* බාහිර කම්පන හමුවේ ප්‍රතිසංස්කරණවල වැදගත්කම සහ දූෂණ විරෝධී නීතිවල විනිවිදභාවය ගැන අවධානය
විවිධ ගෝලීය සහ දේශීය අභියෝග මධ්‍යයේ වුවද ශ්‍රී ලංකා ආර්ථිකය අඛණ්ඩ ස්ථාවරත්වයක් සහ ඔරොත්තු දීමේ හැකියාවක් ප්‍රදර්ශනය කරමින් සිටින බව ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල (IMF) ප්‍රකාශ කරයි. ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ විස්තීර්ණ ණය පහසුකම යටතේ වන 7 වන සමාලෝචනයට අදාළ සාකච්ඡා වටය අවසානයේ නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් එම අරමුදල මේ බව පෙන්වා දී තිබේ.
ආර්ථිකයේ පැහැදිලි ප්‍රගතිය සහ සංචිත වර්ධනය
ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල පෙන්වා දෙන්නේ 2026 වසරේ දෙවන කාර්තුවේදී මෙරට ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම් සියයට 4.2කින් වර්ධනය වී ඇති බවයි. මෙය අඛණ්ඩව එකොළොස් වන කාර්තුවටත් ශ්‍රී ලංකාව වාර්තා කළ සැලකිය යුතු ආර්ථික ප්‍රසාරණයකි.
මීට අමතරව, මෙරට විදේශ මුදල් සංචිත ශක්තිමත් වෙමින් 2026 අගෝස්තු මස අවසන් වනවිට නිල විදේශ සංචිත ප්‍රමාණය ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 6.9 සීමාව දක්වා වර්ධනය වී තිබේ. දේශීය බැංකු පද්ධතිය ප්‍රමාණවත් ප්‍රාග්ධනයක් සහිතව ශක්තිමත්ව පැවතීම සහ 2026 පළමු අර්ධයේ මූල්‍ය කාර්යසාධනය යහපත් මට්ටමක පැවතීම ද ණය ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණ ක්‍රියාවලිය බොහෝ දුරට අවසන් වීම ද ආර්ථිකයට ලැබුණු විශාල පිටුවහලක් බව එම සංවිධානය සඳහන් කරයි.
අවධානය යොමු විය යුතු බාහිර අවදානම්
ආර්ථිකය යහපත් ප්‍රවණතාවක් පෙන්නුම් කළද, අවධානය යොමු කළ යුතු අවදානම් සහගත තත්ත්වයන් කිහිපයක් පිළිබඳව ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල පෙන්වා දෙයි. විශේෂයෙන් මැදපෙරදිග කලාපයේ පවතින ගැටුම්කාරී වාතාවරණය දිග්ගැස්සීම සහ එහි තීව්‍රතාව, ගෝලීය වෙළෙඳ ප්‍රතිපත්තිවල සිදුවන වෙනස්කම් මෙන්ම එල්නිනෝ කාලගුණික බලපෑම් ප්‍රධාන අවදානම් සාධක ලෙස හඳුනාගෙන ඇත.
එවැනි බාහිර කම්පනයන් හමුවේ සාර්ව ආර්ථික ස්ථාවරත්වය දිගුකාලීනව පවත්වා ගැනීම සඳහා ආර්ථික ප්‍රතිසංස්කරණ නොකඩවා ඉදිරියට ගෙන යාමේ වැදගත්කම එම නිවේදනයේ අවධාරණය කර තිබේ.
ආදායම් කළමනාකරණය සහ උද්ධමන ඉලක්ක
රටේ ආදායම් තත්ත්වය තිරසාර මට්ටමකට ගෙන ඒම සඳහා මධ්‍යකාලීන ආදායම් උපාය මාර්ගයක් ක්‍රියාත්මක කිරීම ප්‍රමුඛ අවශ්‍යතාවක් ලෙස නම් කර ඇත. එහිදී බදු පදනම පුළුල් කිරීම, අනවශ්‍ය බදු සහන සහ දිරිගැන්වීම් ක්‍රමවත්ව සමාලෝචනය කිරීම මෙන්ම බදු එකතු කිරීමේ පරිපාලන ව්‍යුහය කාර්යක්ෂම කිරීම වැදගත් බව පෙන්වා දෙයි. රාජ්‍ය ව්‍යවසායන්ගෙන් රජයේ අයවැයට එල්ල විය හැකි මූල්‍ය පීඩනය අවම කර ගැනීම සඳහා බලශක්ති පිරිවැයට සරිලන මිල සූත්‍ර ක්‍රමවේදය අඛණ්ඩව පවත්වා ගැනීමේ අවශ්‍යතාවද එහි සඳහන් වේ.
භාණ්ඩ හා සේවා මිල පාලනය සම්බන්ධයෙන් අදහස් දක්වමින් IMF පෙන්වා දෙන්නේ, ආහාර සහ බලශක්ති මිල ගණන්වල පවතින නිරන්තර උච්චාවචනයන් සැලකිල්ලට ගෙන දැනට පවතින සියයට 5ක මධ්‍යකාලීන උද්ධමන ඉලක්කය එලෙසම පවත්වා ගැනීම සුදුසු බවයි.
දූෂණ විරෝධී නීති රාමුව සහ ව්‍යුහාත්මක පරිවර්තනය
රාජ්‍ය පාලනය කෙරෙහි මහජන විශ්වාසය ඉහළ නැංවීම සඳහා දූෂණ විරෝධී නීතිමය රාමුවේ ශක්තිමත්භාවය සුරැකීම අතිශය තීරණාත්මක වන බව IMF විශේෂයෙන් අවධාරණය කර ඇත. මෑතකදී යෝජනා කරන ලද ඇතැම් නීති සංශෝධන හරහා වත්කම් බැරකම් ප්‍රකාශ කිරීම සහ විනිවිදභාවය වැනි ප්‍රධාන අංශ ලිහිල් වීමේ අවදානමක් පවතින බැවින්, එකී ප්‍රතිසංස්කරණවල සැබෑ අරමුණු ආරක්ෂා කරගත යුතු බවටද පෙන්වා දී තිබේ.
ශ්‍රී ලංකාව දැන් ආර්ථිකය ස්ථාවර කරගැනීමේ මූලික අදියර පසුකර ඇති බවත්, මීළඟ පියවර විය යුත්තේ නව ආයෝජන ආකර්ෂණය කරගනිමින් සමස්ත ආර්ථිකය පරිවර්තනයකට ලක් කිරීම බවත් IMF කණ්ඩායම අවසන් වශයෙන් පෙන්වා දෙයි. ඒ සඳහා වෙළෙඳ ලිහිල්කරණය, ව්‍යාපාරික හා කම්කරු රෙගුලාසි නූතනකරණය, මූල්‍ය ප්‍රවේශ පුළුල් කිරීම සහ ඩිජිටල්කරණය කඩිනම් කිරීම අත්‍යවශ්‍ය ප්‍රමුඛතා ලෙස නිර්දේශ කර ඇත.
වැඩිදුර කියවීම සඳහා මූලාශ්‍ර:
ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) නිල නිවේදනය:
IMF Staff Team Concludes Visit to Sri Lanka - Press Release PR26/301
දූෂණ විරෝධී සංශෝධන සහ නීතිමය රාමුව පිළිබඳ විග්‍රහය:
EconomyNext: Proposed amendments weaken Sri Lanka's anti-corruption safeguards - IMF
