88/89 අරගලයේ සැඟවුණු මිනිස් මතක සොයා ‘පතී’ එළිදකී

*ඉතිහාසයේ අමතක කර දැමූ සටන්කාමී තාරුණ්‍යයේ අත්දැකීම් ලේඛනගත කිරීමේ සමාජ වගකීම

1980 දශකයේ අගභාගයේදී මෙරට වෙළාගත් ප්‍රචණ්ඩත්වය සහ සන්නද්ධ ගැටුම් ඉතිහාසය හුදු සංඛ්‍යාලේඛන හෝ වියළි දේශපාලන වාර්තාවලට පමණක් සීමා කළ නොහැකි, ගැඹුරු මිනිස් ඛේදවාචකයක මතක සටහනකි. එම යුගයේ නිල ඉතිහාස ලේඛනවලින් මඟහැරී ගිය බිම්මට්ටමේ තාරුණ්‍යයේ සැබෑ අරගලය, ආශාවන් සහ ජීවිත පරිත්‍යාගය පිළිබඳ නව ආලෝකයක් විහිදුවාලමින්, ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ හිටපු සාමාජිකයෙකු වන ගාමිණී මුතුකුමාරණ රචනා කළ "නොනිමි අරගලයක පතී" කෘතිය පිළිබඳ විවෘත සංවාදයක් ලන්ඩනයේදී පැවැත්විණි.

සමාජ මාධ්‍ය ක්‍රියාකාරික බූමින්ද කරුණාතිලක මෙහෙයවූ මෙම සංවාදයට කතුවර ගාමිණී මුතුකුමාරණ සමඟ ජ්‍යෙෂ්ඨ මාධ්‍යවේදී නන්දන වීරරත්න ද එක්ව සිටියහ.

‘පතී’ හෙවත් ඔගස්ටස් චන්ද්‍රප්‍රනාන්දු ජීවන පරිච්ඡේදය

මීට පෙර ‘නොනිමි අරගලයක මතක ගිනි පුපුරු’ නමින් ස්වයංචරිතාපදාන කෘතියක් එළිදැක්වූ ගාමිණී මුතුකුමාරණ, මෙවර තම පෑන මෙහෙයවා ඇත්තේ 88/89 වකවානුවේ සන්නද්ධ අරගලයට ඍජුවම මැදිහත් වූ සහෝදර සටන්කරුවෙකුගේ සැබෑ අත්දැකීම් නිරූපණය කිරීමටයි.

"පතී කියන්නේ අපිත් එක්ක එකට හිටපු පක්ෂයේ සහෝදරයෙක්. ඔහුගේ සම්පූර්ණ නම ඔගස්ටස් චන්ද්‍රනාන්තෝ ප්‍රනාන්දු. මගේ පළමු පොත මගේ පෞද්ගලික අත්දැකීම් මුල් කරගෙන ලිව්වත්, මේ පොත සම්පූර්ණයෙන්ම වෙන්වෙන්නේ පතී කියන ඒ සහෝදරයාගේ සැබෑ කතාව වෙනුවෙන්," යැයි කතුවරයා සඳහන් කළේය.

මෙම කෘතිය හරහා නිරූපණය වන්නේ එක් තනි පුද්ගලයෙකුගේ චරිතාපදානයක් පමණක් නොව, එකල සමාජ අසාධාරණයට එරෙහිව නැගී සිටි සමස්ත පරම්පරාවක සිතුම් පැතුම්, භීෂණකාරී වාතාවරණය හමුවේ ඔවුන් මුහුණ දුන් අභියෝග සහ නොවිසඳුණු ගැටලු රාශියක පිළිබිඹුවකි.

ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අවකාශය වැසීයෑම සහ ගැටුමේ ආරම්භය

සාකච්ඡාවේදී 1980 දශකයේ දේශපාලන පසුබිම පිළිබඳව ද ගැඹුරින් සාකච්ඡාවට බඳුන් විය. 1983 කළු ජූලිය මුල් කරගනිමින් ජේ. ආර්. ජයවර්ධන පාලන සමයේදී ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ අසාධාරණ ලෙස තහනම් කිරීම, ජනතාවට තම නියෝජිතයන් තෝරාගැනීමට තිබූ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිය අහිමි කිරීම සහ විරුද්ධ මත මර්දනය කිරීම හේතුවෙන් තාරුණ්‍යය වනාන්තරගත වීමට සහ සන්නද්ධ මාවතකට තල්ලු වූ අන්දම මෙහිදී සාකච්ඡා කෙරිණි.

