නියාමන පියවර සහ මාස හයක කාලසීමාව
කොළඹ කොටස් වෙළෙඳපොළේ (CSE) ලැයිස්තුගත ඉන්ඩස්ට්‍රියල් ඇස්ෆෝල්ට්ස් (Industrial Asphalts (Ceylon) PLC) සමාගමේ සුරැකුම්පත් ඔක්තෝබර් 20 වැනිදා සිට ක්‍රියාත්මක වන පරිදි 'නිරීක්ෂණ ලැයිස්තුව' (Watch List) වෙත මාරු කර තිබේ.
2026 මාර්තු 31 න් අවසන් වූ මූල්‍ය වර්ෂයට අදාළව, බාහිර විගණකවරුන් වන බී.ආර්. ද සිල්වා සහ සමාගම (B.R. De Silva & Co.) විසින් මූල්‍ය ප්‍රකාශන සඳහා වගකීම් විමුක්ත ප්‍රකාශයක් (Disclaimer of opinion) නිකුත් කිරීම මෙම දැඩි නියාමන පියවරට හේතුවයි.
කොටස් වෙළෙඳපොළ ලැයිස්තුගත කිරීමේ රීති අනුව, මෙම විගණන ගැටලු මාස 6ක් ඇතුළත විසඳා ගැනීමට පාලක මණ්ඩලය අපොහොසත් වුවහොත් සමාගමේ කොටස් ගනුදෙනු අත්හිටුවීමට (Trading Suspension) සිදුවේ. එම අත්හිටුවීම මාස 12ක් ඉක්මවා ගියහොත් සමාගම කොටස් වෙළෙඳපොළෙන් ඉවත් කිරීමේ (Delisting) නෛතික ක්‍රියාමාර්ගය ක්‍රියාත්මක වනු ඇත.
KPMG තක්සේරුව සහ කළමනාකාරීත්ව අත්තිකාරම් ගැටලුව
දෙපාර්ශ්වය අතර මතභේදය ප්‍රධාන කරුණු තුනක් වටා ගෙතී පවතී. ඉන් ප්‍රධානතම කරුණ වන්නේ ආයෝජන දේපළවල වටිනාකම තක්සේරු කිරීමයි.
අදාළ දේපළ තක්සේරුව කීපීඑම්ජී (KPMG Real Estate & Valuation Services) ආයතනය මඟින් සිදුකර ඒ සඳහා අවශ්‍ය ක්‍රමවේද හා උපකල්පන ලිඛිතව ලබාදුන්නද, විගණකවරුන් එය ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට නිසි හේතු දක්වා නැති බව පාලක මණ්ඩලයේ ස්ථාවරයයි. එහෙත්, පිළිගත් ආයතනයක තක්සේරු වාර්තාවක් තිබූ පමණින් විගණන ප්‍රමිතීන් ඉබේ සම්පූර්ණ නොවන බව මූල්‍ය විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.
දෙවන ගැටලුව මතු වන්නේ ප්‍රධාන කළමනාකාරීත්ව සාමාජිකයෙකුට (Key Management Personnel) ලබාදුන් අත්තිකාරම් මුදලක් මුල්කරගෙනය. එම මුදල පසුව සම්පූර්ණයෙන්ම ආපසු ගෙවා ඇති අතර, ගනුදෙනුවේ වලංගුභාවය තහවුරු කරමින් ස්වාධීන නීති උපදෙස් දෙකක්ම සමාගමේ විගණන කමිටුව වෙත ලැබී තිබේ.
කෙසේවෙතත්, අභ්‍යන්තර විශේෂඥයෙකුගේ මතය සලකා බලමින් බාහිර විගණකවරුන් එම නීති උපදෙස් ප්‍රතික්ෂේප කර ඇත්තේ ගනුදෙනුව නිසි අනුමැතියකින් හා හෙළිදරව්වකින් තොරව සිදුවී ඇතිද යන සැකය මතු කරමිනි.
විලම්බිත බදු අර්බුදය සහ ඉදිරි පියවර
මීට අමතරව, ආයෝජන දේපළ නැවත තක්සේරු කිරීමේදී පැනනගින තාවකාලික වෙනස්කම් මත 'විලම්බිත බදු' (Deferred Tax) ගණනය කිරීම පිළිබඳව ද දෙපාර්ශ්වය අතර එකඟතාවක් නොමැත. මෙවැනි ගිණුම්කරණ මතභේද සමාගමක වාර්තාගත ලාභයට, වගකීම්වලට මෙන්ම කොටස් හිමියන්ගේ හිමිකාරීත්වයට ද සෘජුව බලපායි.
සමාගමේ කොටස් මිල කෙරෙහි එල්ල වන ක්ෂණික බලපෑමට එහා යමින්, ආයතනික ආයෝජකයින් සහ ණය ලබාදෙන බැංකු පවා මෙවැනි අවස්ථාවලදී සමාගමේ මූල්‍ය ස්ථාවරත්වය පිළිබඳව දෙවරක් සිතීමට පෙළඹේ.
නිරීක්ෂණ ලැයිස්තුවෙන් ඉවත්වීම සඳහා ස්වාධීන විගණන මතයක් ලබාගැනීමටත්, බී.ආර්. ද සිල්වා සමාගමේ තීරණයට පාදක වූ අභ්‍යන්තර කරුණු විමසීමටත් පාලක මණ්ඩලය සැලසුම් කර ඇත.
විගණකවරයාගේ වගකීම් විමුක්තිය යනු වංචාවක් තහවුරු වීමක් නොවන සේම, පාලක මණ්ඩලයේ තර්කය මත පමණක් ආයෝජකයන්ට සෑහීමකට පත්විය නොහැක. ඉදිරි මාස හය තුළ ස්වාධීන සාක්ෂි සහ විනිවිදභාවයෙන් යුතු මූල්‍ය හෙළිදරව් කිරීම් මඟින් ආයෝජක විශ්වාසය යළි ගොඩනැඟීම සමාගමේ පැවැත්ම තීරණය කරනු ඇත.
වැඩිදුර තොරතුරු ඇතුළත් මූලාශ්‍ර සබැඳි
කොළඹ කොටස් වෙළෙඳපොළ නිල නිවේදන හා ලැයිස්තුගත කිරීමේ රෙගුලාසි:
ශ්‍රී ලංකා ගිණුම්කරණ සහ විගණන ප්‍රමිති අධීක්ෂණ මණ්ඩලය (SLAASMB):