2027 අයවැය: ඉලක්කම්වල ස්ථාවරත්වය ජනතාවගේ සාක්කුවට දැනේවිද?

ආර්ථික අර්බුදයේ කටුක අත්දැකීම්වලින් පසු මෙරට ආර්ථිකය යම් ස්ථාවර මට්ටමකට පැමිණ ඇති බව සංඛ්‍යාලේඛන පෙන්වා දෙයි. ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක අද (12) පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කරන 2027 අයවැය හමුවේ ඇති ප්‍රධානතම අභියෝගය වන්නේ, ඒ ස්ථාවරත්වය සාමාන්‍ය ජනතාවගේ ජීවන තත්ත්වය උසස් කරන සැබෑ දියුණුවක් බවට පත් කිරීමයි.

අයවැය ඉලක්කම් සහ IMF කොන්දේසි

රජයේ ඉදිරි වසරේ සමස්ත වියදම් සඳහා රුපියල් බිලියන 4,992.77 ක් ඇස්තමේන්තු කර ඇති අතර, ලබාගත හැකි ණය සීමාව රුපියල් ට්‍රිලියන 3.8 කට සීමා වී තිබේ.

මේ සීමිත මූල්‍ය ඉඩකඩ තුළ, ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල (IMF) සමඟ ඇති එකඟතා ආරක්ෂා කරගැනීම රජයට අනිවාර්ය වේ. 2027 වසරේදී ණය පොලී ගෙවීමට පෙර රජයේ ආදායම, වියදමට වඩා 2.6% කින් වැඩි කර ගැනීමට (ප්‍රාථමික අතිරික්තය) සිදුව තිබේ. 2027 මාර්තු මාසයේදී වත්මන් IMF වැඩසටහන අවසන් වීමට නියමිත බැවින්, මෙවර අයවැය මෙරට ආර්ථික විනය පිළිබඳ තීරණාත්මක පරීක්ෂණයක් බව ආර්ථික විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.

රුපියල් ට්‍රිලියන 2ක සංවර්ධන ආයෝජනය

අවසන් අයවැය යෝජනා ඊයේ (11) ජනාධිපතිවරයාගේ පරීක්ෂාවට ලක් විය. එහිදී මහාමාර්ග, වාරිමාර්ග හා යටිතල පහසුකම් වැනි සංවර්ධන ව්‍යාපෘති (ප්‍රාග්ධන වියදම්) සඳහා පමණක් රුපියල් ට්‍රිලියන 2ක් වෙන් කිරීමට රජය තීරණය කර තිබේ. ආයෝජන හරහා ආර්ථිකය ප්‍රසාරණය කිරීම මෙහි අරමුණයි.

මුදල් වෙන් කිරීම පමණක් ප්‍රමාණවත් නොවන බව ස්වාධීන නිරීක්ෂකයින්ගේ මතයයි. පසුගිය වසරවලදී වෙන් කළ මුදල් නිසි පරිදි ව්‍යාපෘති සඳහා වැය නොවීම ප්‍රධාන ගැටලුවක් විය. මේ ට්‍රිලියන 2ක මුදලින් රට තුළ සැබෑ ලෙසම රැකියා බිහි වන්නේද, නිෂ්පාදනය ඉහළ යන්නේද යන්න දෙස රටම අවධානයෙන් බලා සිටී.

ජීවන බර සහ වැටුප් විෂමතාව

ආහාර, විදුලිය, ප්‍රවාහන, අධ්‍යාපන සහ සෞඛ්‍ය වියදම් ඉහළ යාම හමුවේ මධ්‍යම පාන්තික පවුල්, විශ්‍රාමිකයින් සහ ස්වයං රැකියාලාභීන් තවමත් සිටින්නේ දැඩි පීඩනයකිනි.

රාජ්‍ය සේවක වැටුප් වැඩි කිරීමේ අවසන් අදියර වෙනුවෙන් රුපියල් බිලියන 330ක් වෙන් කිරීම සාධනීය පියවරකි. පෞද්ගලික අංශයේ සේවකයින්ගේ වැටුප් වැඩිවීම තීරණය වන්නේ ඒ ඒ ආයතනවල ආර්ථික ශක්තිය මත බැවින්, ඔවුන්ට සහන සැලසීම කෙරෙහි ද රජයේ අවධානය යොමු විය යුතුය.

ව්‍යාපාර, බදු සහ ආයෝජක විශ්වාසය

මෙරට ආර්ථිකයේ කොඳු නාරටිය බඳු සුළු හා මධ්‍ය පරිමාණ ව්‍යාපාර (SME) ඉහළ පිරිවැය සහ ණය ලබාගැනීමේ දුෂ්කරතා නිසා අඩපණ වී තිබේ. තෝරාගත් අංශ කිහිපයකට පමණක් මුදල් දෙනවා වෙනුවට, ඔවුන්ට පහසු ණය, නව තාක්ෂණය සහ අපනයන අවස්ථා විවර කර දෙන පුළුල් වැඩපිළිවෙළක් අවශ්‍ය වේ.

විදේශ විනිමය ඉතිරි කර ගැනීමට නම් දේශීය කෘෂිකර්මාන්තය සහ නිෂ්පාදන කර්මාන්ත ශක්තිමත් කළ යුතුය. ආයෝජකයින් මෙරටට ගෙන්වා ගැනීමට නම් හුදු නිවේදනවලින් ඔබ්බට ගොස්, වෙනස් නොවන ස්ථාවර බදු ප්‍රතිපත්තියක් සහ විනිවිද පෙනෙන අනුමත කිරීම් ක්‍රියාවලියක් තහවුරු කළ යුතු බව ව්‍යාපාරික ප්‍රජාව පෙන්වා දෙති.

රජයේ ආදායම් වැඩි කර ගැනීමේදී, දැනටමත් බදු ගෙවන පිරිස මත තවදුරටත් බර පටවනවා වෙනුවට, බදු දැල පුළුල් කිරීම සහ බදු පැහැර හැරීම් වැළැක්වීම වඩාත් සාධාරණ විසඳුමයි.

2027 අයවැය යනු හුදෙක් ජාතික ගිණුම් පියවන ඉලක්කම් හරඹයක් පමණක් නොවිය යුතුය. ජාතික සංඛ්‍යාලේඛන ලස්සන වන අතරතුර සාමාන්‍ය පුරවැසියාට මාසික වියදම පියවා ගැනීමට නොහැකි නම්, එතැන සැබෑ ආර්ථික ජයග්‍රහණයක් නැත.

අර්බුද කළමනාකරණයේ සිට සැබෑ ආර්ථික සංවර්ධනයක් කරා රට ගෙන යන ප්‍රායෝගික මාර්ග සිතියමක් බවට මෙම අයවැය පත්වීම රටේ අනාගතයට අතිශය තීරණාත්මකය.