දේශපාලන ප්‍රචණ්ඩත්වය කිසිදු පාර්ශ්වයකින් සාධාරණීකරණය කළ නොහැකි බවත්, අතීතයේ සිදුවූ වැරදි සහ මිනීමැරුම් පිළිබඳව සමාජය අදටත් කතාබහ කරන්නේ එවන් අඳුරු යුගයක් යළි මෙරට ඇති නොවිය යුතුය යන දැඩි අපේක්ෂාවෙන් බවත් මෙහිදී අවධාරණය විය.

නිල ඉතිහාසයට එහා ගිය "ජනතා ඉතිහාසය"

නිල ඉතිහාස ලේඛන සහ බිම්මට්ටමේ මිනිසුන්ගේ මතකයන් අතර ඇති පරතරය පිළිබඳව අදහස් දක්වමින් ජ්‍යෙෂ්ඨ මාධ්‍යවේදී නන්දන වීරරත්න පෙන්වා දුන්නේ, බලයේ සිටින පාර්ශ්වයන් විසින් ලියනු ලබන ඉතිහාසයට ඔබ්බෙන් වූ සැබෑ මිනිස් කතා ලේඛනගත වීමේ ඇති වැදගත්කමයි.

ඉතිහාසයේ විවිධ යුගවලදී ලියැවුණු වංශකතා සම්ප්‍රදායන් පිළිබඳව සිහිපත් කළ ඔහු, රාජ්‍ය හෝ සංස්ථාපිත ආඛ්‍යානයන්ට හසුනොවන, පීඩාවට පත් පන්තියේ සැබෑ වේදනාවන් ඉදිරිපත් කිරීමට මෙවැනි කෘති උපකාරී වන බව පැහැදිලි කළේය.

සිරකඳවුරු, අතුරුදන්වීම් සහ අමතක කළ නොහැකි සාක්ෂි

සාකච්ඡාව අතරතුරදී එවකට පැවති රැඳවුම් කඳවුරු තුළ සිදුවූ නොවිසඳුණු සිදුවීම් පිළිබඳව ද මතකය ආවර්ජනය කෙරිණි. විශේෂයෙන්ම සිරගතව සිටියදී අතුරුදන් කරනු ලැබූ රංජිතම් ගුණරත්නම් ("මහේෂ්") වැනි ක්‍රියාකාරිකයන් අවසන් මොහොතේ මුහුණ දුන් ඛේදනීය තත්ත්වයන් පිළිබඳ ඇසින් දුටු සාක්ෂි මෙම කෘතියේ අන්තර්ගත වන බව කතුවරයා අනාවරණය කළේය.

"මම ලියපු නැති, තවමත් ලියන්න බැරි වෙච්ච කතා තවත් බොහෝ තියෙනවා. සමහර සිදුවීම් මතක් වෙන්නේ පොත ලියලා ඉවර වුණාට පස්සේ. මේ ඉතිහාසය කියවලා, මේ මිනිස්සු කවුද, සැබවින්ම එදා සිදුවුණේ මොකක්ද කියලා තේරුම් ගැනීම අනාගතය වෙනුවෙන් ඉතා වැදගත්," යැයි ගාමිණී මුතුකුමාරණ පෙන්වා දෙයි.

සැප්තැම්බර් 13 වැනිදා එළිදැක්වීම

‘නොනිමි අරගලයක පතී’ කෘතිය සැප්තැම්බර් 13 වන දින පතී සහෝදරයාගේ උපන් ගමේදී මුල්වරට එළිදැක්වීමට නියමිත අතර, අනතුරුව සැප්තැම්බර් කොළඹ ජාත්‍යන්තර පොත් ප්‍රදර්ශනය ඇතුළු දිවයින පුරා පොත්හල් මෙන්ම එක්සත් රාජධානියේ වෙසෙන පාඨකයන් වෙත ද ලබාදීමට කටයුතු යොදා තිබේ .

දේශපාලන ධ්‍රැවීකරණයන්ගෙන් ඔබ්බට ගොස්, ලාංකේය තාරුණ්‍යය මුහුණ දුන් ලේවැකි අතීතයක ඇතුළාන්තය නිරවුල්ව අධ්‍යයනය කිරීමට කැමති ඕනෑම පාඨකයෙකුට මෙම කෘතිය වැදගත් සමාජ හා ඓතිහාසික කියවීමක් සපයනු ඇත.

සම්පූර්ණ වීඩියෝ සාකච්ඡාව මතු පළවේ.




පෙර සාකච්ඡා සහ විචාර:

The Leader - ‘මට වීරයෙක් වෙන්න වුවමනා නෑ’ - ගාමිණී මුතුකුමාරණ