බැංකු ගිණුම් කුලී පදනමට ලබා දීමෙන් ගිණුම් හිමියන්ට එල්ල වන දැඩි නීතිමය බලපෑම්
වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකාවේ බැංකු පද්ධතිය ඉලක්ක කරගනිමින් සංවිධානාත්මක ඩිජිටල් ජාවාරම් කල්ලි ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතින බවටත්, එය රටේ මූල්‍ය ආරක්ෂාවට මෙන්ම බැංකු ක්ෂේත්‍රයේ ස්ථාවරත්වයට බරපතළ තර්ජනයක් වී ඇති බවටත් බලධාරීන් සහ ප්‍රධාන පෙළේ වාණිජ බැංකු ප්‍රධානීහු අනතුරු අඟවති. පහසු ආදායම් උපයා දෙන බව පවසමින් පුරවැසියන් මුළා කරන මෙම ජාල, මුදල්-මූල (Money-mule) සහ විවිධ ‘ටාස්ක්’ (Task) වංචා හරහා මෙරට බැංකු පද්ධතිය ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අපරාධ සඳහා නළ මාර්ගයක් බවට පත් කරමින් තිබේ.
සූක්ෂම ලෙස පෝෂණය වන වංචනික උගුල්
ප්‍රධාන පෙළේ බැංකු කිහිපයක සාමාන්‍යාධිකාරීවරුන් පෙන්වා දෙන පරිදි, මෙම ජාවාරම්කරුවන් ෆේස්බුක්, වට්ස්ඇප් සහ ටෙලිග්‍රාම් වැනි ජනප්‍රිය සමාජ මාධ්‍ය වේදිකා උපයෝගී කරගනිමින් නිවසේ සිට කළ හැකි නීත්‍යානුකූල ව්‍යාපාර ලෙස පෙන්වා ජනතාව බඳවා ගනී. මෙහිදී ආරම්භක අවස්ථාවේදී කුඩා මුදලක් ගිණුම්වලට බැර කර පාරිභෝගිකයා තුළ විශ්වාසයක් ගොඩනඟන අතර, පසුව ඔවුන්ගේ බැංකු ගිණුම් විස්තර, රහස් අංක (PIN) සහ අනෙකුත් සංවේදී ආරක්ෂක තොරතුරු ලබා ගැනීමට කටයුතු කරයි.
මෙසේ ලබාගන්නා රහස්‍ය තොරතුරු ඔස්සේ ගිණුම්වල පාලනය අත්පත් කරගන්නා අපරාධකරුවන්, ගිණුම් හිමියා පවා නොදන්නා මහා පරිමාණ මූල්‍ය අපරාධ සහ නීතිවිරෝධී මුදල් හුවමාරු සදහා එම ගිණුම් භාවිතා කරන බව පොලිස් විමර්ශන මගින් අනාවරණය වී තිබේ. අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව (CID) සඳහන් කරන ආකාරයට, කුලී පදනමට හෝ මිලදී ගන්නා ලද එවැනි ගිණුම් හරහා දැනටමත් මිලියන සංඛ්‍යාත මුදල් සංසරණය වී ඇති බවට පැමිණිලි ලැබී ඇත.
ජාත්‍යන්තර සබඳතා සහ දැඩි නීතිමය ප්‍රතිවිපාක
මෙම ජාවාරම්වල බරපතළකම තවත් වැඩිවී ඇත්තේ එහි ජාත්‍යන්තර මානයන් හේතුවෙනි. මූලික බැංකු ගිණුම් දත්ත අවසානයේ ක්‍රිප්ටෝ මුදල් හරහා විදේශීය අපරාධ ජාල වෙත ගලා යන බව විමර්ශනවලදී හෙළි වී තිබේ. මේ හරහා ශ්‍රී ලංකාවේ සාමාන්‍ය පුරවැසියන්ගේ බැංකු ගිණුම් නොදැනුවත්වම අන්තර්ජාල වංචා සහ මුදල් විශුද්ධිකරණය (Money Laundering) වැනි බරපතළ ගණයේ ජාත්‍යන්තර අපරාධවල උපකරණ බවට පත්වෙමින් තිබේ.
මෙවැනි යෝජනා හමුවේ නොදැනුවත්කම හෝ නොසැලකිලිමත්කම නීතියෙන් ගැලවීමට හේතුවක් නොවන බව ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව (CBSL) සහ නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන ආයතන අවධාරණය කරයි. අපරාධ ජාල වෙත බැංකු ගිණුම් හෝ අනන්‍යතා තොරතුරු ලබාදෙන පුද්ගලයන්ට මුදල් විශුද්ධිකරණ පනත යටතේ අපරාධ නඩු පැවරීම්, වත්කම් සිරකිරීම් මෙන්ම දේශීය බැංකු පද්ධතිය තුළ සදහටම කළු ලැයිස්තුගත වීමකට මුහුණ දීමට සිදු වේ. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස අනාතයේදී බැංකු ගිණුමක් විවෘත කිරීමට, ණයක් ලබා ගැනීමට හෝ ක්‍රෙඩිට් කාඩ් පතක් පාවිච්චි කිරීමට ඇති අවස්ථාවන් සදහටම අහිමි වී යා හැක.
වර්ධනය වන ව්‍යුහාත්මක අවදානම සහ ගත යුතු පියවර
අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවට පමණක් මේ සම්බන්ධයෙන් පැමිණිලි 500කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් ලැබී තිබීමෙන් පෙනී යන්නේ මෙය හුදකලා සිදුවීමක් නොව පුළුල් ව්‍යුහාත්මක ගැටළුවක් බවයි. ඩිජිටල් බැංකුකරණය කෙරෙහි මහජන විශ්වාසය පළුදු කිරීමටත්, බැංකු පද්ධතියේ කීර්තිනාමයට හානි කිරීමටත් මෙම තත්ත්වය බලපානු ඇත.
මේ සම්බන්ධයෙන් යම් අක්‍රමිකතාවක් හෝ සැකකටයුතු සිදුවීමක් අනාවරණය වුවහොත්, වහාම අදාළ බැංකුව දැනුවත් කර ගිණුම තාවකාලිකව අත්හිටුවීමට (Freeze) කටයුතු කළ යුතු අතර, ශ්‍රී ලංකා පරිගණක හදිසි ප්‍රතිචාර සංසදය (Sri Lanka CERT) හෝ අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ සයිබර් අපරාධ අංශය වෙත පැමිණිලි යොමු කළ යුතුය. ඩිජිටල් ආර්ථිකයක් කරා යන ශ්‍රී ලංකාවට මෙම තර්ජන මැඩපැවැත්වීම සඳහා නියාමකයින්, වාණිජ බැංකු, නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන ආයතන සහ සමාජ මාධ්‍ය සමාගම් එකතුවී වඩාත් දැඩි පාරිභෝගික සත්‍යාපන ක්‍රමවේද සහ ඉක්මන් හඳුනාගැනීමේ යාන්ත්‍රණ ක්‍රියාත්මක කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වී තිබේ.
වැඩිදුර කියවීම සඳහා මූලාශ්‍ර සහ යොමු:
Lanka News | Digital Scam Syndicates Threaten Sri Lanka’s Banking Security
ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ ඔන්ලයින් මූල්‍ය වංචා පිළිබඳ දැනුම්දීම් සහ නිවේදන (CBSL Official Notice)
ශ්‍රී ලංකා CERT ආයතනයේ සයිබර් ආරක්ෂණ සහ අපරාධ වාර්තාකරණ ද්වාරය (Incident Reporting Portal)
