වෙළෙඳ ඒකාබද්ධතාව, රාජ්‍ය ව්‍යවසාය ප්‍රතිසංස්කරණ සහ ජනවිකාස අභියෝග ආර්ථික වර්ධනයට තීරණාත්මක සාධක බවට හඳුනාගැනේ
ශ්‍රී ලංකාව මුහුණ දුන් දැඩි මූල්‍ය අර්බුදයෙන් පසු ක්‍රියාවට නැංවූ සාර්ව ආර්ථික ප්‍රතිසංස්කරණ මගින් මූලික ආර්ථික ස්ථාවරත්වයක් අත්පත් කරගෙන ඇති නමුත්, ඉදිරි තීරණාත්මක පියවර වන්නේ වෙළෙඳපොළ තරගකාරිත්වය වළක්වන ව්‍යුහාත්මක බාධක ඉවත් කිරීම බව ආර්ථික විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.
ශ්‍රී ලංකා - කොරියානු ව්‍යාපාරික කවුන්සිලය (Sri Lanka–Korea Business Council) විසින් සංවිධානය කරන ලද "ශ්‍රී ලංකාවේ අනාගතය: පුරෝකථන, අවස්ථා සහ අභියෝග" (Sri Lanka’s Future: Forecast, Scenarios and Challenges) මැයෙන් පැවති සම්මන්ත්‍රණයකදී අදහස් දක්වමින් ඇඩ්වොකාටා ආයතනයේ (Advocata Institute) සභාපති සහ ප්‍රකට ආර්ථික විද්‍යාඥ මුර්තාසා ජැෆර්ජි මේ බව අවධාරණය කළේය.
ආර්ථිකය යථා තත්ත්වයට පත්කිරීම සඳහා නව නීති පැනවීමෙන් ඔබ්බට ගොස් ආර්ථික ව්‍යුහය පුළුල් පරිවර්තනයකට ලක් කිරීමේ අවශ්‍යතාව ඔහු එහිදී පැහැදිලි කළේය.
වෙළෙඳපොළ තරගකාරිත්වය සහ ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති
ඵලදායිතාව ඉහළ නැංවීමේ ප්‍රධානතම ගාමක බලවේගය වන්නේ සක්‍රීය වෙළෙඳපොළ තරගකාරිත්වය බව පෙන්වා දුන් ජැෆර්ජි, මෙරට ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති සම්පාදනයේදී පටු කණ්ඩායම්වල වරප්‍රසාද ආරක්ෂා වීම වැළැක්විය යුතු බව සඳහන් කළේය.
සාම්ප්‍රදායිකව පැවති දේශීය නිෂ්පාදන පමණක් ආරක්ෂා කිරීමේ සහ ආනයන සීමා කිරීමේ ප්‍රවේශය වෙනුවට ගෝලීය වෙළෙඳපොළ ඉල්ලුමට සරිලන නිෂ්පාදන ආර්ථිකයක් කරා යොමු විය යුතු බව ඔහු පැවසීය.
"ශ්‍රී ලංකාව කළ යුත්තේ ලෝකයට අවශ්‍ය දේ නිෂ්පාදනය කිරීමයි." - මුර්තාසා ජැෆර්ජි
නැගෙනහිර සහ අග්නිදිග ආසියානු රටවල් සාර්ථක අපනයන ආර්ථිකයන් ගොඩනැගීමේදී ජාත්‍යන්තර නිෂ්පාදන ජාලයන් හා බද්ධ වෙමින් ආනයන හා අපනයන ක්‍රියාවලිය විවෘත කළ ආකාරය මෙහිදී නිදසුන් ලෙස ඉදිරිපත් කෙරිණි. ආර්ථික සංකීර්ණතා දර්ශකයේ (Economic Complexity Index) වියට්නාමය 65 වැනි ස්ථානයේ සිට 45 වැනි ස්ථානය දක්වා ඉදිරියට යද්දී, ශ්‍රී ලංකාව 89 වැනි ස්ථානයේ සිට 83 වැනි ස්ථානය දක්වා පමණක් සුළු ප්‍රගතියක් ලබා තිබීමෙන් මෙම වෙනස පැහැදිලි වන බව ද ඔහු පෙන්වා දුන්නේය.
