* තාවකාලික විසඳුම්වලින් ඔබ්බට: ආර්ථික පදනම ශක්තිමත් කිරීමේ අවශ්‍යතාව
IMF 7 වැනි සමාලෝචනය සහ ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථික ගමන: සත්‍ය තත්ත්වය කුමක්ද?
ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) මෙහෙයුම් කණ්ඩායම ශ්‍රී ලංකා සංචාරය නිම කර පිටත්ව යාමෙන් පසු, වහාම කාර්ය මණ්ඩල මට්ටමේ එකඟතාවකට පැමිණීමට නොහැකි වීම හේතුවෙන් දෙපාර්ශ්වය අතර සාකච්ඡා බිඳ වැටී ඇති බවට ඇතැම් පාර්ශ්වයන් අතර මත මතුව තිබේ. එහෙත්, ආර්ථික විචාරකයින් පෙන්වා දෙන්නේ මෙම තත්ත්වය වැරදියට තේරුම් ගැනීමක් බවත්, එය විස්තීර්ණ අරමුදල් පහසුකම් (EFF) වැඩසටහනේ සාමාන්‍ය තාක්ෂණික සමාලෝචන ක්‍රියාවලියක ස්වභාවය පමණක් බවත්ය.
සැප්තැම්බර් මස මැද භාගයේදී ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණි දෙකෝෂී මෙහෙයුම් කණ්ඩායම ප්‍රධාන වශයෙන් අවධානය යොමු කළේ රටේ සාර්ව ආර්ථික සහ මූල්‍යමය කාර්යසාධනයන් ඇගයීමට, දත්ත සමපාත කිරීමට සහ වැඩසටහන් ප්‍රතිඥාවන්හි ප්‍රගතිය පරීක්ෂා කිරීමටය. එබැවින්, සංචාරය අවසානයේදී භෞතිකව ගිවිසුමකට අත්සන් තැබීමට නොහැකි වීම යනු වැඩසටහන කඩා වැටීමක් හෝ සබඳතා පිරිහීමක් ලෙස අර්ථ දැක්විය නොහැකි බව මුදල් අමාත්‍යාංශයද පෙන්වා දී ඇත.
තාක්ෂණික සාකච්ඡා අඛණ්ඩව ඉදිරියට
මුදල් හා ක්‍රමසම්පාදන නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය මහාචාර්ය අනිල් ජයන්ත ප්‍රනාන්දු පෙන්වා දී ඇත්තේ මෙම සාකච්ඡා සම්පූර්ණයෙන්ම තාක්ෂණික ඇගයීම් මත පදනම් වූ බවයි. IMF නිලධාරීන් වොෂින්ටන් නුවර බලා පිටත්ව ගියද, ඉතිරි තාක්ෂණික කරුණු සාකච්ඡා කිරීම අන්තර්ජාලය සහ වීඩියෝ තාක්ෂණය (Virtual) ඔස්සේ අඛණ්ඩව සිදු කෙරේ.
දේශපාලන හෝ ආර්ථික සිරස්තල වැරදි ලෙස අර්ථකථනය කිරීම හරහා ආයෝජක විශ්වාසයට බලපෑම් ඇති විය හැකි බැවින්, මෙවැනි ක්‍රියාවලීන්හි නිරවද්‍යතාව හඳුනාගැනීම වෙළෙඳපොළ ස්ථාවරත්වයට අතිශයින් වැදගත් වේ. ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලද මෙම සාකච්ඡා ඵලදායී මාවකයක පවතින බව සඳහන් කර තිබීම, වැඩසටහනේ මූලික රාමුව තුළම අදාළ කටයුතු සිදුවන බවට කදිම නිදසුනකි.
තාවකාලික විසඳුම්වලින් ඔබ්බට: ආර්ථිකය අලුත් මාවතකට
වත්මන් සාකච්ඡාවල ප්‍රධාන අවධානය යොමුව ඇත්තේ රට දැඩි අර්බුදයකින් මුදවා ගැනීමෙන් (Stabilization) ඔබ්බට ගොස්, දිගුකාලීන ව්‍යුහාත්මක ආර්ථික පරිවර්තනයක් (Transformation) කරා රට රැගෙන යාම කෙරෙහිය. හදිසි බාහිර ණය ලබාගැනීම් මත යැපීම අවම කර ගනිමින්, රජයේ මූල්‍ය තත්ත්වය ශක්තිමත් කරගැනීම සඳහා මධ්‍යකාලීන ආදායම් උපායමාර්ගයක් (Medium-term revenue strategy) සකස් කිරීම මෙහිදී අත්‍යවශ්‍ය මූලික අවශ්‍යතාවක් ලෙස ඉස්මතු වී තිබේ.
මීට අමතරව, බලශක්ති මිලදී ගැනීම් සහ පිරිවැය ප්‍රතිසාධනය (Energy cost recovery) සම්බන්ධයෙන්ද විශේෂ අවධානයක් යොමුව ඇත. අඛණ්ඩ රජයේ සහනාධාර ක්‍රමවේදයන් නිසා මූල්‍ය හිඟයන් පුළුල් වීමේ අවදානමක් පවතින බැවින්, ආර්ථික ස්ථායීතාව ආරක්ෂා කරමින් බලශක්ති අංශයේ සැබෑ පිරිවැය මිල නියමයන් තුළ ක්‍රමයෙන් අඩංගු වන යාන්ත්‍රණ සැකසීම මෙහි අරමුණයි.
රාජ්‍ය ව්‍යුහයන්හි කාර්යක්ෂමතාව, මූල්‍ය අංශයේ ස්ථාවරත්වය, යහපාලනය සහ දූෂණ මර්දන ප්‍රතිසංස්කරණ ආදී අංශ ද ඉදිරි ආර්ථික ගමන තීරණය කරන ප්‍රධාන සාධක වේ. ගෝලීය බලශක්ති මිලෙහි උච්චාවචනයන් මෙන්ම ස්වභාවික විපත්වල අභියෝග මැද ශ්‍රී ලංකාව සිය මූල්‍ය විනය හා ප්‍රතිසංස්කරණ ක්‍රියාවලිය අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යාම ඉදිරි 7 වැනි සමාලෝචනයේ සැබෑ පරීක්ෂණය වනු ඇත.
වැඩිදුර කියවීම සඳහා මූලාශ්‍ර:
IMF නිල වෙබ් අඩවියේ නිවේදනය (2026 සැප්තැම්බර් 23)
ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකු නිල වාර්තාව
