ වැඩිහිටියන්ගේ තරාතිරම කුමක් වුවත්, දරුවෙකුගේ අකමැත්ත සහ ශාරීරික සීමාවන්ට ගරු කිරීම ඕනෑම ශිෂ්ට සම්පන්න සමාජයක මූලික වගකීමක් ලෙස සැලකේ.
වැඩිදුර තොරතුරු සහ මූලාශ්‍ර:
බීබීසී සිංහල සේවය වාර්තා කළ සම්පූර්ණ පුවත: BBC Sinhala වාර්තාව
ළමා ආරක්ෂාව සහ හදිසි උපකාරක සේවා:
ජාතික ළමා ආරක්ෂක අධිකාරිය: 1929
පොලිස් ළමා හා කාන්තා කාර්යාංශය: 011-2444444 / 109
කාන්තා සහ ළමා කටයුතු අමාත්‍යාංශය: 1938
