පාස්කු ඉරිදා ත්‍රස්ත ප්‍රහාරය පිළිබඳ විමර්ශනවලට අදාළව අත්අඩංගුවට ගෙන ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත (PTA) යටතේ රඳවා සිටින රාජ්‍ය බුද්ධි සේවයේ හිටපු අධ්‍යක්ෂ මේජර් ජෙනරාල් (විශ්‍රාමික) සුරේෂ් සලේ සම්බන්ධයෙන් එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ අවධානය යොමුව තිබේ.
එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් පිළිබඳ විශේෂ නියෝජිතවරුන් සිව්දෙනෙකු (UN Special Procedures Mandates) විසින් මෙම රැඳවුම් භාරය, නෛතික ප්‍රවේශය සහ සෞඛ්‍යාරක්ෂාව සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රී ලංකා රජය වෙත කරුණු විමසීමක් සිදුකර ඇත.
විමර්ශනය සහ රැඳවුම් නියෝග
සුරේෂ් සලේ අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව (CID) මඟින් 2026 පෙබරවාරි 25 වන දින අත්අඩංගුවට ගනු ලැබීය.
ඉන් අනතුරුව ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශය නිකුත් කළ රැඳවුම් නියෝග මත ඔහු දීර්ඝ කාලයක් විමර්ශන නිලධාරීන් භාරයේ පසුවේ.
මෙම රඳවා තබා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් නීතිමය කරුණු කිහිපයක් පදනම් කරගනිමින් UN විශේෂ නියෝජිතයින් කරුණු විමසා ඇත:
* රැඳවුම් නියෝග නිකුත් කිරීමට පාදක වූ මූලික සාක්ෂිමය පදනම.
* නීතිඥ සහාය ලබාගැනීමට සහ පවුලේ ඥාතීන් හමුවීමට පවතින නෛතික ඉඩකඩ.
* රැඳවුම් භාරයේදී සැකකරුවකුගේ මූලික අයිතිවාසිකම් සහ ශාරීරික ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීමේ ක්‍රමවේදය.
සෞඛ්‍ය තත්ත්වය සහ වෛද්‍ය වාර්තා
රැඳවුම් භාරයේ පසුවන අතරතුර ඇති වූ රෝගී තත්ත්වයක් හේතුවෙන් සලේ රෝහල්ගත කිරීමට පියවර ගැනිණි.
ඔහුගේ හෘද රෝගී තත්ත්වය පිළිබඳව විශේෂඥ වෛද්‍ය මණ්ඩලයක් විසින් අධිකරණයට වෛද්‍ය වාර්තා ඉදිරිපත් කර ඇති අතර, ඔහු මේ වන විටත් විශේෂ වෛද්‍ය අධීක්ෂණය යටතේ පසුවන බව වාර්තා වේ.
සිවිල් හා දේශපාලන අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර සම්මුතියේ (ICCPR) 6 වන වගන්තියට අනුව, රජයක රැඳවුම් භාරයේ සිටින ඕනෑම පුද්ගලයෙකුගේ ජීවත්වීමේ අයිතිය සහ ශාරීරික යහපැවැත්ම සුරැකීමේ පූර්ණ වගකීම අදාළ රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණය සතු බව ජාත්‍යන්තර නියෝජිතයෝ පෙන්වා දෙති.
රජයේ සහ ආරක්ෂක අංශවල ස්ථාවරය
රැඳවුම් භාරයේදී සැකකරුට අමානුෂික ලෙස සැලකූ බවට එල්ල වන චෝදනා මහජන ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශය ප්‍රතික්ෂේප කර තිබේ.
විමර්ශන කටයුතු සිදුකෙරෙන්නේ ජනාධිපති පරීක්ෂණ කොමිෂන් සභා වාර්තා සහ අනාවරණය වූ සාක්ෂිමය කරුණු මත පදනම්ව නීත්‍යනුකූලව බව බලධාරීන් අධිකරණය හමුවේ මෙන්ම ජාත්‍යන්තරය හමුවේද පෙන්වා දී ඇත.
අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව අධිකරණයට දන්වා ඇත්තේ විමර්ශනවලදී හෙළිවන තොරතුරු මත නීතිපති උපදෙස් අනුව ඉදිරි පියවර ගන්නා බවයි.
ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය හා විදේශ සබඳතා බලපෑම
ශ්‍රී ලංකාවේ මානව හිමිකම් තත්ත්වය සහ ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත (PTA) භාවිතය සම්බන්ධ විමර්ශන, ජාත්‍යන්තර සබඳතාවලදී සැලකිල්ලට ගැනෙන ප්‍රධාන සාධකයකි:
* යුරෝපා සංගමයේ GSP+ බදු සහනය දීර්ඝ කිරීමේ සමාලෝචනවලදී PTA භාවිතය පිළිබඳ කරුණු නිතිපතා අවධානයට ලක්වේ.
* නීතියේ ආධිපත්‍යය (Rule of Law) සහ විනිවිදභාවය සුරැකීම, මෙරටට ලැබෙන සෘජු විදේශ ආයෝජන (FDI) කෙරෙහි ධනාත්මකව බලපාන ප්‍රධාන නිර්ණායකයක් ලෙස ආර්ථික විශ්ලේෂකයෝ සලකති.
* අදාළ සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් පූර්ණ සාක්ෂි පදනම් කරගත් විනිවිදභාවයෙන් යුතු අධිකරණ ක්‍රියාවලියක් පවත්වා ගැනීම රටේ ප්‍රතිරූපයට තීරණාත්මක වේ.
සාක්ෂි සහ අධිකරණ ක්‍රියාමාර්ග
පාස්කු ඉරිදා ප්‍රහාරය සම්බන්ධයෙන් විවිධ පාර්ශ්ව පසුගිය වසර කිහිපය පුරා විවිධ අදහස් සහ ප්‍රකාශ ඉදිරිපත් කර ඇත.
හිටපු නීතිපති දප්පුල ද ලිවේරා විසින් සිදුකළ ප්‍රකාශ සම්බන්ධයෙන් කරුණු විමසීමට උත්සාහ කළද, අධිකරණ නියෝගයක් මඟින් එම ප්‍රකාශ සටහන් කරගැනීම තාවකාලිකව වැළැක්විණි.
වින්දිත පාර්ශ්ව වෙනුවෙන් පෙනී සිටින කතෝලික සභාව ඇතුළු පාර්ශ්වයන් විමර්ශනවල විනිවිදභාවය ඉල්ලා සිටියි.
පාස්කු ප්‍රහාරයේ වින්දිතයන්ට සහන සැලසීම සඳහා වතිකානයෙන් ලැබුණු යුරෝ 100,000ක (රුපියල් මිලියන 37.2කට අධික) ආධාර ඇතුළු අරමුදල් බෙදාහැරීම සම්බන්ධයෙන්ද විනිවිදභාවය පිළිබඳ සාකච්ඡා මතුව තිබේ.
ඕනෑම සැකකරුවෙකු සම්බන්ධයෙන් චෝදනා ගොනු කිරීම සහ දඬුවම් නියම කිරීම දේශපාලන කතිකාවන් මත නොව, විවෘත අධිකරණයක් හමුවේ තහවුරු කෙරෙන සාක්ෂි සහ නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග මත පමණක් පදනම් විය යුතු බව නීති විශාරදයෝ අවධාරණය කරති.
වැඩිදුර කියවීම සඳහා නිල මූලාශ්‍ර:
Sri Lanka Guardian - Who Is Accountable for Suresh Sallay?
The Leader - සුරේෂ් සලේ රඳවා ගැනීම ගැන එක්සත් ජාතීන්ගෙන් රජයට ලිපියක්
එක්සත් ජාතීන්ගේ විශේෂ නියෝජිතයන්ගේ ලිපිය
UN OHCHR Special Procedures CommunicationsInternational Covenant on Civil and Political Rights (ICCPR)