2027 දෙවන භාගය දක්වා ඉලක්කය කල් යාමේ අවදානම
මහ බැංකුව අපේක්ෂා කරන 5% උද්ධමන ඉලක්කය සපුරා ගැනීම 2027 වසරේ දෙවන භාගය දක්වා කල් යාමේ අවදානමක් පවතින බව සෙන්ෆින් සිකියුරිටීස් (SenFin Securities) සිය නවතම පර්යේෂණ වාර්තාවෙන් පෙන්වා දෙයි.
පවතින ගෝලීය සහ දේශීය ආර්ථික පීඩනයන් හමුවේ 2026 වසර පුරාම උද්ධමනය 8% ආසන්න මට්ටමක රැඳී පැවතීමේ සම්භාවිතාවක් පවතින බව වෙළෙඳපොළ නිරීක්ෂකයෝ පවසති.
ජනවාරි මාසයේදී 2.3% ක්ව පැවති මූලික උද්ධමනය (Core Inflation) සැප්තැම්බර් වන විට 5.4% දක්වා ඉහළ ගොස් ඇත්තේ වෙළෙඳපොළේ මූලික මිල පීඩනය තවමත් සක්‍රිය මට්ටමක පවතින බවට අනතුරු අඟවමිනි.
මහ බැංකු සීමාව ඉක්මවා යාම සහ නීතිමය පසුබිම
මූල්‍ය ප්‍රතිපත්ති රාමු ගිවිසුමට (MPFA) අනුව උද්ධමනය 3% සිට 7% දක්වා වූ පරාසයක පවත්වා ගත යුතු වුවද, අඛණ්ඩව දෙවන කාර්තුවටත් එම සීමාව ඉක්මවා යාමේ සලකුණු පහළ වී තිබේ.
2024 දෙවන කාර්තුවේ සිට අඛණ්ඩව කාර්තු අටක් තිස්සේ 3% ට අඩුවෙන් පැවති උද්ධමනය, 2026 තෙවන කාර්තුවේදී 7.8% සාමාන්‍යයක් කරා ළඟා වූයේ උපරිම සීමාව වූ 7% ඉක්මවා ගිය පළමු අවස්ථාව සනිටුහන් කරමිනි.
නීතිමය ප්‍රතිපාදන ප්‍රකාරව අඛණ්ඩව කාර්තු දෙකක් එම පාලන සීමාව ඉක්මවා ගියහොත් ඒ පිළිබඳව පාර්ලිමේන්තුව වෙත විශේෂ කරුණු පැහැදිලි කිරීමේ වාර්තාවක් ඉදිරිපත් කිරීමට මහ බැංකුව බැඳී සිටියි.
තෙල් මිල, හෝමූස් අර්බුදය සහ ධනාත්මක අපේක්ෂාව
ලෝක වෙළෙඳපොළේ බ්‍රෙන්ට් බොරතෙල් බැරලයක මිල ඔක්තෝබර් මාසයේදී නැවතත් ඩොලර් 100 සීමාව ඉක්මවා යාම මෙම ඉලක්කය ප්‍රමාද වීමට බලපාන ප්‍රධාන සාධකයකි.
මිල මට්ටම් පහළ යාමට නම් බොරතෙල් බැරලයක මිල ඩොලර් 90 ට වඩා පහත වැටීම සහ හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධියේ නාවික ගමනාගමනය සාමාන්‍ය තත්ත්වයට පත්වීම අත්‍යවශ්‍ය නිරීක්ෂණ මට්ටම් ලෙස හඳුනාගෙන ඇත.
එමෙන්ම එවැනි යහපත් තත්ත්වයක් නිර්මාණය වුවහොත්, 2027 දෙවන කාර්තුව වන විට උද්ධමනය නැවත 3% - 7% ඉලක්කගත පරාසය තුළට ගෙන ඒමේ හැකියාව පවතින බවද වාර්තාවේ සඳහන් වේ.
එල්-නිනෝ අවදානම සහ ආහාර මිල ගණන්
දේශගුණික විපර්යාස හමුවේ මතුවිය හැකි එල්-නිනෝ (El Niño) තත්ත්වය හේතුවෙන් උද්ධමන ඉලක්කය සපුරා ගැනීම 2027 අග හෝ 2028 දක්වා තවදුරටත් ඇදී යා හැකි බවට අනතුරු ඇඟවේ.
මැයි සිට අගෝස්තු දක්වා කාලයේදී ආහාර උද්ධමනය 0.9% සිට 8.5% දක්වා තියුණු ලෙස ඉහළ ගිය අතර, එල්-නිනෝ බලපෑම හමුවේ ඉදිරි මාස 12-18 තුළ ආහාර උද්ධමනය තවත් 5% සිට 7% දක්වා ඉහළ ගොස්, ප්‍රධාන උද්ධමනයට 1.25% - 1.75% ක අමතර පීඩනයක් එක්කළ හැක.
කොළඹ පාරිභෝගික මිල දර්ශකයෙන් 25% ක්ම ආහාර මත පදනම් වන බැවින්, දේශීය සැපයුම් ජාලය ස්ථාවරව පවත්වා ගැනීම ඉදිරි මිල පාලනය සඳහා තීරණාත්මක සාධකයක් වනු ඇත.
වැඩිදුර තොරතුරු ඇතුළත් මූලාශ්‍ර සබැඳි 2ක්
The Morning පුවත් වාර්තාව:
ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකු නිල වාර්තා සහ මූල්‍ය දත්ත (CBSL):