දැඩි රස්නයෙන් ශ්‍රම බලකායට තර්ජනයක්: ජාත්‍යන්තර කම්කරු සංවිධානය

ගෝලීය දේශගුණික විපර්යාස සමඟ මෙරට පරිසර උෂ්ණත්වය ඉහළ යාම ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථිකයේ ප්‍රධාන ගාමක බලවේගය වන වැඩකරන ජනතාවට දැඩි බලපෑම් එල්ල කරමින් සිටී.

ජාත්‍යන්තර කම්කරු සංවිධානය (ILO) නිකුත් කළ ‘ශ්‍රී ලංකාවේ රැකියා සහ ඵලදායිතාවට තාප පීඩනයේ බලපෑම’ (Impacts of Heat Stress on Jobs and Productivity in Sri Lanka) නම් නවතම අධ්‍යයනයට අනුව, මෙම තත්ත්වය හුදෙක් සෞඛ්‍ය ප්‍රශ්නයක් පමණක් නොව රටේ ආර්ථිකයට ඍජුවම කඩාවැටීම් ගෙනදෙන බරපතල අර්බුදයකි.

රස්නය නිසා රැකියා අහිමි වීම යනු කුමක්ද?

මෙහිදී රැකියා අහිමි වීම ලෙස හඳුන්වන්නේ සේවකයින් ආයතනවලින් සේවයෙන් පහකිරීම නොවේ. අධික තාපය හමුවේ විජලනය, තෙහෙට්ටුව සහ හෘද ආබාධ වැනි සෞඛ්‍ය අවදානම් මඟහරවා ගැනීමට සේවකයින්ට නිතර විවේක ගැනීමට හෝ වැඩ කරන වේගය බාල කිරීමට සිදුවේ.

එමඟින් අපතේ යන මුළු වැඩ කරන පැය ගණන ගණනය කළ විට, එය පූර්ණකාලීන රැකියා විශාල ප්‍රමාණයක් රටට අහිමි වීමට සමාන වේ.

2023 වසරේ තත්ත්වය:
අධික උෂ්ණත්වය නිසා රටට අහිමි වූ සමස්ත වැඩ කරන කාලය පූර්ණකාලීන රැකියා 120,300කට සමානය. එමඟින් සිදු වූ ආර්ථික පාඩුව ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 6.5ක් (රුපියල් ට්‍රිලියන 2කට ආසන්න) ලෙස ඇස්තමේන්තු කර ඇත.

2060 අනාවැකිය:
ගෝලීය කාබන් විමෝචනය පාලනය නොවුණහොත්, 2060 වන විට වසරකට රටට අහිමි විය හැකි ශ්‍රම ප්‍රමාණය පූර්ණකාලීන රැකියා 158,000 සිට 349,000 දක්වා ඉහළ යා හැක.

වැඩිම ආර්ථික පාඩුව සේවා අංශයට

අධික හිරු රශ්මිය හමුවේ කායික වෙහෙස දරන අංශවලට සේවා කාලය වැඩිපුර අහිමි වුවද, සමස්ත ආර්ථික පාඩුවෙන් වැඩිම කොටස වාර්තා වන්නේ සේවා අංශයෙනි.

අහිමි වූ වැඩ කරන කාලය අනුව:
2023දී වැඩිම ශ්‍රම කාලයක් අහිමි වූයේ කෘෂිකර්මාන්තයටයි (රැකියා 57,230කට සමාන කාලයක්). සේවා අංශයෙන් රැකියා 26,529ක්, නිෂ්පාදන අංශයෙන් 15,176ක් සහ ඉදිකිරීම් ක්ෂේත්‍රයෙන් රැකියා 13,154කට සමාන කාලයක් අහිමි විය.

මුදල්මය පාඩුව අනුව:
ආර්ථිකයට සිදු වූ පාඩුවෙන් 41.9%ක්ම දැරීමට සිදුව ඇත්තේ සේවා අංශයටයි. ප්‍රවාහන හා වෙළඳ අංශයට 19.3%ක්ද, නිෂ්පාදන අංශයට 14.1%ක්ද, කෘෂිකර්මාන්තයට 11.5%ක් සහ ඉදිකිරීම් ක්ෂේත්‍රයට 10%ක් ලෙස පාඩු සිදුව ඇත.

කාර්යාල සහ ගෘහස්ථ සේවා පරිශ්‍රවල පවා ප්‍රමාණවත් වාතාශ්‍රයක් නොමැති වීම ඵලදායිතාව ශීඝ්‍රයෙන් පහත වැටීමට හේතුවී තිබේ.

නිර්දේශිත ක්‍රියාමාර්ග මොනවාද?

මෙම ගැටලුවට කඩිනමින් මුහුණ දීම සඳහා ජාත්‍යන්තර කම්කරු ප්‍රමිතීන්ට අනුගත වෙමින් ජාතික මාර්ගෝපදේශ මාලාවක් සකස් කිරීමේ අවශ්‍යතාව ILO වාර්තාව පෙන්වා දෙයි.

* ජාතික මාර්ගෝපදේශ සැකසීම: වැඩබිම්වල උෂ්ණත්වය පාලනය කිරීම, ප්‍රමාණවත් පානීය ජලය සැපයීම සහ විවේක කාල සීමා නියම කිරීම සඳහා නීතිමය රාමුවක් සකස් කිරීම.

* ජාත්‍යන්තර සම්මුතීන් පිළිපැදීම: සේවා ස්ථානවල අනතුරු හා රෝග වළක්වන ILO අංක 155 වෘත්තීය සුරක්ෂිතතා සම්මුතිය සහ අංක 161 වෘත්තීය සෞඛ්‍ය සේවා සම්මුතිය ශක්තිමත්ව ක්‍රියාත්මක කිරීම.

* වැඩ මුර වෙනස් කිරීම: අධික රස්නය පවතින දහවල් කාලය මඟහැර උදෑසන හෝ සවස් කාලය මුල් කරගත් නම්‍යශීලී වැඩ මුර හඳුන්වා දීම.

ලෝකයේ සිදුවන කාබන් විමෝචන ප්‍රවණතා මෙන්ම අපේ රට තුළ වැඩකරන ජනතාවගේ සෞඛ්‍යය ආරක්ෂා කිරීමට ගන්නා ප්‍රායෝගික පියවර මත ශ්‍රී ලංකාවේ අනාගත ආර්ථික ශක්තිය තීරණය වනු ඇත.


විශ්වාසනීය මූලාශ්‍ර සබැඳි:

The Morning: Rising heat threatens SL workforce - ILO Study