අමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ සෞඛ්ය ලේකම් රොබට් එෆ්. කෙනඩි ජූනියර්ගේ (Robert F. Kennedy Jr.) පාලන සමය තුළ පෙරපාසල් දරුවන්ගේ එන්නත්කරණ අනුපාත ශීඝ්රයෙන් පහළ යාමත් සමඟ, දශක ගණනාවක් පුරා මහත් පරිශ්රමයකින් අමෙරිකාව දිනාගෙන සිටි ‘සරම්ප-නිදහස්’ (Measles-free) රාජ්ය තත්ත්වය අහිමි වී ඇති බව රොයිටර් (Reuters) පුවත් සේවය කළ විශේෂ විමර්ශනයකින් අනාවරණය වී තිබේ.
2000 වසරේදී සරම්ප රෝග ව්යාප්තිය සම්පූර්ණයෙන්ම තුරන් කරමින් ලොවටම ආදර්ශයක් වූ අමෙරිකාව, මේ වන විට දශක හතරකට පසු දරුණුතම සරම්ප වසංගතයට මුහුණ දෙමින් සිටී. සමස්ත රට පුරා සරම්ප ආසාදිතයන් සංඛ්යාව 7,700 ඉක්මවා ඇති අතර, මරණ 13ක් ද වාර්තා වී ඇත. මේ හේතුවෙන් පෑන්-අමෙරිකානු සෞඛ්ය සංවිධානය (PAHO) විසින් පසුගිය සිකුරාදා අමෙරිකාවේ සරම්ප-නිදහස් තත්ත්වය නිල වශයෙන් අවලංගු කර ඇති බව ජ්යෙෂ්ඨ පරිපාලන නිලධාරියෙකු උපුටා දක්වමින් රොයිටර් පුවත් සේවය වාර්තා කරයි.
එන්නත් විරෝධී මතවාද සහ ප්රතිපත්තිමය වෙනස්කම්
අමෙරිකාවේ ප්රමුඛතම එන්නත් විරෝධී ක්රියාකාරිකයෙකු ලෙස ප්රකට රොබට් එෆ්. කෙනඩි ජූනියර්, ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප්ගේ සහාය ඇතිව සෞඛ්ය ලේකම් ධුරයට පත්වීමෙන් පසු ළමා ප්රතිශක්තිකරණ වැඩසටහන් අඩපණ කරන ප්රතිපත්ති ප්රවර්ධනය කරමින් සිටී.
ඍජු නිරාවරණය පිළිබඳ මතය:
එන්නත් ලබා ගැනීම වෙනුවට දරුවන් රෝගයට ඍජුවම නිරාවරණය වී අසනීප වීමෙන් වඩාත් ශක්තිමත් ප්රතිශක්තියක් ගොඩනැගෙන බව කෙනඩි ප්රසිද්ධියේ ප්රකාශ කරයි.
MMR එන්නත බෙදා වෙන් කිරීම:
පසුගිය අගෝස්තු මාසයේදී ට්රම්ප් සහ කෙනඩි විසින් සරම්ප, කම්මුල්ගාය සහ රුබෙල්ලා යන රෝග තුන සඳහා ලබාදෙන ඒකාබද්ධ MMR එන්නත වෙන වෙනම එන්නත් තුනක් ලෙස ලබා දීමට නියෝගයක් නිකුත් කළහ. ඖෂධ සමාගම් පෙන්වා දෙන්නේ මෙම පියවර සඳහා වසර ගණනාවක් ගතවනු ඇති බවත්, එමගින් ජනතාව තුළ එන්නත් පිළිබඳ දෙගිඩියාව තවදුරටත් ඉහළ යනු ඇති බවත්ය.
සාවද්ය ප්රකාශ:
විද්යාත්මක සාක්ෂි කිසිවක් නොමැතිව ඔටිසම් (Autism) සහ ප්රතිශක්තිකරණ ආබාධවලට එන්නත් හේතු වන බවට කෙනඩි චෝදනා කරයි.
