මූල්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ නව අවදානම් හමුවේ මහ බැංකුවෙන් විශේෂ අනතුරු ඇඟවීමක්

ශ්‍රී ලංකාවේ බැංකු සහ මූල්‍ය ක්ෂේත්‍රය අද මුහුණ දී සිටින්නේ සාමාන්‍ය ආර්ථික අභියෝගවලට වඩා ඔබ්බට ගිය නවීන තර්ජන රැසකටයි.

මහ බැංකු අධිපති ආචාර්ය නන්දලාල් වීරසිංහ ඇතුළු ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරීන් පාර්ලිමේන්තුවේ රාජ්‍ය මුදල් පිළිබඳ කාරක සභාව (COPF) හමුවේ කළ හෙළිදරව්වකින් මේ බව තහවුරු වුණා.

බැංකු පද්ධතියේ මූල්‍ය ශක්තිය සංඛ්‍යාලේඛනවලින් යහපත් බව පෙනුණත්, පරිපාලනමය අක්‍රමිකතා සහ නව තාක්ෂණික වංචා හමුවේ සාමාන්‍ය ජනතාවගේ මුදල් ආරක්ෂා කිරීම පිළිබඳ බරපතළ සංවාදයක් දැන් මතුව තිබෙනවා.

NDB බැංකු විමර්ශනය සහ නීතිමය පියවර

මෙම පාර්ලිමේන්තු හමුවේදී වඩාත්ම අවධානයට ලක්වූ කරුණ වූයේ ජාතික සංවර්ධන බැංකුව (NDB) සම්බන්ධයෙන් ක්‍රියාත්මක වන විමර්ශනයයි.

එම බැංකුවේ මූල්‍ය අක්‍රමිකතා පිළිබඳ සිදුකළ වෝහාරික විගණන වාර්තාව සහ ශ්‍රී ලංකා ගිණුම් හා විගණන ප්‍රමිති සමීක්ෂණ මණ්ඩලයේ වාර්තාව 2026 ඔක්තෝබර් 15 වන දින නීතිපතිවරයා වෙත යොමු කළ බව මහ බැංකුව දැනුම් දුන්නා.

* නෛතික පසුබිම: මෙම වාර්තා නීතිපතිවරයාට යොමු කිරීම වගවීමේ ක්‍රියාවලියේ වැදගත් පියවරක් වුවත්, අධිකරණ තීන්දුවකින් තොරව ඉන් කිසිවෙකු වරදකරුවන් ලෙස නිගමනය වන්නේ නැහැ.

* පනවා ඇති සීමා: විමර්ශන අවසන් වන තෙක් මහ බැංකුව විසින් අදාළ බැංකුවට ලාභාංශ බෙදාහැරීම, නව ශාඛා විවෘත කිරීම සහ අධ්‍යක්ෂවරුන්ගේ දීමනා සම්බන්ධයෙන් දැඩි සීමා පනවා තිබෙනවා.

අනවසර තැන්පතු ජාවාරම්වලින් ප්‍රවේශම් වන්න

මහ බැංකුවේ අවසරයකින් තොරව මහජනතාවගෙන් නීතිවිරෝධී ලෙස මුදල් තැන්පතු භාරගන්නා ආයතන පිළිබඳවද මෙම රැස්වීමේදී දැඩි අවධානයක් යොමු වුණා.
වැඩි පොලියක් හෝ ආකර්ෂණීය ප්‍රතිලාභ පොරොන්දු වෙමින් නීත්‍යානුකූල ආයෝජන ආයතන ලෙස පෙනී සිටින මෙවැනි ජාවාරම්කරුවන්ට සාමාන්‍ය ජනතාව පහසුවෙන් හසුවෙනවා.

යම් ආයතනයකට මුදල් තැන්පත් කිරීමට පෙර, එය මහ බැංකුවේ ලියාපදිංචි ආයතනයක්ද යන්න සොයා බැලීමට ජනතාව පුරුදු විය යුතුයි. එසේ නොවුණහොත් ජීවිත කාලය පුරා ඉතිරි කළ මුදල් අහිමි වීමේ අවදානමක් පවතිනවා.

අගමැතිගේ සහ අධිපතිගේ රූප යොදාගෙන කරන AI වංචා

නවීන තාක්ෂණය හෙවත් කෘත්‍රිම බුද්ධිය (AI) භාවිත කරමින් සිදුකරන මූල්‍ය වංචා පිළිබඳවද මහ බැංකුව මෙහිදී විශේෂ අනතුරු ඇඟවීමක් කළා.

