පසුගිය මාස නවයක කාලය තුළ පමණක් විදුලිය මිලදී ගැනීම සීමා කිරීම (Curtailment) හේතුවෙන් කර්මාන්තයට සිදුවී ඇති ඇස්තමේන්තුගත මූල්‍ය අලාභය රුපියල් බිලියන දෙකකට ආසන්න බව එම සංවිධානය පෙන්වා දෙයි.
ගිවිසුම් උල්ලංඝණය කරමින් සිදුකරන විදුලි කප්පාදුව
විදුලිය මිලදී ගැනීමේ ගිවිසුම්වල (PPA) සඳහන් "අනිවාර්යයෙන් ක්‍රියාත්මක විය යුතු" (Must Run) කොන්දේසිය උල්ලංඝණය කරමින්, සති අන්ත සහ රජයේ නිවාඩු දිනවල සූර්ය විදුලිය පද්ධතියට එක්කර ගැනීම සීමා කිරීමට විදුලිබල මණ්ඩලය කටයුතු කර ඇත.
මේ හේතුවෙන් නිපදවන විදුලිය අපතේ යන අතර, ව්‍යවසායකයන්ට හිමිවිය යුතු ආදායම දිනෙන් දින අහිමි වෙමින් පවතී.
ව්‍යාපාරික ක්ෂේත්‍රයට සහ පාරිභෝගිකයාට එල්ලවන අහිතකර බලපෑම
බලශක්ති ක්ෂේත්‍රයේ පවතින මෙම අස්ථාවරභාවය සමස්ත ආර්ථිකයටම බලපාන කරුණකි.
පිරිවැය ඉහළ යාම:
දේශීයව නිපදවිය හැකි ලාභදායී පුනර්ජනනීය බලශක්තිය ප්‍රතික්ෂේප කර, අධික පිරිවැයක් සහිත ෆොසිල ඉන්ධන මත යැපීම නිසා විදුලි ගාස්තු ඉහළ මට්ටමක පවතී. මෙය නිෂ්පාදන අංශයේ පිරිවැය ඉහළ නැංවීමටත්, අවසානයේ පාරිභෝගික භාණ්ඩ මිල ඉහළ යාමටත් සෘජුවම බලපායි.
බැංකු පද්ධතියට තර්ජනයක්:
ආයෝජකයන් ලබාගෙන ඇති ණය වාරික ගෙවීමට නොහැකි වීම හේතුවෙන් බැංකු පද්ධතිය තුළ අක්‍රීය ණය (NPL) ප්‍රමාණය ඉහළ යාමේ අවදානමක් මතුව ඇත.
කර්මාන්තයේ පැවැත්ම (Going Concern) පිළිබඳ ගැටලු
යෝජිත 2025 නව ජාතික විදුලිබල ප්‍රතිපත්තිය මගින් දැනට පවතින “Feed-in Tariff” (FIT) ක්‍රමය අහෝසි කර තරගකාරී ලංසු තැබීමේ ක්‍රමයකට යාමට සැරසීම පිළිබඳව දේශීය ව්‍යවසායකයෝ දැඩි කනස්සල්ල පළ කරති.
"විශාල සමාගම් සමග තරග කිරීමට නොහැකි වීමෙන් සුළු හා මධ්‍ය පරිමාණ ව්‍යවසායකයන්ට කර්මාන්තයෙන් ඉවත් වීමට සිදුවනු ඇත. මෙය වසර ගණනාවක් තිස්සේ දේශීය ව්‍යවසායකයන් ගොඩනැගූ ව්‍යාපාරවල පැවැත්මට (Going Concern) එල්ල කරන මරු පහරකි."
කර්මාන්තකරුවන්ගේ දුක්ගැනවිලි සහ මන්දගාමී ක්‍රියාවලිය
බැටරි බලශක්ති ගබඩා පද්ධති (BESS) ස්ථාපිත කිරීමට කැබිනට් අනුමැතිය සහ බදු සහන ලැබී තිබියදීත්, විදුලිබල මණ්ඩලය එම ව්‍යාපෘති හිතාමතාම ප්‍රමාද කරන බවට චෝදනා එල්ල වේ. පිරිසිදු බලශක්තිය මෙගාවොට් 3300ක් සපයන මෙම සංවර්ධකයන් පවසන්නේ, නිසි ප්‍රතිපත්තිමය සහයෝගයක් නොලැබුණහොත් ශ්‍රී ලංකාවේ හරිත බලශක්ති ඉලක්ක සපුරා ගැනීම සිහිනයක් පමණක් වනු ඇති බවයි.