ප්රාන්ත මට්ටමේ බිඳවැටීම සහ යූටා (Utah) ප්රාන්තයේ අර්බුදය
ප්රාන්ත 13ක සහ නිව්යෝර්ක් නගරයේ දත්ත විශ්ලේෂණය කිරීමේදී පෙනී ගොස් ඇත්තේ 2025 වසරේදී කුඩා දරුවන්ගේ නිර්දේශිත එන්නත් හතක සමස්ත සම්පූර්ණ කිරීමේ අනුපාතය සියයට 1.1කින් පහත වැටී ඇති බවයි. මෙය කොවිඩ් වසංගත සමයේ (2020) වාර්තා වූ පහත වැටීම මෙන් දෙගුණයකි.
විශේෂයෙන්ම රිපබ්ලිකන් පාලනයක් ඇති යූටා (Utah) ප්රාන්තයේ තත්ත්වය අතිශය බරපතළ වී තිබේ. 2025 ජුනි මාසයේදී එන්නත් ප්රතික්ෂේප කරන හුදකලා ආගමික ප්රජාවකින් ආරම්භ වූ සරම්ප ව්යාප්තිය, මේ වන විට පාසල් නර්තන තරග, පැසිපන්දු තරග, උසස් පාසල් මල්ලවපොර කණ්ඩායම්, සුපිරි වෙළෙඳසැල් සහ දිවා සුරැකුම් මධ්යස්ථාන හරහා ප්රාන්තය පුරා පැතිර ගොස් ඇත.
යූටා ප්රාන්තයේ කුඩා දරුවන්ගේ ප්රධාන එන්නත් හත ලබා ගැනීමේ අනුපාතය 2025 වසරේදී සියයට 2.4කින් පහත වැටී සියයට 69.6ක් දක්වා අඩු වී ඇති අතර, පළමු MMR එන්නත් මාත්රාව ලබා ගැනීම සියයට 86.6 දක්වා පහළ බැස තිබේ.
ප්රාන්තයෙන් වාර්තා වූ සරම්ප රෝගීන් 725 දෙනාගෙන් සියයට 65කට ආසන්න පිරිසක් එන්නත් නොලැබූ දරුවන්ය. ළමා සායනයකට පැමිණි ආසාදිත දරුවෙකු නිසා එන්නත් ලබා දිය නොහැකි වයසේ පසුවන මාස 4ක කුඩා බිළිඳියකට පවා හදිසි ප්රතිදේහ (Immunoglobulin) එන්නත් ලබා දීමට සිදු වූ අවස්ථා වාර්තා වේ.
කොවිඩ් සමයේ එන්නත් වෙනුවෙන් පෙනී සිටි යූටා ආණ්ඩුකාර ස්පෙන්සර් කොක්ස්, මෙවර සරම්ප ව්යාප්තිය හමුවේ නිහඬ පිළිවෙතක් අනුගමනය කර ඇති අතර, ෆෙඩරල් රජයේ හදිසි වසංගත රෝග විද්යාත්මක සහාය (Epi-Aid) ලබා ගැනීමට ප්රාන්ත නිලධාරීන් සකස් කළ සැලැස්ම ද ප්රතික්ෂේප කර ඇත.
මහජන සෞඛ්ය අරමුදල් කප්පාදුව සහ මරණ සංඛ්යාව පිළිබඳ මතභේද
පසුගිය වසරේදී ට්රම්ප් පරිපාලනය විසින් ප්රාන්ත සහ ප්රාදේශීය මහජන සෞඛ්ය ප්රදානවලින් ඩොලර් බිලියන 11ක් කපා හැරීම හේතුවෙන්, සෞඛ්ය දෙපාර්තමේන්තුවල හෙදියන්, වසංගත රෝග විද්යාඥයින් ඇතුළු ඉදිරිපෙළ සෞඛ්ය සේවකයින් රැසකට රැකියා අහිමි විය. ඒ හේතුවෙන් ආසාදිතයන්ගේ ආශ්රිතයන් සොයා ගැනීම (Contact tracing) සහ වසංගත පාලනය කිරීම අතිශය දුෂ්කර වී තිබේ.
මේ අතර, සරම්ප හේතුවෙන් සිදුවන ළමා මරණ පිළිබඳව ද කෙනඩි ප්රශ්න කරමින් සිටී. ටෙක්සාස් සහ පෙන්සිල්වේනියා ප්රාන්තවල සිදු වූ සරම්ප මරණ සැබෑ ලෙසම එම වෛරසය නිසා සිදු වූවක් දැයි සැක පළ කර ඇති ඔහු, ඇතැම් මරණ සංඛ්යාලේඛන ජාතික දත්ත පද්ධතියට ඇතුළත් නොකරන ලෙස රෝග පාලන හා නිවාරණ මධ්යස්ථානයට (CDC) බලපෑම් කර ඇති බව ද වාර්තා වේ.
ධවල මන්දිරයේ සහ සෞඛ්ය බලධාරීන්ගේ ප්රතිචාරය
කෙසේ වෙතත්, අමෙරිකානු සෞඛ්ය දෙපාර්තමේන්තුව (HHS) සහ ධවල මන්දිරය මෙම චෝදනා ප්රතික්ෂේප කරයි. HHS ප්රකාශිකා එමිලි හිලියාඩ් පවසන්නේ එන්නත්කරණ අනුපාත පහත වැටීම කෙනඩි ධුරයට පත්වීමට බොහෝ කලකට පෙර සිට ආරම්භ වූවක් බවයි. ජනාධිපති ට්රම්ප් සහ ලේකම් කෙනඩි සරම්ප එන්නත ලබා ගැනීම නිර්දේශ කර ඇති බවත්, වසංගතය පාලනය කිරීමට පසුගියදා ඩොලර් මිලියන 100ක අරමුදල් නිදහස් කළ බවත් රජය පෙන්වා දෙයි. එන්නත් විරෝධී හුදකලා ප්රජාවන්ට එන්නත් ලබා ගැනීමට ඒත්තු ගැන්වීමේ ප්රධාන වගකීම ප්රාන්ත සහ ප්රාදේශීය නායකයින් සතු බව CDC අධ්යක්ෂ වෛද්ය එරිකා ෂ්වාට්ස් පවසයි.
විශේෂඥයින්ගේ අනතුරු ඇඟවීම
ට්රම්ප්ගේ පළමු ධුර කාලයේදී CDC ආයතනයේ ප්රධාන නියෝජ්ය අධ්යක්ෂවරිය ලෙස කටයුතු කළ වෛද්ය ඈන් ෂුචැට් පවසන්නේ ෆෙඩරල් නායකත්වයේ මෙම පසුබෑම අමෙරිකානුවන්ගේ සෞඛ්යයට අතිශය විනාශකාරී ලෙස බලපා ඇති බවයි.
"මෙය කම්පනයට කරුණක්. වඩාත් නරකම තත්ත්වය තවමත් අප ඉදිරියේ තිබෙනවා විය හැකියි. මහජන සෞඛ්යයට සිදු වූ මෙම හානිය යළි නිවැරදි කිරීමට වසර ගණනාවක් ගතවනු ඇති," ඇය අනතුරු අඟවයි.
සරම්ප යනු සාමාන්ය රෝගයක් නොව අන්ධභාවය, බිහිරිභාවය, නියුමෝනියාව සහ මොළයට හානි කරන මාරාන්තික සංකූලතා (SSPE) ඇති කළ හැකි දරුණු වෛරසයකි. ප්රජා ප්රතිශක්තිය (Herd immunity) පවත්වා ගැනීමට නම් ජනගහනයෙන් සියයට 95ක් MMR එන්නත් මාත්රා දෙකම ලබා තිබිය යුතු වුවද, බොහෝ ප්රාන්තවල එම අගය සියයට 86 හෝ ඊටත් වඩා පහළ මට්ටමකට වැටී ඇති බැවින්, එන්නත් ලබා දිය නොහැකි කුඩා බිළිඳුන් සහ ප්රතිශක්තිය අඩු පුද්ගලයින් දැඩි ජීවිත අවදානමකට ලක්ව සිටින බව වෛද්ය විශේෂඥයෝ පෙන්වා දෙති.
මූලාශ්රය:



