ආර්ථික විනිවිදභාවය තහවුරු කරද්දී නීත්‍යානුකූල සංවිධාන ආරක්ෂා කරගැනීමේ අවශ්‍යතාව අවධාරණය කෙරේ.
නීතිවිරෝධී වත්කම් උපයාගැනීම (Money Laundering) සහ ත්‍රස්තවාදී කටයුතුවලට අරමුදල් සැපයීම පාලනය කිරීම සඳහා ජාත්‍යන්තරව ක්‍රියාත්මක වන ප්‍රමිතීන් මෙරට ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී, සිවිල් සංවිධානවල ස්වාධීනත්වයට සහ ඒවායේ නෛතික ක්‍රියාකාරීත්වයට බාධා නොවන අයුරින් කටයුතු කිරීමේ වැදගත්කම පිළිබඳව පුළුල් කතිකාවක් නිර්මාණය වී තිබේ.
මේ පිළිබඳව කරුණු දක්වා ඇත්තේ ‘ශ්‍රී ලංකා සිවිල් සංවිධාන FATF ජාලය’ (Sri Lanka CSO FATF Network) විසින් සකස් කරන ලද විශේෂ සමාන්තර වාර්තාව (Civil Society Shadow Report) එළිදැක්වීමේ අවස්ථාවේදීමය.
ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය ප්‍රමිතීන් සහ මෙරට තත්ත්වය
ලොව පුරා රටවල මූල්‍ය පද්ධතිවල පාරදෘශ්‍යභාවය නිරීක්ෂණය කරන ප්‍රධානතම ජාත්‍යන්තර ආයතනය වන්නේ මූල්‍ය ක්‍රියාකාරී කාර්යසාධක බලකායයි (FATF). ශ්‍රී ලංකාව තුළ මුදල් විශුද්ධිකරණය සහ ත්‍රස්තවාදයට මුදල් සැපයීම වැළැක්වීම සඳහා පවතින නීතිමය හා ප්‍රායෝගික ක්‍රමවේද ජාත්‍යන්තර ප්‍රමිතීන්ට අනුකූලද යන්න සොයා බැලෙන සාමූහික ඇගයීම් ක්‍රියාවලියක් (Mutual Evaluation) මේ දිනවල ක්‍රියාත්මක වේ.
එම ඇගයීම් ක්‍රියාවලියට සමගාමීව, සිවිල් සමාජයේ දෘෂ්ටිකෝණය ඉදිරිපත් කිරීම සඳහා දේශීය සිවිල් සංවිධාන එකමුතුවක් විසින් මෙම වාර්තාව සම්පාදනය කර තිබේ.
සිවිල් සංවිධාන ජාලයේ පෙන්වාදීම
නීලාන් තිරුචෙල්වම් භාරයේ සභාපතිනි සහ මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාවේ හිටපු කොමසාරිස්වරියක වන නීතිඥ අම්බිකා සත්කුනනාදන් එම අවස්ථාවේදී අදහස් දක්වමින් සඳහන් කර ඇත්තේ, අක්‍රමිකතා සහ දූෂණ වැළැක්වීම සඳහා ගෙනෙන රෙගුලාසි මඟින් අහිංසක පාර්ශ්වයන්ට හෝ නීත්‍යානුකූල සමාජ සත්කාරක සංවිධානවලට අහිතකර බලපෑම් ඇති නොවිය යුතු බවයි.
පසුගිය කාලය පුරා විවිධ අර්බුද හමුවේ වින්දිතයන්ට සහන සැලසීම, රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණයන්හි විනිවිදභාවය වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම සහ තොරතුරු ලේඛනගත කිරීම වැනි කාර්යයන්හිදී සිවිල් සමාජය සුවිශේෂී කාර්යභාරයක් ඉටු කළ බව පෙන්වා දෙන ඇය, නීතිවිරෝධී මුදල් සංසරණය වැළැක්වීමේ රෙගුලාසි හේතුවෙන් සිවිල් අවකාශය සීමා නොවිය යුතු බව පෙන්වා දෙයි.
අවදානම් මත පදනම් වූ නියාමනයක අවශ්‍යතාව
FATF හි 8 වන නිර්දේශය (Recommendation 8) අනුව, ලාභ නොලබන සංවිධාන නියාමනය කිරීමේදී සම්පූර්ණ තහනම් හෝ දැඩි පාලන පැනවීම වෙනුවට, සැබෑ මූල්‍ය අවදානම හඳුනාගෙන ඊට සමානුපාතික පියවර (Risk-based and proportionate measures) ගැනීම පමණක් සිදු කළ යුතුය.
කෙසේවෙතත්, ඇතැම් අවස්ථාවලදී බැංකු ගිණුම් පවත්වාගෙන යාම සහ මූල්‍ය පහසුකම් ලබාගැනීම වැනි දෛනික කටයුතුවලදී සිවිල් සංවිධාන මුහුණ දෙන පරිපාලනමය ගැටලු පිළිබඳවද අදාළ වාර්තාවෙන් පෙන්වා දී තිබේ. ආර්ථික නීති ශක්තිමත් කිරීමේදී නීත්‍යානුකූල මහජන සේවාවන් සහ සමාජ ක්‍රියාකාරීත්වයන් සඳහා සුදුසු අවකාශයක් පවත්වා ගැනීම රටක ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පැවැත්මට අත්‍යවශ්‍ය සාධකයක් ලෙස විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.
වැඩිදුර කියවීම සඳහා:
ශ්‍රී ලංකා සිවිල් සංවිධාන FATF සමාන්තර වාර්තාව - Neelan Tiruchelvam Trust
FATF සහ සිවිල් සමාජය පිළිබඳ ගෝලීය සන්ධානයේ වාර්තාව - Global NPO Coalition on FATF