විදෙස් ආයෝජන සහ ඩයස්පෝරා දායකත්වය
විදේශ සෘජු ආයෝජන (FDI) මෙරටට ලබාගැනීමේදී ප්‍රාග්ධනය සම්පාදනයට පමණක් සීමා නොවී, තාක්ෂණය, දැනුම සහ ජාත්‍යන්තර වෙළෙඳ ජාලයන් ශ්‍රී ලංකාවට ගලා ඒම කෙරෙහි ප්‍රමුඛත්වය දිය යුතු බව සාකච්ඡා විය.
ජාත්‍යන්තර ආයතනවල වසර ගණනාවක් පළපුරුද්ද ලබා ඇති ශ්‍රී ලාංකික ඩයස්පෝරා වෘත්තිකයන් සතු ගෝලීය වෙළෙඳපොළ සබඳතා, කළමනාකරණ හැකියාවන් සහ තාක්ෂණික දැනුම මෙරට නිෂ්පාදන විවිධාංගීකරණයට යොදාගැනීමේ හැකියාව ද මෙහිදී අවධාරණය කෙරිණි.
රාජ්‍ය ව්‍යවසාය ප්‍රතිසංස්කරණ සහ නීතිමය රාමුව
රාජ්‍ය ව්‍යවසායන් (SOEs) පෞද්ගලික අංශය සමඟ තරග කරන ක්ෂේත්‍රවලදී සාධාරණ තරගකාරිත්වයට ඇති වන බාධා අවම කිරීම සඳහා රාජ්‍ය ව්‍යවසායන් වාණිජමය වශයෙන් ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීම වැදගත් පියවරක් ලෙස හඳුනාගෙන ඇත.
ඒ අනුව, නව බංකොලොත්භාවය පිළිබඳ නීතිමය රාමුව (Insolvency Framework) සහ රාජ්‍ය-පෞද්ගලික හවුල්කාරිත්ව (PPP) පනත් කෙටුම්පත් ඇතුළු ආයතනික ප්‍රතිසංස්කරණ කිහිපයක් දැනටමත් සම්පාදනය වෙමින් පවතී. කෙසේ වෙතත්, නීතිමය ක්‍රියාවලිය සහ පරිපාලනමය විනිවිදභාවය සුරකිමින් මෙම ප්‍රතිසංස්කරණ ක්‍රියාත්මක කිරීමේ වැදගත්කම ද මෙහිදී සාකච්ඡාවට බඳුන් විය.
ජනවිකාස අභියෝග සහ ශ්‍රම බලකාය
ප්‍රතිපත්තිමය සාධකවලට අමතරව ශ්‍රී ලංකාව මුහුණ දෙන ප්‍රධානතම අභියෝගයක් වන්නේ ශ්‍රම බලකායේ ඵලදායිතාව සහ ජනවිකාස වෙනස්වීමයි:
| උපත් අනුපාතිකය පහළ යාම: වාර්ෂික උපත් සංඛ්‍යාව 370,000 සීමාවේ සිට 240,000 දක්වා පහත වැටීම.
| තරුණ ශ්‍රමික සංක්‍රමණය: වෘත්තීය හා දක්ෂ තරුණ ශ්‍රමිකයන් විදේශගත වීම ඉහළ යාම.
| කාන්තා ශ්‍රම දායකත්වය: මෙරට කාන්තා ශ්‍රම බලකා සහභාගීත්වය තවමත් 30% ක පමණ මට්ටමක පැවතීම.
ආර්ථික ස්ථාවරත්වය දිගුකාලීන සමෘද්ධියක් බවට පත් කරගැනීම සඳහා තරගකාරිත්වය, වෙළෙඳ ඒකාබද්ධතාව, ශ්‍රමික කුසලතා සංවර්ධනය සහ ඵලදායිතාව ඉහළ නැංවීම අත්‍යවශ්‍ය මූලික සාධක බව ආර්ථික විද්‍යාඥයින්ගේ පොදු නිගමනයයි.
මුලාශ්‍රය :
Lanka News වාර්තාව :
High Returns, Low Wages: Inside Sri Lanka’s Unequal Recovery