වංචාකරුවන් විසින් මහ බැංකු අධිපතිවරයාගේ, අග්‍රාමාත්‍යවරයාගේ සහ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන්ගේ රූප සහ කටහඬ AI තාක්ෂණයෙන් ව්‍යාජ ලෙස නිර්මාණය කර සමාජ මාධ්‍ය හරහා මුදල් ආයෝජන වංචා සිදුකරන බව හෙළි වී තිබෙනවා.

මෙම සයිබර් වංචා මැඬපැවැත්වීම සඳහා විදුලි සංදේශ නියාමන කොමිෂන් සභාව (TRCSL), ශ්‍රී ලංකා පරිගණක හදිසි ප්‍රතිචාර සංසදය (CERT), පොලිසිය සහ Meta ආයතනය සමඟ එක්ව කටයුතු කරන බව මහ බැංකුව සඳහන් කළා.

ඔබේ මුදල්වල ආරක්ෂාව ගැන දැනගත යුතුම කරුණු 3ක්

1. අපේ බැංකු පද්ධතිය දැන් තිබෙන්නේ අවදානම් තත්ත්වයකද?
නැහැ. බැංකු ක්ෂේත්‍රයේ ආපසු අයකර ගැනීමට අපහසු ණය ප්‍රතිශතය 9.7% සිට 8.8% දක්වා අඩු වී තිබෙනවා. ඒ වගේම තැන්පත්කරුවන්ට ඉල්ලූ සැණින් මුදල් ආපසු ගෙවීමට අවශ්‍ය මුදල් සංචිත බැංකු සතුව ප්‍රමාණවත් තරම් පවතින බව මහ බැංකුව තහවුරු කරනවා. ගැටලුව ඇත්තේ පරිපාලනමය විනිවිදභාවය සහ බාහිර තාක්ෂණික වංචා පාලනය කිරීම තුළයි.

2. මගේ මුදල් තැන්පත් කරන ආයතනය නීත්‍යානුකූලදැයි දැනගන්නේ කෙසේද?
ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ නිල වෙබ් අඩවියට (cbsl.gov.lk) පිවිසීමෙන්, මහජන තැන්පතු භාරගැනීමට අවසර ලත් බැංකු සහ මූල්‍ය ආයතන ලැයිස්තුව ඉතා පහසුවෙන් පරීක්ෂා කළ හැකියි.

3. සමාජ මාධ්‍යවල දකින ආයෝජන දැන්වීම් විශ්වාස කළ හැකිද?
රටේ ප්‍රධානීන්ගේ වීඩියෝ හෝ හඬපට යොදාගෙන "ඉක්මනින් පොහොසත් විය හැකි" බව පවසන කිසිදු දැන්වීමක් විශ්වාස නොකරන්න. ඒවා බොහෝ විට AI තාක්ෂණයෙන් සැකසූ ව්‍යාජ නිර්මාණ විය හැකියි.

ඉලක්කම්වලින් ඔබ්බට ගිය වගකීමක්

වාර්ෂික ගිණුම් වාර්තාවල තිබෙන ඉලක්කම්වලින් පමණක් රටක මූල්‍ය ස්ථාවරත්වය මැනිය නොහැකියි. සැබෑ ස්ථාවරත්වය රඳා පවතින්නේ නියාමන ආයතනවල අධීක්ෂණය කෙතරම් ශක්තිමත්ද යන්න සහ සාමාන්‍ය පුරවැසියාගේ රුපියල පවා ආරක්ෂා වන තරමටයි.

මේ නිසා NDB විමර්ශනවල ප්‍රගතිය, නීතිවිරෝධී තැන්පතු වැටලීම් සහ AI වංචා මැඬලීමට ගන්නා පියවර පිළිබඳව පාර්ලිමේන්තුව විසින් මහ බැංකුවෙන් සහ අදාළ ආයතනවලින් නිරන්තර වාර්තා කැඳවීම අත්‍යවශ්‍ය වී තිබෙනවා.

වැඩිදුර තොරතුරු සඳහා විශ්වාසනීය මූලාශ්‍රයක් :

ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ අවසරලත් මූල්‍ය ආයතන පරීක්ෂා කිරීමට: