ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ ප්‍රතිසංස්කරණ ඉලක්ක සපුරාලමින් පැමිණිලි 3,000කට අධික සංඛ්‍යාවක් විමර්ශනයට
ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍ය හා දේශපාලන ක්ෂේත්‍රයේ විනිවිදභාවය තහවුරු කිරීම සහ අයථා වත්කම් උපයන්නන්ට එරෙහි නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමේ ක්‍රියාවලිය තීරණාත්මක නව අදියරකට එළැඹ තිබේ. අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභාව (CIABOC) මූලික විමර්ශන මට්ටමින් ඔබ්බට යමින්, නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීම, අත්අඩංගුවට ගැනීම් සහ අධිකරණමය ක්‍රියාමාර්ග කඩිනම් කිරීමේ දැඩි ප්‍රතිපත්තියකට අවතීර්ණ වී ඇති බව වාර්තා වේ.
මීට ප්‍රධානතම හේතුව වී ඇත්තේ 2023 අංක 9 දරන දූෂණ විරෝධී පනත යටතේ ස්ථාපිත කෙරුණු මධ්‍යගත ඉලෙක්ට්‍රොනික වත්කම් සහ බැරකම් ප්‍රකාශන පද්ධතිය (Centralised Electronic Assets and Liabilities Declaration System) පූර්ණ වශයෙන් බලාත්මක වීමයි.
කඩදාසි ගොනුවලින් ඩිජිටල් දැලකට: විෂය පථය 160,000 දක්වා ඉහළට
මීට පෙර ක්‍රියාත්මක වූ ලිඛිත (කඩදාසි මඟින් සිදු කළ) ක්‍රමවේදය යටතේ වත්කම් ප්‍රකාශ ඉදිරිපත් කිරීම ආවරණය වූයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ රාජ්‍ය නිලධාරීන් 300කගේ පමණ සීමිත පිරිසකට පමණි. එහෙත් නව ඩිජිටල්කරණ ප්‍රතිසංස්කරණ ඔස්සේ දේශපාලනඥයන්, මහජන නියෝජිතයන් සහ ජ්‍යෙෂ්ඨ පරිපාලන නිලධාරීන් ඇතුළුව 160,000කට අධික පිරිසක් අනිවාර්යයෙන්ම සිය වත්කම් බැරකම් විද්‍යුත් පද්ධතියට ඇතුළත් කළ යුතු තත්ත්වයක් නිර්මාණය වී තිබේ.
පැවති සාම්ප්‍රදායික ක්‍රමවේදයේ පැවති අඩුපාඩු, ලේඛන විකෘති කිරීමේ හැකියාව සහ හෙළි නොකළ වත්කම් හඳුනාගැනීමට තිබූ බාධා මෙම ඩිජිටල් පද්ධතිය මඟින් සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ අවම කර ඇතැයි මුදල් අමාත්‍යාංශයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරියෙක් සඳහන් කළේය. පද්ධතියේ ඇති වූ තදබදය සැලකිල්ලට ගනිමින් ලබාදුන් කෙටි දිගුවෙන් අනතුරුව, වත්කම් ප්‍රකාශන භාරදීමේ අවසන් දිනය පසුගිය ජූලි 07 වැනිදායින් අවසන් විය. ඒ අනුව නියමිත දිනට වත්කම් ප්‍රකාශ ඉදිරිපත් නොකළ නිලධාරීන්ට එරෙහිව මූල්‍ය දඩ, විනය ක්‍රියාමාර්ග සහ අධිකරණමය ක්‍රියාමාර්ග ගැනීමට කොමිසමට පූර්ණ බලය හිමිව ඇත.
IMF ප්‍රතිසංස්කරණ සහ දේශපාලනඥයන්ගේ වත්කම් විවෘත වීම
මෙම ඩිජිටල් වේදිකාව ක්‍රියාත්මක කිරීම ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල (IMF) සමඟ ඇති කරගත් විස්තීර්ණ ණය පහසුකම් (EFF) වැඩසටහනේ පාලන ප්‍රතිසංස්කරණ (Governance Diagnostic Assessment) යටතේ වන ප්‍රධාන ව්‍යුහාත්මක ඉලක්කයක් (Structural Benchmark) ලෙසද සැලකේ.
