වාහන ආනයන උන්මාදය හමුවේ මතුවන බරපතළ ආර්ථික අභියෝගය

වසර ගණනාවක ආනයන තහනම ඉවත් කරමින් මෝටර් රථ වෙළඳපොළ විවෘත කිරීමත් සමඟ මෙරට තුළ දැවැන්ත පාරිභෝගික ඉල්ලුමක් නිර්මාණය වී තිබේ. රේගු හා සුරාබදු හරහා රජයේ ආදායම ශක්තිමත් වීම පැහැදිලි මූල්‍ය වාසියක් වුවද, ඒ පිටුපස ඇති සැබෑ විදේශ විනිමය පිරිවැය කෙරෙහි ආර්ථික නිරීක්ෂකයන්ගේ දැඩි අවධානය යොමුව ඇත.

ඩොලර් බිලියන 3.8ක ආනයන බිල

වාහන ආනයන සීමා පියවරෙන් පියවර ලිහිල් කළ දා සිට මේ දක්වා වාහන 800,000 කට අධික ප්‍රමාණයක් මෙරටට පැමිණ ඇති බව වාර්තා වේ. ඒ සඳහා වැයවී ඇති සමස්ත මුදල ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 3.8 කි.

ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකු වාර්තාවලට අනුව, 2026 වසරේ මුල් මාස නවය තුළ පමණක් මෝටර් රථ ආනයනයට වැයවූ මුදල ඩොලර් බිලියන 1.871 ක් ඉක්මවයි. මෙය මෙරට සමස්ත වෙළඳ භාණ්ඩ ආනයන වියදමෙන් 10%කට ආසන්න ප්‍රමාණයකි.

භාණ්ඩාගාරයට රුපියල්: ගෙවීම්වලට ඩොලර්

රේගුව හරහා ලැබෙන බදු ආදායමෙන් රජයේ රුපියල් හිඟය පියවා ගැනීමට මනා පිටුවහලක් ලැබේ.

වාහන මිලදී ගැනීමට මෙන්ම ඒවා පවත්වාගෙන යාමට වැය වන්නේ සීමිත විදේශ විනිමයයි. දේශීය මුදලින් එකතු වන බදු ආදායමෙන් පමණක් රටින් පිටවන ඩොලර් පියවාගත නොහැකි බව ස්වාධීන ආර්ථික විශ්ලේෂකයින් පෙන්වා දෙයි.

ඉන්ධන බිල 51.5%කින් ඉහළට

වාහනයක් මෙරටට ගෙන්වීම එක්වරක් පමණක් සිදුවන ඩොලර් වියදමක් වුවද, එහි ධාවන කාලය පුරා ඛනිජ තෙල්, බැටරි සහ අමතර කොටස් සඳහා දිගින් දිගටම විදේශ විනිමය වැයවේ.

2026 පළමු මාස නවයේදී මෙරට ඉන්ධන ආනයන වියදම ඩොලර් බිලියන 4.49ක් දක්වා 51.5% කින් සීඝ්‍රයෙන් ඉහළ ගියේය. ෆොසිල ඉන්ධන මත යැපෙන පෞද්ගලික වාහන ප්‍රමාණය වැඩිවීම, ලෝක වෙළඳපොළේ තෙල් මිල වෙනස්වීම් හමුවේ මෙරට ආර්ථිකය දැඩි අවදානමකට ඇද දැමීමකි.

යතුරුපැදි රැල්ල සහ ගෘහස්ථ ණය බර

ජේ.බී. සිකියුරිටීස් (JB Securities) වෙළඳපොළ දත්තයන්ට අනුව පසුගිය සැප්තැම්බර් මාසයේ ලියාපදිංචි කළ වාහන 54,214 න් 38,000කට වැඩි ප්‍රමාණයක් යතුරුපැදි සහ ස්කූටර් වේ.

මෙහිදී ගැනුම්කරුවන්ගෙන් 54.4%ක්ම ලීසිං සහ ණය පහසුකම් ලබාගෙන තිබීමෙන් පෙනී යන්නේ සාමාන්‍ය පවුල්වල ගෘහස්ථ ණය බර ඉහළ යමින් පවතින බවයි.
අනෙක් අතට, නාගරික මාර්ග තදබදය නිසා සිදුවන ඉන්ධන නාස්තිය සහ ඵලදායී වැඩකරන පැය අහිමිවීමෙන් දිනකට රටට සිදුවන පාඩුව රුපියල් බිලියනයකට ආසන්න බවට විවිධ අධ්‍යයන මඟින් ඇස්තමේන්තු කර තිබේ.

දිගුකාලීන දැක්මක අවශ්‍යතාව

පරණ වූ වාහන වෙනුවට නව වාහන එක්වීම සහ පාරිභෝගික අවශ්‍යතා සපුරාලීම සාධාරණ පියවරකි.

විදේශ ණය සේවාකරණය සහ අත්‍යවශ්‍ය සේවා වෙනුවෙන් ඩොලර් සංචිත රැකගත යුතු පසුබිමක, මෙවැනි පරිභෝජන වියදම් දිගුකාලීනව දරාගත හැකිද යන්න විමසා බැලිය යුතුය. පොදු ප්‍රවාහනය නංවාලීම සහ විදුලි වාහන (EV) දිරිගැන්වීම වැනි පුළුල් ප්‍රතිපත්තියක් නොමැතිව, වාහන ආනයනයෙන් ලැබෙන රුපියල් බදු ආදායම පමණක් සැමරීමෙන් රටේ සැබෑ ආර්ථික ශක්තිය මැනිය නොහැක.