ඉන්ධන මිල නොනගින බවට සහතිකයක්: පෞද්ගලික සමාගම්වලට මිල සීමා නීතියක්!

*ඩීසල් පාඩුව නිසා පෞද්ගලික සැපයුම්කරුවන්ට උපරිම-අවම මිල පරාසයක් සලකා බලයි.

ලෝක වෙළෙඳපොළේ බොරතෙල් මිල ඉහළ ගියද, එළැඹෙන ඔක්තෝබර් 01 වැනිදා සිදුකෙරෙන මාසික ඉන්ධන මිල සංශෝධනයේදී එම බර ජනතාව මත නොපටවා රජය මැදිහත් වී සහනයක් ලබාදීමට සැලසුම් කර ඇති බව ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක පවසයි.

වත්මන් ආණ්ඩුව බලයට පත්ව වසර දෙකක කාලය පිරීම නිමිත්තෙන් මාතර, අකුරැස්සේදී පැවති මහජන රැලියක් අමතමින් ජනාධිපතිවරයා මේ බව සඳහන් කළේය. ලෝක අර්බුද හමුවේ පීඩාවට පත්වන ජනතාවට ක්ෂණික සහන සැලසීම රජයක වගකීමක් බවත්, ඉදිරි අයවැය මඟින් බදු බර ද ලිහිල් කිරීමට අපේක්ෂා කරන බවත් ඔහු එහිදී පැහැදිලි කළේය.

"මරාලයක් කඩා වැටුණාම ඔක්කොම ජනතාව පිට දාන්න බෑ"

මිල සංශෝධනය පිළිබඳ කරුණු පැහැදිලි කළ ජනාධිපතිවරයා, ලෝක වෙළෙඳපොළ මිල ගණනය කිරීම් අනුව ඔක්තෝබර් මාසයේදී දේශීය තෙල් මිල වැඩිවීමේ ප්‍රවණතාවක් පැවතියද ඊට සහනාධාරයක් ලබාදෙන බව ප්‍රකාශ කළේය.

"ලෝක වෙළෙඳපොළ අනුව එළැඹෙන ඔක්තෝබර් මාසයේ තෙල් මිල වැඩි කරන්න ඕනි. එහෙන් ගෙනල්ලා මිල ගලපලා බලපුවාම පළවෙනිදාට මිල වැඩිවෙන්න ඕනි. හැබැයි අපි අපේක්ෂා කරනවා සහනාධාරයක් දීලා ඒක පාලනය කරන්න. ආණ්ඩු අන්න එහෙමයි. මරාලයක් කඩා වැටුණම මුළුමනින්ම ඒක ජනතාව පිට දාන්න බෑ... ඒකට යම් උදව්වක් ආණ්ඩුව කරන්න ඕනි," යනුවෙන් ජනාධිපතිවරයා පැවසීය. පසුගිය අප්‍රේල් සිට ජූලි දක්වා කාලය තුළ ද රුපියල් කෝටි 6,000ක මුදලක් වැය කරමින් ඩීසල් ලීටරයකට රුපියල් 100ක සහනයක් ලබාදුන් බව ඔහු සිහිපත් කළේය.

බලශක්ති අමාත්‍ය අනුර කරුණාතිලක ද මාධ්‍ය වෙත අදහස් දක්වමින් සහතික වූයේ, ජනාධිපතිවරයාගේ මෙම තීරණයට අනුව එළැඹෙන මිල සංශෝධනයේදී ඉන්ධන මිල වැඩි නොකරන බවයි.

ජාත්‍යන්තර අර්බුදය සහ පෞද්ගලික සමාගම්වල ඩීසල් සීමා කිරීම

මැදපෙරදිග කලාපයේ උද්ගතව ඇති නොසන්සුන් තත්ත්වය හේතුවෙන් ගෝලීය බොරතෙල් මිල සහ නාවික ප්‍රවාහන වියදම් ඉහළ යාම මෙරට ඉන්ධන වෙළෙඳපොළට සෘජුව බලපා ඇත. මෙරට ඉන්ධන බෙදාහැරීමේ නිරත ප්‍රධාන පෙළේ පෞද්ගලික සමාගම් වන Lanka IOC, Sinopec සහ RM Parks යන සමාගම් පෙන්වා දෙන්නේ වත්මන් තත්ත්වය හමුවේ තමන් ඩීසල් අලෙවියෙන් සැලකිය යුතු පාඩුවක් ලබන බවයි.

