ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික ගුවන් සේවය වන ‘ශ්‍රී ලංකන් එයාර්ලයින්ස්’ ආයතනය දිගින් දිගටම ලබන පාඩුවලින් මුදවා ගැනීම සඳහා නව ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණ සැලසුමක් ක්‍රියාත්මක කිරීමට රජය තීරණය කර තිබේ. මේ සඳහා නව දෙනෙකුගෙන් යුත් ඉහළ පෙළේ විශේෂ කමිටුවක් පත් කර ඇති අතර, එහි සභාපතිත්වය දරනු ලබන්නේ ජනාධිපති උපදේශක ආචාර්ය හාන්ස් විජයසූරිය යි.
මුදල් අමාත්‍යවරයා ලෙස ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක ඉදිරිපත් කළ විශේෂ කැබිනට් පත්‍රිකාවකට අනුව මෙම කමිටුව පිහිටුවා ඇත.
කමිටුවේ අරමුණ සහ වගකීම්
මෙම කමිටුවේ ප්‍රධානතම කාර්යය වන්නේ ශ්‍රී ලංකන් ගුවන් සේවය පවත්වාගෙන යාම සඳහා වඩාත්ම ගැළපෙන ආර්ථික ආකෘති (Restructuring models) මොනවාදැයි සොයා බැලීමයි. ලෝක බැංකු සමූහයට අයත් ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය සංස්ථාව (IFC) මෙහිදී රජයේ නිල ගනුදෙනු උපදේශකවරයා ලෙස දිගටම කටයුතු කරනු ඇත.
ගුවන් සේවයේ පවතින ණය බර කළමනාකරණය කිරීම, නව ආයෝජකයන් සොයා ගැනීම සහ උපායමාර්ගික හවුල්කාරිත්වයන් (Partnerships) ඇති කර ගැනීම කෙරෙහි කමිටුවේ දැඩි අවධානය යොමු වේ. රජය පවසන්නේ ජනතා බදු මුදල් මත යැපෙන මෙම ‘සුදු අලියා’ මූල්‍යමය වශයෙන් ස්ථාවර, වාණිජමය වශයෙන් ලාභ ලබන ආයතනයක් බවට පත් කිරීම "හදිසි ප්‍රමුඛතාවක්" බවයි.
සමබර කණ්ඩායමක් සහ අලුත් සභාපතිවරයෙක්
මෙම කමිටුව ක්ෂේත්‍ර කිහිපයක ප්‍රවීණයන්ගෙන් සමන්විතය. හාන්ස් විජයසූරිය, දුමින්ද හුලංගමුව, දේශාල් ද මෙල්, දුමිත් ප්‍රනාන්දු සමඟ මහා භාණ්ඩාගාරයේ සහ ප්‍රවාහන අමාත්‍යාංශයේ නියෝජිතයන් මෙන්ම ගුවන් සේවා සහ නීති ක්ෂේත්‍රයේ විශේෂඥයන් ඊට ඇතුළත් වේ.
මේ අතර, ශ්‍රී ලංකන් ගුවන් සේවයට නව සභාපතිවරයෙකු ද පත් කර ඇත. ඒ අනුව, පසුගිය අප්‍රේල් මාසයේ සිට එහි අතුරු සභාපතිවරයා ලෙස කටයුතු කළ ජ්‍යෙෂ්ඨ සිවිල් නිලධාරියෙකු වන දිමාල් අරන්දර නිල වශයෙන් සභාපති ධුරයට පත් කර තිබේ. මීට පෙර එම ධුරය දැරූ සරත් ගනේගොඩ පසුගිය අප්‍රේල් මාසයේදී ඉල්ලා අස්විය.
පසුගිය වසර විස්සක කාලය තුළ බලයට පත් වූ විවිධ රජයන් ශ්‍රී ලංකන් ගුවන් සේවය ගොඩගැනීමට විවිධ සැලසුම් හැදුවද, ඒ කිසිවක් සාර්ථක වූයේ නැත. දේශපාලන මැදිහත්වීම්වලින් තොර, විද්‍යාත්මක සහ වෘත්තීයමය ප්‍රවේශයක් හරහා මෙවර හෝ ජාතික ගුවන් සේවයට නව පණක් දීමට මෙම කමිටුවට හැකි වේද යන්න දේශීය මෙන්ම ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අංශ ද විමසිල්ලෙන් බලා සිටී.
අදහස සහ යෝජනා :
ශ්‍රී ලංකන් ගුවන් සේවය ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීමේදී ආණ්ඩුව සහ මෙම නව කමිටුව සාර්ථක වීමට නම්, අතීත වැරදිවලින් ඉගෙන ගනිමින් පහත පියවර තදින්ම ක්‍රියාත්මක කළ යුතුය.
1- දේශපාලන බඳවාගැනීම් සහ වරප්‍රසාද මුළුමනින්ම නැවැත්වීම:
ශ්‍රී ලංකන් ගුවන් සේවය අසාර්ථක වීමට ප්‍රධානතම හේතුව දේශපාලන හිතවත්කම් මත සිදුවූ අධික බඳවාගැනීම් (Overstaffing) සහ නොමිලේ ටිකට් පත් වැනි වරප්‍රසාදයි. නව කමිටුව විසින් ආයතනයේ කාර්ය මණ්ඩල ව්‍යුහය (Staff-to-Aircraft Ratio) ජාත්‍යන්තර ප්‍රමිතීන්ට අනුව සකස් කළ යුතු අතර, කිසිදු දේශපාලන පත්වීමකට ඉඩ නොදිය යුතුය.
2- ණය බර (Debt Restructuring) සහ ගුවන් යානා බදු දීම් (Leasing) ප්‍රතිසංවිධානය:
ගුවන් සේවය සතු බරපතලම ගැටලුව වන්නේ පැරණි ණය සහ අධික මිලට ගෙන ඇති ගුවන් යානා බදු (High Lease Rates) ගිවිසුම්ය. IFC ආයතනයේ සහය ඇතිව, මෙම ණය සහ බදු ගිවිසුම් ණය හිමියන් සමඟ සාකච්ඡා කර නැවත ප්‍රතිව්‍යුහගත කරගත යුතුය. නැතහොත් නව ආයෝජකයෙකු මෙයට කැමැත්ත පළ නොකරනු ඇත.
3- 'Hub and Spoke' කලාපීය උපායමාර්ගයකට මාරු වීම:
දිගු ගුවන් ගමන් (Long-haul flights) හරහා යුරෝපය සමඟ තරඟ කරනවාට වඩා, ශ්‍රී ලංකාවේ භූගෝලීය පිහිටීම භාවිත කරමින් ඉන්දියාව, මැදපෙරදිග සහ අග්නිදිග ආසියාව (Southeast Asia) යා කරන කලාපීය ගුවන් ගමන් කේන්ද්‍රස්ථානයක් (Regional Hub) ලෙස ශ්‍රී ලංකන් ගුවන් සේවය නැවත ස්ථානගත (Reposition) කළ යුතුය. එමඟින් කෙටිකාලීනව වැඩි ලාභයක් ඉපයිය හැක.
(සටහන | සම්පත් ධීරසේකර)
මුලාශ්‍රය
Hans Wijayasuriya to lead latest SriLankan Airlines restructure
