බදුල්ල පළාත් මහ රෝහලේ සහ හම්බන්තොට මහ රෝහලේ මෙලෙස අක්‍රියව පවතින්නේ පිළිකා සෛල විනාශ කරන 'ලීනියර් ඇක්සලරේටර්' (Linear Accelerator) විකිරණ ප්‍රතිකාර යන්ත්‍ර දෙකකි.
ප්‍රතිකාර ඇරඹීමට සියලු පහසුකම් තිබියදීත්, රෝහල් අභ්‍යන්තරයේ පවතින යම් වෘත්තික කණ්ඩායමක ප්‍රමාදයන් නිසා අහිංසක රෝගීන් දැඩි පීඩාවකට පත්ව සිටින බව රජයේ විකිරණ විද්‍යා තාක්ෂණවේදීන්ගේ සංගමය චෝදනා කරයි.
කෝටි 100ක රාජ්‍ය ආයෝජනය
වසර ගණනාවක් ප්‍රමාද වී තිබූ මෙම යන්ත්‍ර මිලදී ගැනීම, ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතාගේ සහ සෞඛ්‍ය අමාත්‍ය වෛද්‍ය නලින්ද ජයතිස්ස මහතාගේ සෘජු මැදිහත්වීමෙන් පසුගියදා කඩිනම් කෙරිණි.
ඒ යටතේ රෝහල් පහක් සඳහා නව යන්ත්‍ර ලබාදීමට කැබිනට් අනුමැතිය හිමි විය.
* යන්ත්‍ර ලැබෙන රෝහල්: බදුල්ල, හම්බන්තොට, රත්නපුර, කුරුණෑගල සහ අනුරාධපුර.
* වැය වන මුදල: එක් යන්ත්‍රයකට රුපියල් මිලියන 600 ඉක්මවන අතර, සම්පූර්ණ ප්‍රතිකාර ඒකකයක් සඳහා රුපියල් මිලියන 1,000කට (කෝටි 100කට) අධික මුදලක් වැය වේ.
මෙම සැලසුමට අනුව බදුල්ල රෝහලේ යන්ත්‍රය පසුගිය අප්‍රේල් මාසයේදීත්, හම්බන්තොට රෝහලේ යන්ත්‍රය ඔක්තෝබර් මුල් සතියේදීත් සම්පූර්ණයෙන්ම සවිකර අවසන් කෙරිණි. (රත්නපුර රෝහලේ යන්ත්‍රයේ පළමු අදියර අවසන් වුවත්, කාමරය සකස් කිරීමේ පමාවක් නිසා දෙවන අදියර මඳක් ප්‍රමාද වී තිබේ.)
ප්‍රතිකාර ඇණහිටීමට හේතුව කුමක්ද?
බදුල්ල යන්ත්‍රය සවිකර මාස හයක්ද, හම්බන්තොට යන්ත්‍රය සවිකර මාසයක්ද ගතවී ඇතත් ප්‍රතිකාර නොඇරඹීම පිටුපස ඇති ගැටලු තුනක්, විකිරණ විද්‍යා තාක්ෂණවේදීන්ගේ සංගමයේ සභාපති චානක ධර්මවික්‍රම මහතා නිකුත් කළ නිවේදනය ඇසුරෙන් මෙසේ විමසා බැලිය හැකිය.
1. යන්ත්‍ර සවිකර තිබියදීත් ප්‍රතිකාර පමා වන්නේ ඇයි?
රෝගියාට ලබාදෙන විකිරණ ප්‍රමාණය නිවැරදිව මැන බලන 'මාත්‍රා මාන උපකරණ' (Dosimetry Equipment - එනම් විකිරණ සැර මනින මිනුම් උපකරණ) නොමැති බව එම රෝහල්වල එක්තරා වෘත්තික කණ්ඩායමක් පවසන බව සංගමය සඳහන් කරයි. අලුත් උපකරණ ලැබෙන තෙක් යන්ත්‍ර ක්‍රියාත්මක කළ නොහැකි බව ඔවුන්ගේ ස්ථාවරයයි.
2. මීට විසඳුමක් ඇත්තේම නැද්ද?
අලුත් උපකරණ ලැබෙන තෙක් මහරගම අපේක්ෂා රෝහල සතුව ඇති මාත්‍රා මාන උපකරණ තාවකාලිකව ගෙන්වාගෙන ප්‍රතිකාර ඇරඹිය හැකි බව තාක්ෂණවේදීන්ගේ සංගමය පෙන්වා දෙයි. මීට පෙර මෙරට වෙනත් රෝහල්වල යන්ත්‍ර ක්‍රියාත්මක කළේද එම ක්‍රමයටම බව ඔවුහු සිහිපත් කරති.
3. සෞඛ්‍ය බලධාරීන් මේ ගැන දැනුවත්ද?
සෞඛ්‍ය නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය වෛද්‍ය හංසක විජයමුණි මහතා බදුල්ල රෝහල නිරීක්ෂණය කළ අවස්ථාවේදී, අපේක්ෂා රෝහලෙන් අදාළ උපකරණ ලබාගෙන වහාම ප්‍රතිකාර අරඹන ලෙස උපදෙස් දී ඇත. එහෙත් ප්‍රායෝගිකව එය තවමත් ක්‍රියාත්මක නොවීම බරපතළ ගැටලුවක් බව සංගමය පවසයි.
රෝගීන්ට ගෙවන්නට වන ලක්ෂ ගණනක වන්දිය
දැනට ලංකාවේ මෙම විකිරණ ප්‍රතිකාර පහසුකම් ඇත්තේ මහරගම අපේක්ෂා රෝහල, මහනුවර, ගාල්ල, යාපනය සහ මඩකලපුව යන රෝහල් පහේ පමණි.
බදුල්ල සහ හම්බන්තොට යන්ත්‍ර වසා දමා තිබීම නිසා, ඌව සහ දකුණු පළාත්වල දුප්පත් රෝගීන්ට තවදුරටත් දුර ගෙවාගෙන මහරගමට හෝ මහනුවරට යාමට සිදුව තිබේ.
එම රෝහල්වල දැනටමත් මාස ගණනාවක දිගු පොරොත්තු ලේඛන පවතී. පොරොත්තු ලේඛනවල රැඳී සිටීමට තරම් කාලයක් නොමැති අසරණ රෝගීන්ට පෞද්ගලික රෝහල් වෙත යාමට සිදුවන අතර, එහිදී ප්‍රතිකාර සඳහා රුපියල් ලක්ෂ 5 සිට ලක්ෂ 20 දක්වා අධික මුදලක් වැය කිරීමට සිදුවේ.
රජය කෝටි ගණනක් වැය කර ජනතාවට ලබාදුන් මෙම වටිනා සම්පත් තවදුරටත් කාමරවලට සීමා නොකර, පිළිකා රෝගීන්ගේ ජීවිත බේරාගැනීමට සෞඛ්‍ය බලධාරීන් වහා මැදිහත් විය යුතු බව රජයේ විකිරණ විද්‍යා තාක්ෂණවේදීන්ගේ සංගමය අවධාරණය කරයි.