ආර්ථික ස්ථාවරත්වය හමුවේ මහ බැංකුව පෙන්වාදෙන සැඟවුණු අවදානම්

ශ්‍රී ලංකා ආර්ථිකය අර්බුදයෙන් පසු ක්‍රමයෙන් යථා තත්ත්වයට පත්වෙමින් තිබුණද, මතුපිටින් පෙනෙන සැනසිලිදායක බව යටින් යම් යම් අවදානම් මතුවෙමින් පවතින බව ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ නවතම මූල්‍ය ස්ථායීතා සමාලෝචනය (FSR 2026) පෙන්වා දෙයි.

ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) ඉලක්කවලටත් පෙර මෙරට ණය තිරසරභාවය ළඟා කරගත හැකි වෙතැයි මහ බැංකු අධිපති ආචාර්ය පී. නන්දලාල් වීරසිංහ විශ්වාසය පළ කරයි. එහෙත්, රට තුළ මුදල් සංසරණය වන ආකාරය සහ සාමාන්‍ය ජනතාව ණය ලබාගන්නා රටාව දෙස මහ බැංකුව ඉතා විමසිල්ලෙන් බලා සිටින්නේ මූල්‍ය පද්ධතියේ ආරක්ෂාව තහවුරු කරගැනීම සඳහාය.

රන් භාණ්ඩ සහ වාහන ණයවලට තිරිංග

මහ බැංකු නිරීක්ෂණවලට අනුව, පසුගිය කාලයේදී රන් භාණ්ඩ උකස් තැබීම සහ වාහන මිලදී ගැනීම වෙනුවෙන් ලබාගත් ණය ප්‍රමාණය කැපී පෙනෙන ලෙස ඉහළ ගොස් තිබේ.

සාමාන්‍ය වෙළඳපොළේ රන් මිල හෝ වාහන මිලෙහි හදිසි උච්චාවචනයක් සිදුවුවහොත්, එමගින් බැංකු හා මූල්‍ය ආයතනවලට මෙන්ම ණය ලබාගත් පාරිභෝගිකයාටද ගැටලු මතු විය හැකිය. මේ නිසා, ණය ලබාදීමේදී ඇපකරයේ වටිනාකමෙන් ලබාදිය හැකි උපරිම ප්‍රතිශතය (LTV සීමාව) පහත දැමීමට මහ බැංකුව ක්‍රියා කළේය. මෙය හුදෙක් පාලන තන්ත්‍රයේ සීමා පැනවීමක් නොව, පද්ධතිය අනතුරේ වැටීම වැළැක්වීමට ගත් පූර්ව ආරක්ෂණ පියවරක් ලෙස ආර්ථික විශ්ලේෂකයෝ දකිති.  

5% ඉලක්කය සහ බාහිර ලෝකයේ බලපෑම

ආණ්ඩුව වසර සඳහා 5%ක ආර්ථික වර්ධනයක් ඉලක්ක කළද, මහ බැංකුව ඒ දෙස බලන්නේ වඩාත් ප්‍රවේශම් සහගත දෘෂ්ටියකිනි. වසරේ මුල් භාගයේ 4.7%ක වර්ධනයක් වාර්තා වූවත්, සමස්ත වසර සඳහා 4% ත් 5% ත් අතර වර්ධනයක් අපේක්ෂා කරන බව මහ බැංකු අධිපතිවරයා සඳහන් කළේය.

මධ්‍යම පෙරදිග පවතින යුදමය නොසන්සුන්තාව සහ ලෝක වෙළඳපොළේ ඉන්ධන මිල වෙනස්වීම් මෙරටට සෘජුවම බලපායි. එම බාහිර කම්පන හේතුවෙන් උද්ධමනය පාලනය කරගැනීම සඳහා ගත් පොලී අනුපාතික තීන්දු දැනටමත් නිසි ප්‍රතිඵල පෙන්වමින් ඇතැයි පෙන්වාදෙන මහ බැංකුව, ඉදිරියේදී හදිසි පොලී ඉහළ දැමීම්වල අවශ්‍යතාවක් නොමැති බවද පැහැදිලි කරයි.

මූල්‍ය වංචා සහ බැංකු පද්ධතියේ සුරක්ෂිතතාව

මෑතකදී ආන්දෝලනයට තුඩු දුන් ඩොලර් මිලියන 2.5ක භාණ්ඩාගාර සයිබර් වංචාව (Phishing scam) සහ ජාතික සංවර්ධන බැංකුවේ (NDB) අභ්‍යන්තර වංචා සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන්ද මාධ්‍යවේදීන් මෙහිදී ප්‍රශ්න මතු කළහ.

එම සිදුවීම් සම්බන්ධයෙන් අදහස් දැක්වූ මහ බැංකු නායකත්වය සහතික කළේ, එමගින් මෙරට සමස්ත බැංකු ක්ෂේත්‍රයේ ස්ථාවරත්වයට හෝ ජනතා තැන්පතුවලට කිසිදු පද්ධතිමය තර්ජනයක් (Systemic threat) එල්ල නොවන බවයි. කෙසේ වෙතත්, ඩිජිටල් ගනුදෙනු වර්ධනය වීමත් සමඟ ආරක්ෂක පද්ධති තවදුරටත් ශක්තිමත් කළ යුතු බව මූල්‍ය අංශයේ නිරීක්ෂකයන්ගේ අදහසයි.


වැඩිදුර කියවීම සඳහා මූලාශ්‍ර:

ලංකා නිව්ස් වාර්තාව : 

ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකු නිල වාර්තා සහ මාධ්‍ය නිවේදන:

EconomyNext මූල්‍ය විශ්ලේෂණ වාර්තාව: