ඒ සඳහා චීන සංචාරකයින් විශාල ප්‍රමාණයක් ගෙන ඒමට චීන බලධාරීන් සමඟ කතාබහ කළ ද එම උත්සාහයද ඵල දරා නොමැත.
පලාලි ගුවන් තොටුපොළ ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළක් බවට පත්වීමත් රාමේශ්වරම් යාපනය අතර බෝට්ටු සේවාවන් හඳුන්වා දීමත් කැසිනෝ ව්‍යාපාරය කොළඹ නගරය තුළ සීග්‍රයෙන් ව්‍යාප්ත වීමත් නිසා ඉන්දීය සංචාරකයින් සෑහෙන ප්‍රමාණයක් ආකර්ෂණය කර ගැනීමට හැකිවී ඇත .
අපි පසුගිය සතියේ සදහන් කළ ආකාරයට ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරක ව්‍යාපාරය උඩ යට [ups and downs] යන්නේ මන්දැයි විමසා බැලිය යුතුය.
වසර පනහක පමණ කාලයක් තුල ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වූ විවිධ රජයන්ගේ අනුග්‍රහයද ඇතුළුව සංචාරක ව්‍යාපාරය රටතුල ස්තාපිත වී ඇත.
පසුගිය වසරක ප්‍රගතිය සමාලෝචනය කරන්නේ නම් වර්තමාන රජය සංචාරක ව්‍යාපාර තිබූ තැනින් අඩියක් හෝ ඉදිරියට ගෙන ගොස් නැත.
* 2024 වර්ෂයේදී රනිල් වික්‍රමසිංහගේ රජය සමයේ සංචාරක ප්‍රවර්ධන මණ්ඩල විසින් අනුමත කරන ලද ජාත්‍යන්තර ඩිජිටල් අලෙවිකරණ ව්‍යාපෘතිය 2025 වර්ෂයේදීත් ක්‍රියාත්මක කිරීමට නොහැකි වීම රජය ලැබූ විශාල පසුබෑමකි.
පෞද්ගලික අංශයේ සංචාරක ප්‍රවර්ධනය කර ආයතන / සංගම් මේ සම්බන්ධ ඔවුන්ගේ දැඩි අප්‍රසාදය පළ කර ඇත.
මෙම තත්වය මැනවින් තේරුම්ගත් ආසියානු සංවර්ධන බැංකුව (ADB) ශ්‍රී ලංකාවේ අරගලකාරී සංචාරක කර්මාන්තය පුනර්ජීවනය කිරීමට සහාය වීම සඳහා ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 100 ක ආධාරක පැකේජයක් සමඟින් පියවර ගෙන ඇත.
කලාපීය සහ ජාතික සංවර්ධනය සඳහා විභව උත්ප්‍රේරක ලෙස දඹුල්ල-සීගිරිය සහ ත්‍රිකුණාමලය යන ප්‍රධාන මධ්‍යස්ථාන දෙකක් මෙම යෝජනාව මගින් ඉලක්ක කර ගෙන ඇත.
ආසියානු සංවර්ධන බැංකුවේ ශ්‍රී ලංකා අධ්‍යක්ෂ ටකාෆුමි කඩෝනෝට අනුව, මෙම වැඩසටහන ප්‍රතිපත්ති සහ ආයතනික ප්‍රතිසංස්කරණ සඳහා සහාය වීම, පාලනය සහ අලෙවිකරණය වැඩිදියුණු කිරීම, කුසලතා සංවර්ධනය ප්‍රවර්ධනය කිරීම සහ ඩිජිටල්කරණය වේගවත් කිරීම සඳහා නිර්මාණය කර ඇත.
අභ්‍යන්තර හා බාහිර කම්පනවලට එරෙහිව ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව ගොඩනැගීම කෙරෙහි විශේෂ අවධානයක්ද යොමු කරමින්, සංචාරක ව්‍යාපාරය ඇතුළත් තිරසාර ආර්ථික වර්ධනයේ එන්ජිමක් බවට පරිවර්තනය කිරීමට මෙම මුලපිරීම උත්සාහ කරයි.
ශ්‍රී ලංකා සංචාරක සංවර්ධන අධිකාරියේ (SLTDA) දත්ත වලට අනුව, 2024 මුල් මාස නවය තුළ සංචාරකයින්ගේ පැමිණීම මිලියන 1.5 ඉක්මවා ගොස්, වසංගතයට පෙර මට්ටම් කරා ළඟා වෙමින් පවතී. කෙසේ වෙතත්, විදේශ විනිමය ඉපැයීම් 2018 සංඛ්‍යාලේඛනවලට වඩා පසුගාමී වන අතර, මුළු ලැබීම් වූයේ ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 2 ක් පමණි, එය වසර හයකට පෙර ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 4.4 ට සාපේක්ෂව ය.
සංචාරක කර්මාන්තයට සම්බන්ධ විශ්ලේෂකයින් හිඟයට හේතුව ප්‍රතිපත්තිමය නොගැලපීම් සහ දුර්වල උපායමාර්ගික දිශාව බව පෙන්වා දෙයි.
සංචාරක කලාපකරණය රෙගුලාසි වල හදිසි වෙනස්කම්, හෝටල් නවාතැන් සඳහා බදු අය කිරීම සහ සංචාරක ව්‍යාපාරයට අදාළ ව්‍යාපාරවලට බලපාන ආනයන සීමා කිරීම් වැනි නිතර නියාමනයන් මාරුවීම් පිළිබඳව හෝටල් හිමියන් සහ ආයෝජකයින් කිහිප දෙනෙකුද කනස්සල්ල පළ කර ඇත.
තවත් සමහරු සංචාරක කලාපකරණ රෙගුලාසි වල පැහැදිලි බවක් නොමැතිකම සහ ගමනාන්ත සන්නාමකරණ උපාය මාර්ගයන් ක්‍රියාත්මක කිරීමේ ප්‍රමාදයන් උපුටා දක්වමින්, ශ්‍රී ලංකාව මාලදිවයින සහ තායිලන්තය වැනි කලාපීය තරඟකරුවන්ට වඩා පසුපසින් සිටී.
තවද, රජය එහි සමාජවාදී සංවර්ධන න්‍යාය පත්‍රයේ කොටසක් ලෙස “ප්‍රජා සංචාරක ව්‍යාපාරය” ප්‍රවර්ධනය කරන අතර, විශේෂඥයින් තර්ක කරන්නේ තීරණ ගැනීමේ අධික මධ්‍යගතකරණය සහ නිලධාරිවාදී අකාර්යක්ෂමතාව, ව්‍යාපෘති ක්‍රියාත්මක කිරීම මන්දගාමී කර ඇති අතර පුද්ගලික ආයෝජන අධෛර්යමත් කර ඇති බවයි.
ණය මුදලේ සාර්ථකත්වය රඳා පවතින්නේ ශක්තිමත් පාලනය සහ ප්‍රතිපත්ති ක්‍රියාත්මක කිරීමේ අඛණ්ඩතාව මත බව ADB හි කඩෝනෝ අවධාරණය කර ඇත. පැහැදිලි මාර්ග සිතියමක් නොමැතිව, රට තිරසාර ආර්ථික ලාභයක් සඳහා එහි ස්වභාවික හා සංස්කෘතික වත්කම් උපයෝගී කර ගැනීමට තවත් අවස්ථාවක් නාස්ති කිරීමේ අවදානමක්ද මතුව ඇත.
කෙටියෙන් කිවහොත්, ආසියානු සංවර්ධන බැංකුවේ ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 100 ක කැපවීම ශ්‍රී ලංකාවට ඉහළම කලාපීය ගමනාන්තයක් ලෙස නැවත ස්ථාපිත වීමට අත්‍යවශ්‍ය සහයක් ලබා දෙයි.
නමුත් රජය තාවකාලික ප්‍රතිපත්ති වෙනස්කම් අතහැර දිගුකාලීන ස්ථාවරත්වය, ආයෝජක විශ්වාසය සහ තිරසාර සංවර්ධනය කෙරෙහි අවධානය යොමු නොකරන්නේ නම්, සංචාරක අංශයේ ප්‍රකෘතිය බිඳෙන සුලු විය හැකිය - නිලධාරිවාදී කැළඹිලි තුළ තවත් ප්‍රතිසංස්කරණ වැඩසටහනක් අහිමි විය හැකිය.
නව සංචාරක ඇමතිවරයාගේ අවධානයට !
( සටහන | සේන සූරියප්පෙරුම)
ආර්ථික සහ මූල්‍ය විශ්ලේෂක
sapsuriyapperuma@gmail.com
(උපුටා ගැනීම - CNL)
සබැඳි ලිපිය :
මිලියන තුනක සංචාරක ඉලක්කය සිහිනයක් ද? | සේන සූරියප්පෙරුම
