රටක මුදල් ඒකකය දුර්වල වෙද්දී ආනයනික භාණ්ඩවල මිල ඉහළ යාම වැළැක්විය නොහැකිය. මෙම අවදානම පාලනය කරමින් සිය විදේශ විනිමය වෙළෙඳපොළ ස්ථාවර කිරීමට බංග්ලාදේශ මහ බැංකුව පසුගියදා අන්තර් බැංකු වෙළෙඳපොළට තවත් ඩොලර් මිලියන 220ක් මුදා හැරියේය.
බැංකු ක්ෂේත්රයේ ආරංචි මාර්ග පවසන පරිදි, වෙන්දේසියක් හරහා මෙම ඩොලර් තොගය නිකුත් කර ඇත්තේ ඩොලරයක් ටකා 123.95ක මිලකටය. දින දෙකකට පෙර මහ බැංකුව ඩොලරයක් අලෙවි කළේ ටකා 124.50කට බැවින්, මෙය ඊට වඩා අඩු මිලකි.
ඩොලර් මුදා හැරියත් වෙළෙඳපොළ මිල තවමත් ඉහළයි
මහ බැංකුව අඩු මිලකට ඩොලර් නිකුත් කළද, වෙළෙඳපොළේ සාමාන්ය ගනුදෙනු සිදුවන අන්තර් බැංකු බරිත සාමාන්ය අගය (Weighted average rate) අඛණ්ඩව තෙවන දිනටත් ටකා 124.75 මට්ටමේ නොවෙනස්ව පැවතුණි.
එළඹෙන පෙබරවාරි මස මුලදී ඇරඹෙන රාමසාන් උපවාස සමය වෙනුවෙන් අත්යවශ්ය ආහාර සහ බලශක්ති ආනයනය කිරීමට සිදුව තිබේ. ඒ සඳහා ගෙවීම් කිරීමට ඇති දැඩි ඉල්ලුම නිසා පසුගිය ජුනි මාසයේ සිට මේ දක්වා ඩොලරයට සාපේක්ෂව ටකා අගය 1.6%කින් පහත වැටී ඇත.
මෙම පීඩනය සමනය කිරීමට පසුගිය සැප්තැම්බර් මාසයේ සිට මේ දක්වා බංග්ලාදේශ මහ බැංකුව සිය සංචිතවලින් ඩොලර් මිලියන 740ක් වෙළෙඳපොළට නිකුත් කර තිබේ.
කෘත්රිම මිල ඉහළ දැමීම් වැළැක්වීමේ උත්සාහය

විදෙස් ප්රේෂණ (Remittances) එක්රැස් කරන ඇතැම් විශාල මුදල් හුවමාරු ආයතන (Aggregators), බැංකුවල ආනයන ගෙවීම් අවශ්යතා ප්රයෝජනයට ගනිමින් ඩොලරයේ මිල අනිසි ලෙස ඉහළ දැමීමට උත්සාහ කරන බවට චෝදනා එල්ල වේ. එවැනි කෘත්රිම මිල පාලනයන් බිඳ දැමීම මහ බැංකුවේ මෙම හදිසි මැදිහත්වීමට හේතු වී ඇති බව පෞද්ගලික බැංකු ඉහළ නිලධාරියෙක් පෙන්වා දෙයි.
මෙම ගනුදෙනුව සම්බන්ධයෙන් නිල තහවුරු කිරීමක් ලබා ගැනීමට මහ බැංකු විධායක අධ්යක්ෂ ආරිෆ් හොසේන් ඛාන් සම්බන්ධ කර ගැනීමට දරන ලද උත්සාහයන් මුල් අවස්ථාවේදී අසාර්ථක විය.
සංචිතවල නවතම තත්ත්වය
පසුගිය 2024-25 මූල්ය වර්ෂයේදී ඉන්ධන, විදුලිය සහ පොහොර ආනයනය වෙනුවෙන් මහ බැංකුව ඩොලර් බිලියන 5ක් වෙළෙඳපොළට මුදා හැරියේය. 2025-26 මූල්ය වර්ෂය තුළ කිසිදු ඩොලර් විකිණීමක් නොකළ මහ බැංකුව, වෙළෙඳපොළෙන් ශුද්ධ ඩොලර් බිලියන 6.4ක් මිලදී ගනිමින් සිය සංචිත ශක්තිමත් කර ගත්තේය.
ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලේ (IMF) ගණනය කිරීම්වලට අනුව පසුගිය ජුනි අග වන විට ඩොලර් බිලියන 32.93ක්ව පැවති භාවිතයට ගත හැකි සංචිත, නොවැම්බර් 17 වන විට ඩොලර් බිලියන 29.67 දක්වා පහත බැස තිබුණි. නවතම නිල දත්තවලට අනුව, මෙම ඩොලර් මිලියන 220ක වෙන්දේසියෙන් පසුව එම අගය ඩොලර් බිලියන 29.56ක් දක්වා තවදුරටත් අඩු වී ඇති බව මහ බැංකු ප්රකාශකවරයා පසුව තහවුරු කළේය.
වැඩිදුර තොරතුරු ඇතුළත් මූලාශ්ර සබැඳි:
Bangladesh Bank sells another $220 million to stabilise forex market -The Daily Star
Forex reserves fall to $29.56b - The Business Standard