නව නීතිමය රාමුව තුළ තොරතුරු ලබාගැනීමේ පැහැදිලි වෙනසක් හඳුන්වා දී ඇත:
| දේශපාලනඥයන් සහ තේරීපත් වූ නියෝජිතයන්:
මොවුන් සහ ඔවුන්ගේ යැපෙන්නන්ගේ වත්කම් තොරතුරු මහජනතාවට සීමාවකින් තොරව විවෘතව පරීක්ෂා කළ හැකිය.
| රාජ්‍ය නිලධාරීන්:
අනවශ්‍ය දත්ත ප්‍රසිද්ධියට පත් නොවුණද, අල්ලස් කොමිසමේ විගණන සහ විමර්ශන සඳහා ඔවුන්ගේ සම්පූර්ණ තොරතුරු නිරීක්ෂණයට අවස්ථාව සලසා ඇත.
පැමිණිලි 3,000ක් සහ ප්‍රබලයන් ඉලක්ක වූ විමර්ශන
2026 වසරේ මුල් මාස හතර තුළ පමණක් අල්ලස් හා දූෂණ සම්බන්ධයෙන් පැමිණිලි 3,349ක් අල්ලස් කොමිසමට ලැබී තිබේ. ඉන් නඩු 314ක් මේ වන විටත් අධිකරණ හමුවේ විභාග වෙමින් පවතින අතර තවත් පැමිණිලි සිය ගණනක් පිළිබඳ විමර්ශන කඩිනම් කර ඇත.
විශේෂයෙන්ම මහා පරිමාණ සහ සංවිධානාත්මක වංචා සම්බන්ධයෙන් හඳුනාගත් ප්‍රධාන පැමිණිලි 300ක් පිළිබඳ පරීක්ෂණ විශේෂ ප්‍රමුඛතාවක් යටතේ සිදු කෙරේ. මීට පෙර පැවති පාලන සමයන්හි කැබිනට් අමාත්‍ය ධුර දැරූ 15 දෙනෙකුට අදාළ ලිපිගොනු ද මීට ඇතුළත් බව වාර්තා වන අතර, ප්‍රමාණවත් සාක්ෂි සම්පූර්ණ වීමෙන් පසු ඔවුන්ට එරෙහිව නීතිමය පියවර ගැනීමේ සූදානමක් පවතී.
මීට අමතරව, මෙරට ප්‍රධාන පෙළේ වාණිජ බැංකු කිහිපයක ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරීන් සම්බන්ධ විදෙස් මුදල් හුවමාරු (Telegraphic Transfers) සහ නීතිවිරෝධී ලෙස විදේශයන් වෙත මුදල් සංසරණය කිරීම් පිළිබඳවද විශේෂ විමර්ශනයක් අරඹා ඇති අතර, ඒවායේ සාක්ෂි හා අධිකරණ තීන්දු මත ඉදිරි ක්‍රියාමාර්ග තීරණය වනු ඇත.
ඩිජිටල් දත්ත පද්ධතියක් මඟින් විශාල තොරතුරු ප්‍රමාණයක් රැස් කිරීම පමණක් නොව, එම තොරතුරු ප්‍රායෝගික විමර්ශන, අයථා වත්කම් රාජසන්තක කිරීම් සහ නීතිය නිසි පරිදි ක්‍රියාත්මක කිරීම දක්වා මෙහෙයවීම ශ්‍රී ලංකාවේ දූෂණ විරෝධී යාන්ත්‍රණය හමුවේ ඇති ප්‍රධාන අභියෝගයයි.
වැඩිදුර කියවීම සඳහා:
CIABOC Escalates Crackdown as Digital Asset System Exposes Hidden Wealth
අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභාව (CIABOC) - නිල වත්කම් ප්‍රකාශන පද්ධතිය
Transparency International Sri Lanka (TISL) - වත්කම් ප්‍රකාශන ප්‍රතිසංස්කරණ වාර්තාව
ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල (IMF) - ශ්‍රී ලංකා පාලන ප්‍රතිසංස්කරණ වාර්තාව (Governance Diagnostic Assessment)
