රට තුළ සංවිධානාත්මක අපරාධ සහ පාතාල ක්‍රියාකාරකම් මර්දනය කිරීම රජයක වගකීමක් ලෙස පිළිගන්නා අතරම, ඒ වෙනුවෙන් පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කර ඇති නව සංවිධානාත්මක අපරාධ වැළැක්වීමේ පනත් කෙටුම්පත (Prevention of Organised Crimes Bill) මඟින් යුක්ති පසිඳලීමේ ස්ථාපිත මූලධර්මවලට බලපෑම් එල්ල විය හැකි බව ශ්‍රී ලංකා නීතිඥ සංගමය (BASL) නිවේදනය කරයි.
අධිකරණය හමුවේ වරදක් ඔප්පු වන තෙක් පුද්ගලයෙකු නිර්දෝෂී ලෙස සැලකීමේ නෛතික පිළිවෙත මෙම පනතේ ඇතැම් වගන්ති හේතුවෙන් අභියෝගයට ලක්විය හැකි බවට එම සංගමයේ සභාපති රජීව් අමරසූරිය සහ ලේකම් නලින් ද සිල්වා ගේ අත්සනින් නිකුත් කළ නිවේදනයේ සඳහන් වේ.
සමාගම් අධ්‍යක්ෂවරුන්ට පැවරෙන සාක්ෂි භාරය
සාමාන්‍ය අපරාධ නඩු විභාගයකදී සැකකරුවෙකුගේ වරද සාධාරණ සැකයකින් තොරව ඔප්පු කිරීමේ පූර්ණ වගකීම පැවරෙන්නේ පැමිණිල්ල පාර්ශ්වයටයි.
යෝජිත නීතිය යටතේ ආයතනයක් තුළ සිදුවන වරදක් සම්බන්ධයෙන්, තමන් ඒ පිළිබඳ දැනුවත්ව නොසිටි බව හෝ එය වැළැක්වීමට නිසි පියවර ගත් බව විත්තිකාර අධ්‍යක්ෂවරුන් විසින්ම ඔප්පු කළ යුතු බවට වගන්ති ඇතුළත් කර ඇති බව නීතිඥ සංගමය පෙන්වා දෙයි.
ආයතනික වගවීම තහවුරු කිරීමේ වැදගත්කම පිළිගන්නා නීති ප්‍රජාව, මෙලෙස සාක්ෂි භාරය විත්ති පාර්ශ්වය මත පැටවීම හරහා ආයෝජන සහ ව්‍යාපාරික ක්ෂේත්‍රය තුළ අනවශ්‍ය නෛතික බාධා මතු විය හැකි බව නිරීක්ෂණය කරයි.
පොලිස් භාරයේ ප්‍රකාශ සාක්ෂි ලෙස පිළිගැනීමේ නෛතික අවදානම
සාක්ෂි ආඥාපනතේ දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ පැවති ආරක්ෂණ සීමාවන් ලිහිල් කරමින්, පොලිස් භාරයේදී ලබාදෙන පාපෝච්චාරණ සහ අත්සන් කරන ප්‍රකාශ සාක්ෂි ලෙස පිළිගැනීමට පනත මඟින් ඉඩ සලසා ඇති බව එම සංගමය සඳහන් කරයි.
අත්අඩංගුවේ පවතින පසුබිමක ලබාගන්නා ප්‍රකාශ මත පදනම්ව නඩු පැවරීමෙන් බලහත්කාරී පාපෝච්චාරණ හරහා වැරදි තීන්දු ලැබීමේ ඉඩකඩක් නිර්මාණය විය හැකි බවට නීති ක්ෂේත්‍රයේ විද්වත්හු කරුණු දක්වති.
මෙම නීතිය යටතේ වැරදිකරුවන් වන පුද්ගලයින්ට කිසිදු ආකාරයක පූර්ව නිදහස් කිරීමේ සහනයක් (early release) හිමි නොවීම සමානුපාතික දඬුවම් මූලධර්මයට පටහැනි විය හැකි බවට ද අදහස් පළ වේ.
"බරපතළ අපරාධ" අර්ථ දැක්වීම පිළිබඳ නීතිමය මතය
පනත් කෙටුම්පතෙහි දැක්වෙන "බරපතළ අපරාධ" නිර්වචනයට වසර හතරකට වැඩි සිරදඬුවම් නියම වන වැරදි සමඟ පළමු උපලේඛනයේ දැක්වෙන තවත් වැරදි 50ක් පමණ ඇතුළත් කර තිබේ.
වෙළඳ ලකුණු, බුද්ධිමය දේපළ, සුරාබදු, වන සංරක්ෂණ සහ සූදු බලපත්‍ර සම්බන්ධ වැරදි ද ඊට ඇතුළත් වන බව නීතිඥ සංගමය පෙන්වා දෙයි.
පුද්ගලයින් තිදෙනෙකු හෝ වැඩි පිරිසක් මූල්‍ය ප්‍රතිලාභ උදෙසා එක්වීම "සංවිධානාත්මක අපරාධ කල්ලියක්" ලෙස අර්ථ දක්වා ඇති බැවින්, සාමාන්‍ය වැරදි හෝ වෘත්තීය සමිති ක්‍රියාමාර්ග පවා මෙයට අදාළ කරගැනීමේ හැකියාවක් පවතින බව නීති විශාරදයෝ පෙන්වා දෙති.
කෙටුම්පත ඉල්ලා අස්කර ගැනීමට නීතිඥ සංගමයෙන් ඉල්ලීමක්
නීති ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රවීණයන් හෝ සිවිල් සමාජ නියෝජිතයන් සමඟ පූර්ව සාකච්ඡාවකින් තොරව මෙම පනත් කෙටුම්පත සකස් කිරීම සම්බන්ධයෙන් නීතිඥ සංගමය අවධානය යොමු කර තිබේ.
පුරවැසියන්ගේ අයිතිවාසිකම්වලට පුළුල් බලපෑමක් ඇති කරන නීති සම්පාදනය කිරීමේදී විනිවිදභාවය සහ අදහස් විමසීම අත්‍යවශ්‍ය කරුණක් බව ඔවුන්ගේ ප්‍රකාශයේ අවධාරණය කෙරේ.
පවතින ගැටලුකාරී තත්ත්වයන් නිරාකරණය කරගැනීම සඳහා මෙම පනත් කෙටුම්පත වහාම ඉල්ලා අස්කර ගන්නා ලෙස රජයෙන් ඉල්ලා සිටින ශ්‍රී ලංකා නීතිඥ සංගමය, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 121 වන වගන්තිය යටතේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය හමුවේ මෙම පනත අභියෝගයට ලක්කිරීමේ අයිතිය තමන් සතුව පවතින බව ද දැනුම් දෙයි.
විශ්වාසනීය මූලාශ්‍ර සබැඳි:
ලංකා නිව්ස් : Organised Crime Bill Risks Turning Justice Into Executive Power
අධිකරණය හමුවේ වරදක් ඔප්පු වන තෙක් පුද්ගලයෙකු නිර්දෝෂී ලෙස සැලකීමේ නෛතික පිළිවෙත මෙම පනතේ ඇතැම් වගන්ති හේතුවෙන් අභියෝගයට ලක්විය හැකි බවට එම සංගමයේ සභාපති රජීව් අමරසූරිය සහ ලේකම් නලින් ද සිල්වා ගේ අත්සනින් නිකුත් කළ නිවේදනයේ සඳහන් වේ.
සමාගම් අධ්‍යක්ෂවරුන්ට පැවරෙන සාක්ෂි භාරය
සාමාන්‍ය අපරාධ නඩු විභාගයකදී සැකකරුවෙකුගේ වරද සාධාරණ සැකයකින් තොරව ඔප්පු කිරීමේ පූර්ණ වගකීම පැවරෙන්නේ පැමිණිල්ල පාර්ශ්වයටයි.
යෝජිත නීතිය යටතේ ආයතනයක් තුළ සිදුවන වරදක් සම්බන්ධයෙන්, තමන් ඒ පිළිබඳ දැනුවත්ව නොසිටි බව හෝ එය වැළැක්වීමට නිසි පියවර ගත් බව විත්තිකාර අධ්‍යක්ෂවරුන් විසින්ම ඔප්පු කළ යුතු බවට වගන්ති ඇතුළත් කර ඇති බව නීතිඥ සංගමය පෙන්වා දෙයි.
ආයතනික වගවීම තහවුරු කිරීමේ වැදගත්කම පිළිගන්නා නීති ප්‍රජාව, මෙලෙස සාක්ෂි භාරය විත්ති පාර්ශ්වය මත පැටවීම හරහා ආයෝජන සහ ව්‍යාපාරික ක්ෂේත්‍රය තුළ අනවශ්‍ය නෛතික බාධා මතු විය හැකි බව නිරීක්ෂණය කරයි.
