මාස නවයක නිහැඬියාවකින් පසු රුසියාව සහ යුක්‍රේනය අතර සාම සාකච්ඡා යළි ඇරඹී තිබේ. එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ (UAE) සත්කාරකත්වයෙන් අබුඩාබි නුවර පැවති දෙදින හමුව ඊයේ (11) අවසන් වූයේ දෙපාර්ශ්වයම යම් ප්‍රගතියක් ලැබූ බව පවසමිනි.
දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු යුරෝපය මුහුණ දුන් දරුණුතම ගැටුම අවසන් කිරීම මෙහි අරමුණයි. ඇමෙරිකානු මැදිහත්වීමෙන් පැවති මෙම හමුවේදී යුද සිරකරුවන් විශාල පිරිසක් හුවමාරු කර ගැනීමට දෙරට එකඟ විය.
අවිශ්වාසය සහ 'ඩොන්බාස්' ගැටලුව
සාකච්ඡා සඳහා මැදිහත් වූ ඇමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ බෑණනුවන් සහ විශේෂ නියෝජිත ජෙරඩ් කුෂ්නර් පවසන්නේ දෙපාර්ශ්වය අතර තවමත් දැඩි අවිශ්වාසයක් පවතින බවයි. වසර හතරහමාරකට අධික යුද්ධයකින් පසු එවැනි තත්ත්වයක් අපේක්ෂා කළ හැකි බව ඔහු පෙන්වා දෙයි.
නැගෙනහිර යුක්‍රේනයේ 'ඩොන්බාස්' (Donbas) කලාපයේ අයිතිය විසඳා ගැනීම අසීරුම කරුණ වී තිබේ. තමන් සතුව ඇති එම කලාපයේ ඉතිරි කොටස් ද අත්හැරිය යුතු බවට රුසියානු ජනාධිපති ව්ලැඩිමීර් පුටින් ඉදිරිපත් කර ඇති කොන්දේසිය යුක්‍රේනය දැඩි ලෙස ප්‍රතික්ෂේප කරයි.
ප්‍රධාන ප්‍රශ්න 3ක්
1. සාකච්ඡා අතරතුරත් යුද ගැටුම් පැවතුණාද?
ඔව්. සාකච්ඡා පැවැත්වෙන අතරතුර රුසියාව මධ්‍යම යුක්‍රේනයේ ප්‍රධාන විදුලි උපපොළ හයකට සහ ඔඩෙස්සා කලාපයේ කාර්යබහුල වෙළෙඳපොළකට ප්‍රහාර එල්ල කළේය. එම වෙළෙඳපොළ ප්‍රහාරයෙන් පුද්ගලයින් තිදෙනෙකු මියගොස් ඇති අතර, යුක්‍රේනය එල්ල කළ ඩ්‍රෝන ප්‍රහාරයකින් රුසියාවේ බෙල්ගොරොඩ් කලාපයේ පුද්ගලයෙකු මියගොස් තිබේ.
2. යුරෝපා රටවල ස්ථාවරය කුමක්ද?
ඇමෙරිකාව සෘජු ආධාර අඩු කිරීමත් සමඟ යුක්‍රේනයේ ප්‍රධානම මූල්‍ය හා යුද ආධාරකරුවා වී ඇත්තේ යුරෝපයයි. සටන් විරාමයකින් තොරව පුළුල් ආරක්ෂක සාකච්ඡා නොපැවැත්විය යුතු බවත්, යුද්ධය ඇරඹීම වෙනුවෙන් රුසියාවට කිසිදු වාසියක් නොදිය යුතු බවත් යුරෝපා බලධාරීහු අවධාරණය කරති.
අබුඩාබි නුවරට පැමිණි යුරෝපා සහ නේටෝ නියෝජිතයින් හමුවීම රුසියාව ප්‍රතික්ෂේප කළද, යුරෝපා සංගමය සමඟ සම්බන්ධතා පැවැත්වීමට පුටින් විවෘත බව ක්‍රෙම්ලිනය පවසයි.
3. ඊළඟ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික පියවර කුමක්ද?
ඇමෙරිකානු නියෝජිතයින් වන ජෙරඩ් කුෂ්නර් සහ ස්ටීව් විට්කොෆ් අද (12) මොස්කව් නුවරදී ජනාධිපති පුටින් හමුවීමට නියමිතය. ඉන් අනතුරුව ඔවුන් අයර්ලන්තයේ සංචාරයක නිරත වන යුක්‍රේන ජනාධිපති වොලොඩිමීර් සෙලෙන්ස්කි හමුවී ඉදිරි පියවර සාකච්ඡා කරනු ඇත.
ට්‍රම්ප්ගේ පීඩනය සහ යුද පිටියේ යථාර්ථය
යුක්‍රේන භූමියෙන් පහෙන් එකක පමණ ප්‍රමාණයක් මේ වන විට රුසියානු පාලනය යටතේ පවතී. යුද පෙරමුණේ විශාල වෙනසක් සිදු නොවුණත්, රුසියාව යුක්‍රේන බලශක්ති මධ්‍යස්ථාන වෙතත්, යුක්‍රේනය රුසියානු තෙල් පිරිපහදු වෙතත් ප්‍රහාර තීව්‍ර කර තිබේ.
"විශාල සුන්දර ගිවිසුමක්" මගින් යුද්ධය අවසන් කිරීමට ආසන්න බව ට්‍රම්ප් පවසන අතර, එකඟතාවකට නොපැමිණියහොත් "ඉතා නරක දෙයකට" මුහුණ දීමට සිදුවනු ඇතැයි ඔහු යුක්‍රේනයට පීඩනය එල්ල කරමින් සිටී.
1997න් පසු නේටෝ සංවිධානයට එක් වූ රටවලින් හමුදා ඉවත් කර ගැනීම ඇතුළු පුළුල් යුරෝපීය ආරක්ෂක ගිවිසුමකට රුසියාව යළිත් අවධානය යොමු කර තිබේ. කෙසේ හෝ වසර අවසන් වීමට පෙර විසඳුමකට ඒමට මෙම හමුව හොඳ ආරම්භයක් බව යුක්‍රේන නියෝජිත ඩේවිඩ් අරකාමියා පවසයි.
වැඩිදුර තොරතුරු ඇතුළත් මූලාශ්‍ර සබැඳිය
Russia, Ukraine reach deal on prisoner swap as US says lack of trust holds back talks