මෙම අර්බුදය හුදෙක් බලශක්ති ක්ෂේත්‍රයට පමණක් සීමා නොවූවක් වන අතර, එය දේශීය ව්‍යවසායකත්වය සහ රටේ මූල්‍ය ස්ථාවරත්වය කෙරෙහි බලපාන ජාතික ගැටලුවක් බවට පත්ව තිබේ.
ව්‍යාපාරික ක්ෂේත්‍රයට සහ පාරිභෝගිකයාට එල්ලවන අහිතකර බලපෑම
බලශක්ති ක්ෂේත්‍රයේ පවතින මෙම අස්ථාවරභාවය සමස්ත ආර්ථිකයටම බලපාන කරුණකි.
පිරිවැය ඉහළ යාම:
දේශීයව නිපදවිය හැකි ලාභදායී පුනර්ජනනීය බලශක්තිය ප්‍රතික්ෂේප කර, අධික පිරිවැයක් සහිත ෆොසිල ඉන්ධන මත යැපීම නිසා විදුලි ගාස්තු ඉහළ මට්ටමක පවතී. මෙය නිෂ්පාදන අංශයේ පිරිවැය ඉහළ නැංවීමටත්, අවසානයේ පාරිභෝගික භාණ්ඩ මිල ඉහළ යාමටත් සෘජුවම බලපායි.
බැංකු පද්ධතියට තර්ජනයක්:
ආයෝජකයන් ලබාගෙන ඇති ණය වාරික ගෙවීමට නොහැකි වීම හේතුවෙන් බැංකු පද්ධතිය තුළ අක්‍රීය ණය (NPL) ප්‍රමාණය ඉහළ යාමේ අවදානමක් මතුව ඇත.
කර්මාන්තයේ පැවැත්ම (Going Concern) පිළිබඳ ගැටලු
යෝජිත 2025 නව ජාතික විදුලිබල ප්‍රතිපත්තිය මගින් දැනට පවතින “Feed-in Tariff” (FIT) ක්‍රමය අහෝසි කර තරගකාරී ලංසු තැබීමේ ක්‍රමයකට යාමට සැරසීම පිළිබඳව දේශීය ව්‍යවසායකයෝ දැඩි කනස්සල්ල පළ කරති.
"විශාල සමාගම් සමග තරග කිරීමට නොහැකි වීමෙන් සුළු හා මධ්‍ය පරිමාණ ව්‍යවසායකයන්ට කර්මාන්තයෙන් ඉවත් වීමට සිදුවනු ඇත. මෙය වසර ගණනාවක් තිස්සේ දේශීය ව්‍යවසායකයන් ගොඩනැගූ ව්‍යාපාරවල පැවැත්මට (Going Concern) එල්ල කරන මරු පහරකි."
කර්මාන්තකරුවන්ගේ දුක්ගැනවිලි සහ මන්දගාමී ක්‍රියාවලිය
බැටරි බලශක්ති ගබඩා පද්ධති (BESS) ස්ථාපිත කිරීමට කැබිනට් අනුමැතිය සහ බදු සහන ලැබී තිබියදීත්, විදුලිබල මණ්ඩලය එම ව්‍යාපෘති හිතාමතාම ප්‍රමාද කරන බවට චෝදනා එල්ල වේ. පිරිසිදු බලශක්තිය මෙගාවොට් 3300ක් සපයන මෙම සංවර්ධකයන් පවසන්නේ, නිසි ප්‍රතිපත්තිමය සහයෝගයක් නොලැබුණහොත් ශ්‍රී ලංකාවේ හරිත බලශක්ති ඉලක්ක සපුරා ගැනීම සිහිනයක් පමණක් වනු ඇති බවයි.
මෙම අර්බුදය හුදෙක් බලශක්ති ක්ෂේත්‍රයට පමණක් සීමා නොවූවක් වන අතර, එය දේශීය ව්‍යවසායකත්වය සහ රටේ මූල්‍ය ස්ථාවරත්වය කෙරෙහි බලපාන ජාතික ගැටලුවක් බවට පත්ව තිබේ.