පොලිස් භාරයේ ප්‍රකාශ සාක්ෂි ලෙස පිළිගැනීමේ නෛතික අවදානම
සාක්ෂි ආඥාපනතේ දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ පැවති ආරක්ෂණ සීමාවන් ලිහිල් කරමින්, පොලිස් භාරයේදී ලබාදෙන පාපෝච්චාරණ සහ අත්සන් කරන ප්‍රකාශ සාක්ෂි ලෙස පිළිගැනීමට පනත මඟින් ඉඩ සලසා ඇති බව එම සංගමය සඳහන් කරයි.
අත්අඩංගුවේ පවතින පසුබිමක ලබාගන්නා ප්‍රකාශ මත පදනම්ව නඩු පැවරීමෙන් බලහත්කාරී පාපෝච්චාරණ හරහා වැරදි තීන්දු ලැබීමේ ඉඩකඩක් නිර්මාණය විය හැකි බවට නීති ක්ෂේත්‍රයේ විද්වත්හු කරුණු දක්වති.
මෙම නීතිය යටතේ වැරදිකරුවන් වන පුද්ගලයින්ට කිසිදු ආකාරයක පූර්ව නිදහස් කිරීමේ සහනයක් (early release) හිමි නොවීම සමානුපාතික දඬුවම් මූලධර්මයට පටහැනි විය හැකි බවට ද අදහස් පළ වේ.
"බරපතළ අපරාධ" අර්ථ දැක්වීම පිළිබඳ නීතිමය මතය
පනත් කෙටුම්පතෙහි දැක්වෙන "බරපතළ අපරාධ" නිර්වචනයට වසර හතරකට වැඩි සිරදඬුවම් නියම වන වැරදි සමඟ පළමු උපලේඛනයේ දැක්වෙන තවත් වැරදි 50ක් පමණ ඇතුළත් කර තිබේ.
වෙළඳ ලකුණු, බුද්ධිමය දේපළ, සුරාබදු, වන සංරක්ෂණ සහ සූදු බලපත්‍ර සම්බන්ධ වැරදි ද ඊට ඇතුළත් වන බව නීතිඥ සංගමය පෙන්වා දෙයි.
පුද්ගලයින් තිදෙනෙකු හෝ වැඩි පිරිසක් මූල්‍ය ප්‍රතිලාභ උදෙසා එක්වීම "සංවිධානාත්මක අපරාධ කල්ලියක්" ලෙස අර්ථ දක්වා ඇති බැවින්, සාමාන්‍ය වැරදි හෝ වෘත්තීය සමිති ක්‍රියාමාර්ග පවා මෙයට අදාළ කරගැනීමේ හැකියාවක් පවතින බව නීති විශාරදයෝ පෙන්වා දෙති.
කෙටුම්පත ඉල්ලා අස්කර ගැනීමට නීතිඥ සංගමයෙන් ඉල්ලීමක්
නීති ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රවීණයන් හෝ සිවිල් සමාජ නියෝජිතයන් සමඟ පූර්ව සාකච්ඡාවකින් තොරව මෙම පනත් කෙටුම්පත සකස් කිරීම සම්බන්ධයෙන් නීතිඥ සංගමය අවධානය යොමු කර තිබේ.
පුරවැසියන්ගේ අයිතිවාසිකම්වලට පුළුල් බලපෑමක් ඇති කරන නීති සම්පාදනය කිරීමේදී විනිවිදභාවය සහ අදහස් විමසීම අත්‍යවශ්‍ය කරුණක් බව ඔවුන්ගේ ප්‍රකාශයේ අවධාරණය කෙරේ.
පවතින ගැටලුකාරී තත්ත්වයන් නිරාකරණය කරගැනීම සඳහා මෙම පනත් කෙටුම්පත වහාම ඉල්ලා අස්කර ගන්නා ලෙස රජයෙන් ඉල්ලා සිටින ශ්‍රී ලංකා නීතිඥ සංගමය, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 121 වන වගන්තිය යටතේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය හමුවේ මෙම පනත අභියෝගයට ලක්කිරීමේ අයිතිය තමන් සතුව පවතින බව ද දැනුම් දෙයි.
විශ්වාසනීය මූලාශ්‍ර සබැඳි:
ලංකා නිව්ස් : Organised Crime Bill Risks Turning Justice Into Executive Power
Daily FT: BASL calls for withdrawal of terror, organised crime Bills
The Morning: 'Crime Bill more draconian than PTA' - HRCSL and BASL concerns
The Morning: 'Crime Bill more draconian than PTA' - HRCSL and BASL concerns