ඇඟලුම් ආදායම බහී; ආනයන වියදම අහසට: ලංකාවේ වෙළෙඳ ගිණුම අනතුරක ද?

ලංකාවේ ආර්ථිකයට වැඩිම විදේශ විනිමය ප්‍රමාණයක් රැගෙන එන ඇඟලුම් ක්ෂේත්‍රය මේ වන විට පසුබෑමකට ලක්වෙමින් පවතී. ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ නවතම දත්ත වාර්තා පෙන්වා දෙන්නේ 2026 වසරේ මුල් මාස හතර තුළ රෙදිපිළි හා ඇඟලුම් අපනයන ආදායම සියයට 7.3 කින් පහළ ගොස් ඇති බවයි.

ඒ අනුව, පසුගිය වසරේ මුල් මාස හතරේදී ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 1,751.8 ක් වූ ඇඟලුම් ආදායම, මෙවර ඩොලර් මිලියන 1,624.7 දක්වා අඩු වී තිබේ. ගෝලීය වෙළෙඳපොළේ තරගකාරීත්වය සහ ඇණවුම් ලැබීමේ අඩුවීම මීට ප්‍රධාන හේතු ලෙස ආර්ථික විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති. ලංකාවේ ප්‍රධානතම අපනයන ඉපැයීම් මාර්ගයක් මෙලෙස අවදානමට ලක්වීම සමස්ත ආර්ථිකයේ ඉදිරි ගමනට සුභ ලකුණක් නොවේ.

වියදම් පියස්ස උඩට; වෙළෙඳ හිඟය පුළුල් වෙයි

ඇඟලුම් ක්ෂේත්‍රයේ බිඳවැටීමක් පැවතියද, රටේ සමස්ත අපනයන ආදායම සුළු වර්ධනයක් පෙන්වයි. එය ඩොලර් මිලියන 4,315.6 සිට මිලියන 4,534.9 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇත. එහෙත්, ගැටලුව පවතින්නේ අපනයන වර්ධනය අභිබවා ආනයන වියදම ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යාම තුළයි.

2026 මුල් මාස හතරේ සමස්ත ආනයන වියදම සියයට 25.2 ක දැවැන්ත වර්ධනයක් සටහන් කරමින් ඩොලර් මිලියන 8,227.9 දක්වා ඉහළ ගොස් තිබේ. මෙහිදී පාරිභෝගික භාණ්ඩ ආනයනය සියයට 32.8 කින්ද, අතරමැදි භාණ්ඩ සියයට 24.1 කින්ද, ආයෝජන භාණ්ඩ සියයට 19.8 කින්ද වැඩි වී ඇත. මේ හේතුවෙන් රටින් පිටතට ගලායන ඩොලර් ප්‍රමාණය ඉහළ ගොස් ඇති අතර, ජනවාරි - අප්‍රේල් කාලය තුළ මෙරට වෙළෙඳ හිඟය ඩොලර් මිලියන 3,693 දක්වා භයානක ලෙස පුළුල් වී තිබේ.

සංවර්ධන උගුල සහ ඉදිරි අභියෝගය

මෙම ආර්ථික චිත්‍රය දෙස සමබරව බැලීමේදී පැති දෙකක් දැකිය හැකිය. ආනයන වියදම් ඉහළ යාම දෙස එක් අතකින් සර්වශුභවාදීව බැලිය හැකියි. විශේෂයෙන්ම අතරමැදි සහ ආයෝජන භාණ්ඩ (යන්ත්‍ර සූත්‍ර සහ අමුද්‍රව්‍ය) ආනයනය ඉහළ යාමෙන් අදහස් වන්නේ රට තුළ කාර්මික සහ නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලිය නැවත පණගැන්වෙමින් පවතින බවයි. එය දිගුකාලීන සංවර්ධනයට රුකුලකි.

නමුත් අනෙක් අතට, පාරිභෝගික භාණ්ඩ ආනයනය සියයට 32 කට වඩා ඉහළ යාම සහ ඇඟලුම් වැනි ප්‍රධාන ආදායම් මාර්ග සිඳී යාම, රට නැවතත් දැඩි ඩොලර් අර්බුදයකට ඇද දැමීමට සමත්ය. උපයන ප්‍රමාණයට වඩා වැය කරන ප්‍රමාණය වේගයෙන් ඉහළ යාම දිගටම පැවතුණහොත්, රුපියලේ අගය ස්ථාවරව තබා ගැනීම සහ විදේශ සංචිත කළමනාකරණය ඉදිරි මාස කිහිපය තුළ රජයට දැඩි අභියෝගයක් වනු ඇත.

(සටහන: මෙම වාර්තාව ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ (CBSL) නිල ආර්ථික දර්ශක සහ ප්‍රකාශන පාදක කර ගනිමින් සකස් කරන ලද්දකි.)

(මුලාශ්‍රය - adaderana.lk)