මෙරට වනජීවී සංරක්ෂණ ඉතිහාසයේ සුවිශේෂී සලකුණක් තැබූ ‘කාවන්තිස්ස’ හස්තියාගේ මරණය සම්බන්ධ නීතිමය සටන තීරණාත්මක අදියරකට පිවිස තිබේ.
හස්තියාගේ දළ යුගලයේ වෙළෙඳපොළ වටිනාකම පිළිබඳ නිල තක්සේරු වාර්තාවක් ලබන නොවැම්බර් 25 වැනිදා අධිකරණයට ඉදිරිපත් කරන ලෙස මහව මහේස්ත්රාත් අධිකරණය වනජීවී බලධාරීන්ට නියෝග කර ඇත.
අධිකරණයෙන් නිකුත් වූ තීරණාත්මක නියෝග
මහව මහේස්ත්රාත් අනුරුද්ධිකා සෙනෙවිරත්න විසින් ගල්ගමුව වනජීවී අඩවි ආරක්ෂක, නීතිඥ චතුර ගුණරත්න වෙත මෙම නියෝගය නිකුත් කළාය.
රජයේ තක්සේරු දෙපාර්තමේන්තුවේ අධ්යක්ෂවරයා හරහා අදාළ වාර්තාව ලබාගත යුතුය.
එදිනම, එනම් නොවැම්බර් 25 වැනිදා, හස්තියාගේ මරණයට අදාළ අවසන් පශ්චාත් මරණ පරීක්ෂණ වාර්තාව අධිකරණයට භාර දෙන ලෙස පේරාදෙණිය විශ්වවිද්යාලයේ මහාචාර්ය පී.පී.එම්.ඒ. විජේසුන්දර ට ද මහේස්ත්රාත්වරිය නියම කළාය.
ඇත් දළවල වටිනාකම තක්සේරු කරන්නේ ඇයි?
සාමාන්ය වනසත්ත්ව හා වෘක්ෂලතා ආරක්ෂක ආඥාපනත යටතේ නඩු පැවරීමට වඩා, 'පොදු දේපළ පනත' යටතේ චෝදනා ගොනු කිරීමේදී සැකකරුවන්ට එරෙහිව නීතිය ඉතා දැඩිව ක්රියාත්මක වේ.
විශේෂයෙන්ම, විනාශ වූ රාජ්ය දේපළෙහි වටිනාකම රුපියල් 25,000 ඉක්මවන බවට නිල තක්සේරු වාර්තාවක් ඉදිරිපත් වුවහොත්, සැකකරුවන්ට මහේස්ත්රාත් අධිකරණයෙන් ඇප ලබා ගැනීමේ අවස්ථාව ඇහිරී යයි. එවිට ඇප ලබා ගත හැක්කේ සුවිශේෂී කරුණු මත මහාධිකරණයෙන් පමණි.
‘දීඝදන්තු 1’ නඩුවේ පූර්වාදර්ශය
Protect Elephant World Global Association සංවිධානයේ ශ්රී ලංකා ශාඛාව වෙනුවෙන් පෙනී සිටි ජ්යෙෂ්ඨ නීතිඥ විජිත වික්රමනායක ගේ කරුණු දැක්වීම මත මෙම නියෝග නිකුත් කෙරිණි.
ඔහු අධිකරණයට පෙන්වා දුන්නේ කැකිරාව මහේස්ත්රාත් අධිකරණයේ විභාග වූ ‘දීඝදන්තු 1’ හස්තියාගේ මරණය පිළිබඳ නඩුවයි. විදුලි සැර වැදීමෙන් මියගිය එම හස්තියාගේ වටිනාකම රජයේ තක්සේරු දෙපාර්තමේන්තුව විසින් රුපියල් මිලියන 90ක් ලෙස තක්සේරු කර තිබුණි.
එම වාර්තාව පදනම් කරගනිමින්, එම සිද්ධියේ සැකකරුවෙකු වූ රක්ෂණ සමාගම් කළමනාකරුවෙකුට එරෙහිව පොදු දේපළ පනත යටතේ නීතිමය පියවර ගන්නා ලෙස නීතිපතිවරයා විසින් වනජීවී අධ්යක්ෂ ජනරාල්වරයාට උපදෙස් දී තිබූ බව ජ්යෙෂ්ඨ නීතිඥවරයා සිහිපත් කළේය.
විමර්ශන සහ පශු වෛද්ය ප්රතිකාර ගැන මතුව ඇති සැකය
කාවන්තිස්ස හස්තියාට වෙඩි තැබීමේ සිද්ධියට අදාළව නිපුණතා සංවර්ධන නිලධාරියෙකු ඇතුළු සැකකරුවන් දෙදෙනෙකු මේ වන විට රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කර සිටිති.
පශු වෛද්යවරුන්ගේ ප්රතිකාර සහ අධීක්ෂණය යටතේ සිටියදී ලබාදුන් ඖෂධ විෂ වීමකින් හස්තියා මියගිය බවට මහජනතාව අතර පැතිර යන බරපතළ සැකයන් පිළිබඳව ද අධිකරණයේ අවධානය යොමු කරන ලෙස නීතිඥ වික්රමනායක ඉල්ලා සිටියේය.
මහාචාර්ය විජේසුන්දර ගේ අවසන් පශ්චාත් මරණ පරීක්ෂණ වාර්තාව නොවැම්බර් 25 වැනිදා අධිකරණයට ඉදිරිපත් වීමත් සමඟ, හස්තියාගේ මරණයට හේතු වූයේ වෙඩි තැබීමේ තුවාල ද නැතහොත් ඖෂධ විෂ වීමක් ද යන්න නිල වශයෙන් තහවුරු වනු ඇත.



