අපනයන ක්ෂේත්‍රයට අලුත් බදු එන්නතක්
ලෝක වෙළෙඳපොළ සමඟ කරට කර සටනක යෙදී සිටින දේශීය අපනයනකරුවන්ට යම් අස්වැසිල්ලක් ගෙනදෙන තීරණයක් රජය නිවේදනය කර තිබේ. නිෂ්පාදන පිරිවැය පහත හෙළීමේ අරමුණින්, අපනයන ඉලක්ක කරගත් භාණ්ඩ සඳහා පිටරටින් ගෙන්වන අමුද්‍රව්‍ය හා යන්ත්‍රසූත්‍ර මත පනවා ඇති තීරුබදු ඉවත් කිරීමට හෝ අඩු කිරීමට පියවර ගැනීම ඊට හේතුවයි.
මෙම පහසුකම හිමිවන්නේ ශ්‍රී ලංකා රේගුව සතු 'අපනයන සැකසුම් සඳහා වන තාවකාලික ආනයන ක්‍රමවේදය' (TIEP Scheme) හරහාය. කර්මාන්ත හා ව්‍යවසායකත්ව සංවර්ධන අමාත්‍ය සුනිල් හඳුන්නෙත්ති මහතා සිය ‘Ask Handun’ සමාජ මාධ්‍ය සංවාදය අතරතුර මේ බව තහවුරු කළේය.
අමාත්‍යවරයා අවධාරණය කළේ දේශීය ව්‍යාපාරිකයින්ට ජාත්‍යන්තරව තරග කිරීමේ හැකියාව ශක්තිමත් කිරීම මෙම සහනයේ පරම අභිප්‍රාය බවයි. මේ සඳහා වන ලියාපදිංචි කිරීම් කර්මාන්ත අමාත්‍යාංශය හරහා සෘජුවම සිදුකරගත හැකිය.
නිෂ්පාදකයින් හමුවේ ඇති නොවිසඳුණු ගැටලු
අමුද්‍රව්‍ය මත පැටවෙන අධික ආනයනික බදු හේතුවෙන් ශ්‍රී ලාංකේය අපනයන නිෂ්පාදනවල මිල ලෝක වෙළෙඳපොළ හමුවේ ඉහළ අගයක සිරවී තිබේ. මෙවන් පසුබිමක බදු ලිහිල් කිරීම නිසැකවම පැසසුම් කටයුතු ප්‍රතිපත්තිමය පියවරකි.
එහෙත්, ආර්ථික විශ්ලේෂකයින් සහ නිෂ්පාදකයින් මතු කරන්නේ ප්‍රායෝගික ප්‍රශ්න කිහිපයකි. මෙම සහනය නිශ්චිතවම හිමිවන කර්මාන්ත මොනවාද? ලබාදෙන තීරුබදු සහන ප්‍රතිශතය කොපමණද? ලියාපදිංචි වී අවසර ලබාගැනීමට කොපමණ කාලයක් ගතවේද? මෙම තොරතුරු ඇතුළත් නිල මාර්ගෝපදේශ තවමත් කරළියට පැමිණ නැත.
සුළු ව්‍යවසායකයාට ලැබෙන සැබෑ ඉඩ
රාජ්‍ය ආයතනවල පවතින සංකීර්ණ ලිපිලේඛන ක්‍රියාවලිය සෑමවිටම මෙරට සුළු හා මධ්‍ය පරිමාණ (SME) නිෂ්පාදකයා අධෛර්යමත් කරන සාධකයකි. වෙනමම ලේඛන අංශ නඩත්තු කරන දැවැන්ත සමාගම්වලට මෙවැනි සහන ලබාගැනීම පහසු වුවද, කුඩා පරිමාණ ව්‍යවසායකයාට නිලධාරිවාදී බාධක ජයගැනීම බරපතල අභියෝගයකි.
මෙම ක්‍රියාවලිය සම්පූර්ණයෙන්ම සරල සහ විනිවිදභාවයෙන් යුතු එකක් බවට පත්නොවුණහොත්, එහි ප්‍රතිලාභය සුළුතරයක් වූ මහා පරිමාණ ව්‍යාපාරිකයින් අතට පමණක් කේන්ද්‍රගත වීමේ අවදානමක් පවතින බව ස්වාධීන නිරීක්ෂකයෝ පෙන්වා දෙති. එමෙන්ම, බදු සහන යටතේ ගෙන්වන අමුද්‍රව්‍ය දේශීය වෙළෙඳපොළට හොර රහසේ මුදාහැරීම වැළැක්වීමට විධිමත් රේගු අධීක්ෂණයක් තිබේද යන්නත් තවමත් විමතිය දනවන්නකි.
බදු සහනයෙන් ඔබ්බට ගිය යථාර්ථය
අපනයන සංවර්ධනය යනු තීරුබදු ලිහිල් කිරීමට පමණක් සීමා කළ හැක්කක් නොවේ. පිරිවැය අඩු විදුලි සැපයුමක්, සහනදායී පොලී ණය, දියුණු ලොජිස්ටික්ස් සහ කාර්යක්ෂම වරාය මෙහෙයුම් නොමැතිව ශ්‍රී ලංකාවට කලාපීය තරගකරුවන් අභිබවා යා නොහැක.
TIEP ක්‍රමවේදයට පණදීම රජයේ පැහැදිලි ප්‍රතිපත්තිමය පෙරගමනක් වුවද, ව්‍යවසායකයින් බලාපොරොත්තු වන්නේ වචනවලට එහා ගිය කාර්යක්ෂම වැඩපිළිවෙළකි. කඩදාසිවල සටහන් වන බදු සහන, බිම් මට්ටමේ කර්මාන්තශාලාවල නිෂ්පාදන ධාරිතාව සහ රටට ගලාඑන ඩොලර් ආදායම දක්වා පරිවර්තනය වීම මෙහි සැබෑ සාර්ථකත්වය මනින එකම මිණුම්දණ්ඩ වනු ඇත.
වැඩිදුර තොරතුරු ඇතුළත් විශ්වාසනීය මූලාශ්‍ර සබැඳිය:
Lankanews.lk: Export Tax Relief Promises Competitiveness, But Implementation Remains Unclear