පවතින වියදම් සහ රජයේ මිල සීමා හමුවේ පාඩුව දිගින් දිගටම දරාගත නොහැකි බැවින්, එම පෞද්ගලික සමාගම් විසින් පිරවුම්හල් වෙත ඩීසල් නිකුත් කිරීම 50%කින් පමණ සීමා කර තිබේ. කෙසේ වෙතත්, ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාව (CPC) ප්‍රකාශ කරන්නේ තමන් සතුව ප්‍රමාණවත් ඩීසල් සංචිත පවතින බවත්, සපුගස්කන්ද පිරිපහදුවේ මෙහෙයුම් වාසි මඟින් පාඩුව යම් මට්ටමකින් පාලනය කරගත හැකි බවත්ය.

IMF ස්ථාවරය සහ ආණ්ඩුවේ තුලනය  

ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල (IMF) සමඟ ඇති කරගෙන ඇති විස්තීර්ණ ණය පහසුකම (EFF) යටතේ ප්‍රධාන කොන්දේසියක් වන්නේ, ඉන්ධන මිල සැබෑ පිරිවැය අනුවම (Cost-reflective pricing) තීරණය විය යුතු බවයි. එනම්, ලෝක වෙළෙඳපොළේ මිල ඉහළ යනවිට දේශීය මිල වැඩිවිය යුතු අතර, රජය විසින් අසීමිතව සහනාධාර ලබාදීමෙන් රාජ්‍ය මූල්‍ය විනය බිඳ නොවැටිය යුතුය.

රජය සහනාධාරයක් ලබාදීමට තීරණය කර ඇත්තේ මෙම ජාත්‍යන්තර එකඟතා මෙන්ම මෙරට සාමාන්‍ය ජනතාවගේ ජීවන වියදම ද එකවර සමබර කරගැනීමේ අභියෝගය මධ්‍යයේය. ආර්ථික විශ්ලේෂකයන් පෙන්වා දෙන්නේ, ජනතාවට සහන දීමේදී එය අයවැය හිඟය හෝ CPC සංස්ථාවේ මූල්‍ය ස්ථාවරත්වය අවදානමකට ලක් නොකරන ආකාරයෙන් සිදුකිරීම ඉතා වැදගත් බවයි.

විසඳුමක් ලෙස උපරිම-අවම මිල සීමා ක්‍රමය (Price Band)

පෞද්ගලික සැපයුම්කරුවන්ගේ පාඩුව සහ සැපයුම් සීමා කිරීම් විසඳීම සඳහා, රජය විසින් නියම කරනු ලබන උපරිම සහ අවම සීමාවක් (Upper & Lower price band) තුළ පෞද්ගලික සමාගම්වලට සිය මිල තීරණය කිරීමට ඉඩදීමේ නෛතික ක්‍රමවේදයක් පිළිබඳව බලශක්ති අමාත්‍යාංශය මේ වන විට අවධානය යොමු කර ඇත.

එමඟින් පෞද්ගලික අංශයට වෙළෙඳපොළ පාඩුව අවම කරගනිමින් සැපයුම අඛණ්ඩව පවත්වා ගැනීමට හැකිවන අතරම, සමාගම් හිතුමනාපයේ මිල ඉහළ දැමීම වැළැක්වීමේ නියාමන බලය ද රජය සතුව තබා ගැනීමට සැලසුම් කර තිබේ.


වැඩිදුර කියවීම සඳහා මූලාශ්‍ර:  

ඉන්ධන මිල සූත්‍රය සහ ආර්ථික ස්ථාවරත්වය අතර මතුවන නව අභියෝගය

Fuel Price Formula Fracture Threatens Sri Lanka’s IMF Lifeline

Daily Mirror - No fuel price hike as government plans concession: Minister